II OSK 2210/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie NSA Maria Czapska-Górnikiewicz (spr.) del. WSA Mariola Kowalska Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2013r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Po 828/10 w sprawie ze skargi S. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną. II OSK 2210 / 11 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę S. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia [...] września 2010 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2010 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż pismem z dnia 21 września 2009 r. G. L. wystąpił o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynku inwentarskiego i części budynku gospodarczego na zakład usług stolarskich, zlokalizowanych w [...], na działce o nr ewid. [...], obręb [...], gmina J. Do wniosku inwestor załączył kartę informacyjną przedsięwzięcia, projekt zagospodarowania działki oraz wypis z rejestru gruntów, kopię mapy ewidencyjnej i zapis karty informacyjnej na informatycznym nośniku danych (CD). W dniu 14 kwietnia 2010 r. Burmistrz zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie oraz na podstawie art. 64 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. nr 199, poz. 1227 ze zm.- zwanej dalej ustawą z dnia 3 października 2008 r.) zwrócił się o wydanie opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz ewentualnego zakresu raportu w przypadku stwierdzenia konieczności przeprowadzenia takiej oceny. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu wyraził opinię, że dla planowanego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Inwestycja należy do przedsięwzięć objętych § 3 ust. 1 pkt 46 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. nr 257, poz. 2573 ze zm.- zwanego dalej rozporządzeniem z dnia 9 listopada 2004 r.), a więc jest inwestycją, dla której ocena oddziaływania na środowisko może być wymagana. Badając przedsięwzięcie, organ uwzględnił informacje zawarte w karcie informacyjnej przedłożonej przez inwestora oraz uwarunkowania określone w art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. Przeanalizował przy tym skalę i charakter inwestycji, wielkość zajmowanego terenu, zakres robót związanych z jej realizacją, czas trwania, zasięg oddziaływania oraz odwracalność oddziaływania, a także wykorzystanie zasobów naturalnych, emisję i uciążliwości związane z eksploatacją. Rozważono nadto usytuowanie inwestycji w kontekście występowania chronionych gatunków i siedlisk, w tym obszarów Natura 2000. Organ odniósł się też do kwestii emisji hałasu. Zwrócił uwagę, że narzędzia, jakie inwestor przewiduje do użycia w warsztacie charakteryzują się mocą akustyczną nieprzekraczającą 89 dB, stąd nie zachodzi zagrożenie, by ich eksploatacja powodowała przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Ochronę przed hałasem zapewniają także same obiekty warsztatowe, które posiadają odpowiednią grubość ścian zapewniającą izolację akustyczną. Analizując kwestię emisji substancji do powietrza, organ stwierdził, że zapewnione środki techniczne (odciąg trocin) oraz skala użycia substancji chemicznych pozwalają uznać, że nie nastąpi ich ponadnormatywna emisja w związku z działaniem zakładu. Organ nie miał też zastrzeżeń, co do sposobu odprowadzania ścieków oraz wód opadowych i roztopowych, a także przyjętych przez inwestora zasad gospodarki odpadami. Organ nie stwierdził negatywnego oddziaływania na obszary chronione przez przepisy ustawy o ochronie przyrody. W opinii sanitarnej z dnia 30 kwietnia 2010 r. Powiatowy Inspektor Sanitarny w Rawiczu także nie stwierdził potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Wskazał, że inwestycja opisana w karcie informacyjnej nie pogorszy stanu środowiska oraz nie będzie stanowić uciążliwości pod warunkiem prowadzenia jej zgodnie z obowiązującymi przepisami i założeniami projektowymi. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. Burmistrz Miasta i Gminy J. na podstawie art. 63 ust. 2 i art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r., powołując się na powyższe stanowiska organów opiniujących, orzekł o braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Burmistrz Miasta i Gminy J. na podstawie art. 71, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84, art. 85 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia planowanego przez G. L. W decyzji tej określono rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym. Opisując lokalizację inwestycji, organ uznał, że planowany rodzaj przedsięwzięcia będzie powodował jedynie mało znaczące oddziaływania, mające zasięg lokalny. Odwołanie od powyższej decyzji złożył S. L., zarzucając jej naruszenie warunków bezpieczeństwa mienia oraz wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich poprzez pominięcie w decyzji odległości realizowanej przebudowy od granicy nieruchomości sąsiedniej i mogące w ten sposób powstać niebezpieczeństwo w razie pożaru. Decyzją z dnia [...] września 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lesznie na mocy art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazując na normę § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2004 r. oraz uzyskane w sprawie opinie, Kolegium podzieliło zawarte w nich stanowiska. Odnosząc się do zarzutów dotyczących odległości planowanej inwestycji od granicy nieruchomości oraz do kwestii bezpieczeństwa przeciwpożarowego Kolegium stwierdziło, że są one przedwczesne. Skargę na powyższą decyzję złożył S. L., zarzucając jej naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 3 i art. 42 ust. 1 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez uchybienie wymogom zapewnienia bezpieczeństwa mienia, naruszenie przepisów szczególnych dotyczących lokalizacji obiektów, a także pominięcie odległości realizowanej przebudowy od granicy nieruchomości sąsiedniej. Skarżący zarzucił też naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 7 i art. 156 K.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, pominięcie interesu osób trzecich oraz wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. G. L. i E. L. wnieśli o oddalenie skargi w całości oraz o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania. Podkreślili, że zarzuty skargi nie odnoszą się do przedmiotu sprawy, a inwestycja spełnia wszystkie wymagania. Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie. Cytując treść art. 72 ust.1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. oraz § 3 ust. 1 pkt 46 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2004 r., Sąd pierwszej instancji podkreślił, iż postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia nie jest postępowaniem, mającym na celu udzielenie zezwolenia na lokalizację lub realizację inwestycji, to następuje na etapie m. in. decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o pozwoleniu na budowę. Przepisy dotyczące ocen środowiskowych wprowadzone zostały w wyniku implementacji przepisów wspólnotowych (dyrektywa Rady z dnia 27 czerwca 1985 r. 85/337/EWG w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne, Dz. Urz. UE L 175 z dnia 5 lipca 1985 r., s. 40) i mają one służyć wyłącznie weryfikacji oddziaływania inwestycji kwalifikowanych, a więc takich, które powodują albo mogą powodować potencjalne niebezpieczeństwo dla środowiska. Dlatego postępowanie w sprawie uwarunkowań środowiskowych przedsięwzięcia przeprowadza się przed wydaniem decyzji zezwalającej na inwestycję (por. art. 2 ust. 1 dyrektywy i art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r.). Postępowanie to dotyczy planowanego dopiero przedsięwzięcia i sprowadza się do ustalenia, czy inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska. Opisując przebieg postępowania i podejmowane w nim czynności, w tym uzyskane opinie, Sąd podkreślił, iż przesądziły one o odstąpieniu przez organ prowadzący postępowanie od nałożenia na inwestora obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (przedłożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko- art. 66 i następne ww. ustawy). W konsekwencji organ wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach w trybie uproszczonym na podstawie art. 84 ustawy. Wskazując na art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r., Sąd uznał, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy J. zawiera wszystkie te elementy, w szczególności wskazano w niej, z jakich powodów odstąpiono od oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Nawiązując do zarzutów skargi, Sąd pierwszej instancji uznał, iż nie mogą one stanowić podstawy do podważenia zaskarżonej decyzji. Skarżący koncentruje się na wykazaniu, że zabudowa istniejąca na działce inwestora narusza jego interes prawny, a jej rozbudowa i użytkowanie grozi naruszeniem przepisów bezpieczeństwa przeciwpożarowego (skarżący powołał się przy tym na nieobowiązujące przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - art. 1 ust. 2 pkt. 3, art. 42 ust. 1 pkt 3 i pkt 5). W ocenie Sądu przedstawione przez skarżącego zarzuty dotyczą sposobu zabudowy działki i mogą być one zgłaszane organom nadzoru budowlanego bądź zostać podniesione w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. W przedmiotowej sprawie ocenie organów podlegało jedynie planowane przez inwestora przedsięwzięcie w kształcie opisanym przez niego w karcie informacyjnej przedsięwzięcia. Ocena organów nie obejmowała natomiast aktualnego stan zagospodarowania działki G. L. w świetle przepisów prawa budowlanego i techniczno- budowlanych. Zdaniem Sądu organ zebrał niezbędne informacje dotyczące parametrów przedsięwzięcia i rozważył okoliczności związane z nałożeniem na inwestora obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na