III SA/Łd 50/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2011 r. sprawy ze skargi P. T. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Politechniki [...] w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium za wyniki w nauce 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komisji Stypendialnej Wydziału Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Politechniki [...] w Ł. z dnia [...], nr [...]; 2. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej Politechniki [...] w Ł. na rzecz P. T. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...]. nr [...] Komisja Stypendialna Wydziału Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Politechniki [...], na podstawie art. 173 ust.1, 174,175,179,180,181,182,184,185 i207 ust.4 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. nr 164 poz.1365 z późn. zm.), art.104 i 107 kpa, Regulaminu Pomocy Materialnej Studentom Politechniki [...] w roku akademickim 2010/11 i aneksu do Regulaminu Pomocy Materialnej Studentom Politechniki [...] w roku akademickim 2010/11, odmówiła P. T. przyznania stypendium za wyniki w nauce na rok akademicki 2010/11. W uzasadnieniu podniesiono, iż P. T. nie spełnił warunków do przyznania mu stypendium gdyż wniosek o przyznanie stypendium został złożony po upływie terminu wymaganego przez Regulaminu Pomocy Materialnej Studentom Politechniki [...] w roku akademickim 2010/11. Decyzja ta została doręczona P. T. w dniu 25 października 2010r. W dniu 7 listopada 2010r. P. T. złożył odwołanie od wymienionej decyzji podnosząc, iż termin do złożenia wniosku o stypendium ma jedynie charakter organizacyjny i nie może stanowić podstawy do nierozpatrzenia wniosku. Decyzją z dnia [...], nr [...] Komisja Stypendialna Wydziału Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Politechniki [...] na podstawie art. 199 ust.1 pkt.3, ust.2,3 i 4 oraz 207 ust.4 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. nr 164 poz.1365 z późn. zm.), rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 grudnia 2006r. w sprawie studiów doktoranckich prowadzonych przez jednostki organizacyjne uczelni (Dz.U. nr 1 z 2007r. poz.3 z późn. zm.), art.104 i 107 kpa i Regulaminu Pomocy Materialnej Doktorantom Politechniki [...] w roku akademickim 2010/11, odmówiła P. T. przyznania stypendium za wyniki w nauce na rok akademicki 2010/11. W uzasadnieniu podniesiono, iż P. T. nie spełnił warunków do przyznania mu stypendium gdyż wniosek o przyznanie stypendium został złożony po upływie terminu wymaganego przez Regulaminu Pomocy Materialnej Doktorantom Politechniki [...] w roku akademickim 2010/11. Decyzja to została doręczona P. T. w dniu 24 listopada 2010r. Od wymienionej decyzji P. T. złożył pismo zatytułowane uzupełnienie odwołania z dnia 7 listopada 2010r. w którym podtrzymał argumentację przedstawioną w odwołaniu z dnia 7 listopada 2010r. Decyzją z dnia [...], nr [...] Odwoławcza Komisja Stypendialna Politechniki [...], na podstawie art. 199 ust.1 pkt.3, ust.2,3 i 4 oraz 207 ust.4 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. nr 164 poz.1365 z późn. zm.), rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 grudnia 2006r. w sprawie studiów doktoranckich prowadzonych przez jednostki organizacyjne uczelni (Dz.U. nr 1 z 2007r. poz.3 z późn. zm.), art.104 i 107 kpa, Regulaminu Pomocy Materialnej Doktorantom Politechniki [...] w roku akademickim 2010/11 i komunikatów do Regulaminu Pomocy Materialnej Doktorantom Politechniki [...] w roku akademickim 2010/11, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję Komisji Stypendialnej Wydziału Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Politechniki [....] nr [...]. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż zgodnie z Regulaminem Pomocy Materialnej Doktorantom Politechniki [...] w roku akademickim 2010/11, stypendium za wyniki w nauce przyznawane jest maksymalnie dla 15% doktorantów danego wydziału. W roku akademickim 2010/2011 Wydział Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Politechniki [...] mógł przyznać stypendium 8 doktorantom w tym 1 doktorantowi pierwszego roku. Wnioski o przyznanie stypendium winny zostać złożone do dnia 15 października 2010r. Do dnia posiedzenia Komisji Stypendialnej w dniu 19 października 2010r. nie wpłynął żaden wniosek doktoranta pierwszego roku. W związku z czym Komisja przyznała stypendia ośmiu doktorantom wyższych lat. Cała pula środków na stypendia została rozdzielona. Wniosek P. T. o przyznanie stypendium wpłynął już po rozdzieleniu środków na stypendia. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Na wymienioną decyzję P. T. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi podtrzymując argumentacje przedstawioną w odwołaniu oraz w uzupełnieniu odwołania. Organ administracji wnosił o oddalenie skargi podtrzymując argumentacje przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga P. T. jest uzasadniona aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia pod kątem ich zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji czy postanowienia także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała rozstrzygnięcie strona skarżąca. W myśl art. 156 § 1 punkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), organ administracji stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Należy zaznaczyć, iż rażące naruszenie prawa dotyczy sytuacji, gdy występuje oczywista sprzeczność treści decyzji z treścią przepisu prawnego. Musi zatem występować jawna niezgodność rozstrzygnięcia z treścią obowiązującego przepisu. Niezgodność taka musi mieć charakter wyraźny i oczywisty. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 kwietnia 1996 roku w sprawie III SA 529/95 (Biuletyn Sądowy nr 6 z 1996 r. s. 3), w wyroku z dnia 21 października 1992 roku w sprawie V SA 86/92 (ONSA nr 1 z 1993 r. poz. 23) i w wyroku z dnia 6 lutego 1995 roku w sprawie II SA 1531/94 (ONSA nr 1 z 1996 r., poz. 37). Z kolei w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 roku w sprawie OSK 1134/04 (LEX nr 165717) wskazano, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, co powodowało konieczność stwierdzenia ich nieważności. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż w dniu [...] Komisja Stypendialna Wydziału Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Politechniki [...], wydała decyzję nr [...] odmawiającą przyznania P. T. stypendium za wyniki w nauce na rok akademicki 2010/2011. Została ona doręczona stronie w dniu 25 października 2010r. (k.26 akt sądowych) zaś w dniu 7 listopada 2010r. P. T. wniósł od niej odwołanie. Następnie Komisja Stypendialna wydała nową decyzję oznaczoną datą 19 października 2010r. o numerze [...] także odmawiającą P. T. przyznania stypendium za wyniki w nauce (k.23 akt sądowych). W górnej części tej decyzji znajduje się napis "korekta". Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 24 listopada 2010r. Od decyzji tej P. T. złożył pismo zatytułowane "uzupełnienie odwołania z dnia 7 listopada 2010r.". Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy drugą decyzję organu I instancji o numerze [...]. Poczynione ustalenia wskazują, iż Komisja Stypendialna wydała dwie decyzje w tym samym przedmiocie. Obie decyzje posiadają tą samą datę lecz różne numery. W obu decyzjach są identyczne rozstrzygnięcia oraz uzasadnienia. W drugiej decyzji (nr [...]) podano natomiast inne przepisy będące podstawa prawną jej wydania. Odręczny napis na drugiej decyzji "korekta" wskazuje, iż organ I instancji chciał zmienić przepisy stanowiące podstawę prawną wydania decyzji. Należy zaznaczyć, iż w postępowaniu administracyjnym nie jest znana taka instytucja jak korekta wydanej decyzji. Organ administracji może jedynie sprostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez siebie decyzji. Tryb sprostowania został określony w art.113 kpa. Decyzji nr [...] nie można jednak uznać za postanowienie prostujące błędy wcześniej wydanej decyzji o numerze [...]