I SA/Wa 2166/10
WyrokWSA w Warszawie2011-04-12
Skład orzekający: Mirosław Gdesz, Dorota Apostolidis, Emilia Lewandowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która nie była stroną postępowania komunalizacyjnego, może skutecznie żądać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej, jeśli nie udowodni, że przysługują jej prawa rzeczowe do nieruchomości objętej tą decyzją?Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją komunalizacyjną i nie wykazała, że skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji mogą dotyczyć jej interesu prawnego, nie posiada legitymacji do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności. Organ administracji publicznej prawidłowo odmawia wszczęcia takiego postępowania na podstawie art. 157 § 3 k.p.a., jeśli wnioskodawca nie wykaże swojego przymiotu strony.Stan faktyczny
Spółka P. Sp. z o.o. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody z 1999 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że spółka nie jest stroną w sprawie, ponieważ nie wykazała posiadania praw rzeczowych do nieruchomości. Spółka zaskarżyła decyzję Ministra, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących interesu prawnego, zawieszenia postępowania i wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o. o. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzją z [...] sierpnia 2010 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję własną z [...] maja 2010 r. nr [...], którą odmówiono wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 1999 r., nr [...] stwierdzającej nabycie przez Gminę K. z mocy prawa, nieodpłatnie, własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obręb nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].
Z uzasadnienia decyzji wynika, że z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej wystąpiła P. Spółka z o.o. z siedzibą w K..
W świetle przepisów ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych stronami postępowania komunalizacyjnego są tylko Skarb Państwa oraz gmina, która przejmuje mienie. Inne osoby mogą brać udział w postępowaniu komunalizacyjnym gdy wykażą, że postępowanie to jest bezprzedmiotowe ponieważ mienie stanowi ich własność i nie podlega komunalizacji. W ocenie organu skarżąca nie przedstawiła żadnego argumentu wskazującego, że przysługują jej prawa rzeczowe do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Z wypisu z księgi wieczystej KW nr [...] wynika, iż właścicielem działki nr [...] w dniu 27 maja 1990 r., był Skarb Państwa na podstawie orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. K. z [...].09.1965 r. o wywłaszczeniu określonych w niej nieruchomości oraz decyzji Komisji Odwoławczej ds. Wywłaszczania z [...].04.1966 r. Ponadto dokumenty, na podstawie których ujawniono jako właściciela Skarb Państwa nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Z załączonej do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii wykazu synchronizacyjnego dla działki nr [...] wynika, że powstała ona z połączenia odpowiednich części nieruchomości ujawnionych w księdze wieczystej KW [...] oraz nieruchomości ujawnionej w KW [...]. Natomiast z odpisu księgi wieczystej nr KW [...] wynika, że własność Skarbu Państwa została wpisana na podstawie zaświadczenia z [...].10.1952 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K.. Z kopii tego zaświadczenia wynika, że nieruchomości ujawnione w lwh [...] i [...] gm. kat. [...], stanowiące własność Spółki "P. zostały przejęte przez Skarb Państwa na cele reformy rolnej na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 6.09.1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
W ocenie organu nadzoru wnioskodawca nie legitymuje się przymiotem strony zdolnej do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej i z tej przyczyny organ zobligowany był do wydania decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania na podstawie art.. 157 § 3 kpa.
W skardze na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, P. Spółka z o.o. z siedzibą w K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej tego organu z [...].05.2010 r. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie art. 28 kpa poprzez błędne przyjęcie, iż skarżąca nie posiada interesu prawnego do występowania w sprawie;
2) naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez niezawieszenie postępowania administracyjnego przed organem II instancji pomimo toczącego się postępowania przed NSA w sprawie sygn. akt I OSK 98/10;
3) naruszenie art. 7, 77 i 107 § 3 kpa poprzez brak wszechstronnego rozważenia w sprawie materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
W orzecznictwie administracyjnym ugruntował się już pogląd, zgodnie z którym stronami postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji będą strony, które uczestniczyły w postępowaniu zakończonym weryfikowaną decyzją, jak również każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji.