przedsięwzięcia środowisko - a to właśnie, w świetle art. 63, art. 64 ust. 1 i art. 84 w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, obejmowało w istocie zakres przedmiotowy sprawy. Sąd pierwszej instancji wskazując na treść art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. stwierdził, iż zastrzeżenia budziła okoliczność braku szerszego odniesienia się przez Burmistrza do kwestii oddziaływania akustycznego i emisji substancji do powietrza, na które to oddziaływania zwrócił uwagę w opinii Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, jednakże uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż wyczerpujące wyjaśnienia organu opiniującego pozwalają stwierdzić, że oddziaływania akustyczne i emisja do powietrza w założonym przez inwestora zakresie i postaci nie mogą powodować zagrożenia przekroczenia dopuszczalnych norm. Z przedstawionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Miasta i Gminy J. są zgodne z prawem, a w konsekwencji nie ma też podstaw do przyjęcia, że decyzje te rażąco naruszają prawo (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Z tych też względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) orzeczono o oddaleniu skargi. Nieuwzględnienie wniosku G. i E. L. odnośnie kosztów znalazło swoje oparcie w art. 200 i art. 201 w związku z art. 54 § 3 tej ustawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł S. L., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 63 ust. 1 i art. 71 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199 poz. 1227 z późn. zm.) polegającą na uznaniu, że w niniejszej sprawie nie ma potrzeby przeprowadzania, wnioskowanej przez G. L. oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia, polegającego na przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynku inwentarskiego i części budynku gospodarczego na zakład usług stolarskich. Wskazując na powyższy zarzut skargi kasacyjnej, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 188 P.p.s.a.), ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania (art. 185 § 1 P.p.s.a.) oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że dotychczasowe działania G. L. spowodowały, że budynki, w tym te przeznaczone na stolarnię, zostały usytuowane bez zachowania odpowiedniej odległości od granicy posesji skarżącego i naraziły go na szkodę poprzez spowodowanie dwóch pęknięć ściany od fundamentu do dachu w budynku inwentarskim. W tej sytuacji za oczywistą należy uznać konieczność uwzględnienia sugestii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu w przedmiocie celowości szczegółowego zbadania oddziaływania akustycznego i emisji substancji do powietrza, jakie może powodować stolarnia wnioskodawcy. W piśmie procesowym E. i G. L. wniesiono o odrzucenie lub oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie na ich rzecz zwrotu koszów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest bezzasadna. Oceniając wniesioną w sprawie kasację w granicach określonych treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) i nie dostrzegając przy tym przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w §2 tego przepisu, za bezzasadny należało uznać postawiony w niej zarzut naruszenia art. 63 ust. 1 i art. 71 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. Słuszne bowiem było stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nie zaistniała potrzeba przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko z przyczyn podnoszonych przez skarżącego. Bez znaczenia dla sprawy pozostawały wskazywane tak w uzasadnieniu wniesionej kasacji, jak i wcześniej formułowane w pismach składanych w sprawie zarzuty dotyczące usytuowania przedmiotowego obiektu względem granicy nieruchomości skarżącego. Okoliczności te nie mogły być oceniane w niniejszym postępowaniu, a więc pozostawały bez wpływu na ustalenie o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia dla środowiska. W odniesieniu do drugiej kwestii sygnalizowanej w kasacji, to jest braku szerszego odniesienia się do oddziaływania akustycznego i emisji substancji do powietrza, zauważyć należało, iż wadliwość ta została dostrzeżona przez Sąd pierwszej instancji, który z uwagi na wyczerpujące wyjaśnienia organu opiniującego zakwalifikował uchybienie to jako pozostającego bez wpływu na wynik sprawy. Ocena ta, zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą kasację nie została we wniesionej kasacji skutecznie zakwestionowana. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił wniesioną kasację. Odnośnie wniosku o zwrot kosztów postępowania, wyjaśnić trzeba, iż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za świadczoną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.) przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu uregulowanym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.