. Druga decyzja nie prostuje bowiem błędu wcześniejszej decyzji w trybie art.113 kpa lecz zawiera wszystkie niezbędne elementy decyzji w tym między innymi rozstrzygnięcie i uzasadnienie. Oznacza to, iż organ I instancji ponownie wydał decyzję w tym samym przedmiocie mimo, że od pierwszej decyzji wniesione zostało nierozpoznane odwołanie. W istocie Komisja Stypendialna ponownie rozstrzygnęła sprawę mimo że została ona już wcześniej rozstrzygnięta. Ponowne wydanie decyzji w tym samym przedmiocie w sytuacji, w której od pierwszej z nich wniesiono odwołanie jest rzeczą niedopuszczalną. Nie może być tak, że organ administracji wydaje decyzję, od której strona wnosi odwołanie a następnie wydaje drugą decyzję w tym samym przedmiocie zmieniając jedynie podstawę prawną jej wydania. Stanowi to rażące naruszenie przepisów art. 6,7 i 8 kpa. Pogląd, iż wydanie drugiej decyzji w tym samym przedmiocie w sytuacji, w której od pierwszej z nich wniesione zostało nierozpoznane odwołanie oznacza, iż druga z nich została wydana z rażącym naruszeniem prawa wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 30 stycznia 2009r. w spr. II SA/Lu 770/08 (Lex nr 531030). Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionym wyroku. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji wydał drugą decyzję (nr [...]) w przedmiocie przyznania skarżącemu stypendium za wyniki w nauce ,mimo. że od pierwszej decyzji w tym samym przedmiocie zostało wniesione odwołanie. Druga decyzja została zatem wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art.156 § 1 pkt.2 kpa. Organ odwoławczy nie dostrzegł tej kwalifikowanej nieprawidłowości. W związku z czym zaskarżona decyzja jest również dotknięta wadą skutkującą stwierdzeniem nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt.2 kpa. Pogląd, iż utrzymanie w mocy przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji, wydanej z rażącym naruszeniem prawa, oznacza, że organ II instancji również dopuścił się rażącego naruszenia prawa, wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 5 września 2000r. w spr. I SA 1233/99 (Lex nr 55761), z 13 lipca 1999r. w spr. I SA 1658/98 (Lex nr 48576) i z 28 czerwca 1999r. w spr. IV SA 1051/97 (Lex nr 47905). W rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły również przepis art.107 § 1 kpa. W myśl tego przepisu każda decyzja winna zawierać oznaczenie organu administracji publicznej. W przypadku organu kolegialnego decyzja winna zawierać imiona i nazwiska wszystkich członków organu, który wydał decyzję. Zarówno Komisja Stypendialna jak i Odwoławcza Komisja Stypendialna są organami kolegialnymi. W związku z czym w decyzji winny zostać wymienione imiona i nazwiska wszystkich członków komisji, którzy wydali decyzję. Decyzje obu komisji nie zawierają jednak składu komisji i zostały one podpisane jedynie przez przewodniczących komisji. Pominięcie imion i nazwisk członków komisji, którzy wydali decyzje w obu instancjach stanowi naruszenie art.107 § 1 kpa. Reasumując sąd uznał, iż decyzje organów obu instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Organ I instancji wydał drugą decyzję (nr [...]) w tym samym przedmiocie mimo, że od pierwszej z nich (nr [....]) wniesione zostało nierozpoznane odwołanie czym rażąco naruszył prawo. Organ odwoławczy natomiast utrzymał w mocy decyzję dotkniętą wadą, o której mowa w art.156 § 1 pkt.2 kpa czym również dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komisji Stypendialnej z dnia 19 października 2010r. nr [...]. Z uwagi na to, iż skarga została uwzględniona, an podstawie art.200 ustawy z 30 sierpnia 2002r. sąd zasądził od Odwoławczej Komisji Stypendialnej Politechniki [...] na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu. a.ł.