Zgodnie z treścią art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W niniejszej sprawie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z [...] kwietnia 1999 r. wystąpiła P. Spółka z o.o. z siedzibą w K.. Ponieważ zgodnie z powołanym art. 157 § 2 kpa, postępowanie takie wszczyna się na żądanie strony, organ nadzoru obowiązany był zbadać czy żądająca wszczęcia postępowania nieważnościowego P. Spółka z o.o. ma przymiot strony.
Jest w sprawie bezsporne, a co wynika z decyzji komunalizacyjnej, skarżąca nie uczestniczyła w postępowaniu zwykłym zakończonym kwestionowaną decyzją.
Nie zostało również wykazane przez skarżącą, że skutki stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej mogą dotyczyć jej interesu prawnego. W skład działki nr [...] objętej weryfikowaną decyzją komunalizacyjną wchodzi m.in. nieruchomość ujawniona w księdze wieczystej KW [...], z której odpisu wynika, że Skarb Państwa został wpisany jako właściciel na podstawie zaświadczenia z [...].10.1952 r. w K.. Natomiast ze znajdującej się w aktach administracyjnych kserokopii tego zaświadczenia wynika, że objęta tą księgą nieruchomość stanowiła hipoteczną własność Spółki z o.o. "P." i wraz z zabudowaniami i przynależnymi do niej prawami przejęta została przez Skarb Państwa na cele reformy rolnej na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 6.09.1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
Mimo podejmowanych starań przez skarżącą do dnia wydania kontrolowanej przez Sąd decyzji tytuł prawny Skarbu Państwa do tej nieruchomości nie został skutecznie obalony. Wynika bowiem ze znajdujących się w aktach kserokopii decyzji i wyroków, że skarżąca spółka wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z [...] lutego 1996 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 1993 r., którymi zostało stwierdzone, że nieruchomość stanowiąca własność spółki z o.o. "P.", objęta księgą wieczystą nr [...] podlegała przejęciu na podstawie dekretu PKWN z 6.09.1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
W wyniku rozpatrzenia wniosku Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, że powyższe decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa (decyzja z [...] listopada 2008 r. i utrzymująca ją w mocy decyzja z [...] stycznia 2009 r.). Po rozpatrzeniu skargi P. Sp. z o.o. i Gminy Miejskiej K., na decyzję z [...] stycznia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23.10.2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 387/09 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z [...] listopada 2008 r. Od wyroku skargę kasacyjną wniosła Gmina Miejska K. i sprawa z tej skargi zawisła przed NSA za sygn. akt I OSK 98/10. Powyższe wskazuje, że nie został skutecznie wyeliminowany tytuł prawny Skarbu Państwa do części nieruchomości objętej kontrolowaną decyzją komunalizacyjną, do której prawa rości skarżąca. Tym samym skarżąca nie wykazała, iż to jej przysługuje tytuł prawnorzeczowy do części nieruchomości skomunalizowanej, weryfikowaną decyzją. Świadczy to o braku legitymacji skarżącej do żądania wszczęcia postępowania nadzorczego o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej z [...].04.1999 r. Prawidłowo więc w tej sytuacji, organ zastosował art. 157 § 3 kpa odmawiając wszczęcia postępowania nieważnościowego. Niezasadnie więc skarżąca zarzuca naruszenie art. 28 kpa oraz przepisów postępowania administracyjnego wyszczególnionych w pkt 3 zarzutów skargi.
Również bezzasadny jest zarzut skarżącej naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez niezawieszenie postępowania administracyjnego z powodu toczącego się przed NSA postępowania w sprawie sygn. akt I OSK 98/10 o co skarżąca wnosiła w toku postępowania administracyjnego. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
W rozpoznawanej sprawie organ nadzoru zasadnie uznał, że wynik postępowania w sprawie I OSK 98/10 toczącego się na skutek skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z dnia 23.10.2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 387/09 pozostaje bez wpływu na wynik postępowania zakończonego zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło