VII SA/Wa 2383/10
WyrokWSA w Warszawie2011-04-13
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Joanna Gierak-Podsiadły, Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, która została wydana na podstawie niekompletnego lub nierzetelnego projektu budowlanego, może zostać uznana za nieważną w trybie nadzwyczajnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie w trybie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym, ograniczonym do przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Wady decyzji, które mogą uzasadniać stwierdzenie jej nieważności, muszą mieć charakter rażącego naruszenia prawa. Zarzuty dotyczące niekompletności lub nierzetelności projektu budowlanego, czy też realizacji inwestycji przed wydaniem pozwolenia, mogą co najwyżej stanowić podstawę do wznowienia postępowania, a nie do stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca B. S. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z 2005 r. o pozwoleniu na przebudowę instalacji gazowej, zarzucając m.in. niewykonalność decyzji, brak doręczenia, wyłudzenie podpisu, nieprawdziwość zaświadczenia kominiarskiego oraz realizację inwestycji przed wydaniem pozwolenia. Wojewoda i Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówili stwierdzenia nieważności decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że podniesione zarzuty nie uzasadniają stwierdzenia nieważności decyzji, lecz ewentualnie wznowienia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Przedmiotem skargi wniesionej przez B. S. jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2010 r. nr [...] utrzymująca w mocy -w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2010 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2005 r. Nr [...]. Ostatnio wymienioną decyzję organ zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. S. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie wewnętrznej instalacji gazowej w budynku jednorodzinnym wolnostojącym przy ul. [...] w [...].
Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zainicjowane zostało wnioskiem skarżącej – B. S., która zwróciła się z żądaniem unieważnienia wskazanej decyzji Prezydenta Miasta [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, 5, 6 i 7 k.p.a. Kwestionując decyzję Prezydenta Miasta [...] skarżąca podniosła, iż decyzja ta była niewykonalna już w dniu jej wydania, albowiem elementy instalacji gazowej zaprojektowano na nieistniejącej ścianie zewnętrznej. Nadto, wskazała, że decyzja ta nie została jej doręczona oraz, że jej podpis na oświadczeniu o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane jest efektem wyłudzenia przez M. S. Wskazała też na to, iż zaświadczenie kominiarskie z 17 października 2005 r. nie odzwierciedla prawdy oraz, że przy wykonywaniu liczników naruszone zostały przepisy o lokalizacji liczników, co stanowi zagrożenia dla życia i zdrowia. W piśmie z 18 listopada 2009 r., uzupełniając ww. wniosek z 24 sierpnia 2009 r., B. S. podała, że przy realizacji inwestycji nie zachowano warunków decyzji o pozwoleniu na budowę ani przepisów Prawa budowlanego oraz, że decyzją kwestionowaną M. S. próbuje zalegalizować to co zostało przez niego wykonane w 2004 r.
Wojewoda [...] decyzją z [...] marca 2010 r. odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanego orzeczenia. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zbadał sprawę pod katem wszystkich przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. i nie stwierdził, aby którakolwiek z tych przesłanek odnosiła się do badanego aktu administracyjnego.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wydanej po rozpatrzeniu odwołania B. S., Główny Inspektor podał, że analiza kontrolowanej decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2005 r. prowadzi do stwierdzenia, że nie jest ona obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Decyzja ta nie narusza w sposób rażący art. 32 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. W tym zakresie GINB zauważył, że M. S. złożył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a weryfikacja tego oświadczenia nie należy do kompetencji organu architektoniczno-budowlanego. Nadto, organ odwoławczy podał, że planowana inwestycja nie powoduje zmiany sposobu zagospodarowania terenu i w związku z tym nie wymagała ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Organ odwoławczy podał również, że analiza projektu budowlanego wykazała, iż badana decyzja nie narusza warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., obowiązujących w dniu wydania kwestionowanej decyzji. W szczególności, jak zauważył GINB, projektowana instalacja gazowa spełnia wymogi określone w § 159 ust. 2 i w § 174 ust. 2 ww. rozporządzenia. W konsekwencji Główny Inspektor uznał, że decyzja Wojewody [...] z [...] marca 2010 r. jest prawidłowa i należało utrzymać ją w mocy. Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego niewykonalności kwestionowanej decyzji z [...] grudnia 2005 r. przez zamontowanie dwóch gazomierzy na nieistniejącej ścianie ganku wejściowego organ odwoławczy podał, że powyższy zarzut nie znajduje odzwierciedlenia w aktach sprawy. Z projektu budowlanego (opis technicznych – pkt 6 i rzut przyziemia – rys. 4) wynika jednoznacznie, że przedmiotowe gazomierze umieszczone zostały we wspólnej wnęce na ścianie zewnętrznej ganku wejściowego. Jednocześnie pojawienie się nowych okoliczności sprawy, nieznanych organowi wydającemu decyzję, może stać się podstawą do wznowienia postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją, nie może natomiast podlegać ocenie w postępowaniu nieważnościowym.
W obszernej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję GINB z [...] września 2010 r. skarżąca – B. S. wniosła o uchylenie obu decyzji wydanych w tej sprawie, stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2005 r. i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7, 8, 9 k.p.a. oraz art. 107 tej ustawy w związku z art. 140 poprzez nierozpoznanie w całości odwołania i nieodniesienie się w ogóle do zarzutów w nim zawartych. Skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 156 § 1 pkt 2, 5, 6, 7 w zw. z art. 157 § 2 i art. 61 § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie art. 156 k.p.a. i nierozważenie, czy w sprawie nie zachodzi taka wadliwość decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2005 r., która powoduje jej nieważność.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż nieruchomość przy ul. [...] w [...] jest współwłasnością jej i M. S. z udziałem 50 % dla każdej ze stron. M. S. wystąpił o pozwolenie na budowę jako samoistny właściciel, nie przedstawiając żadnego dokumentu od drugiego współwłaściciela upoważniającego go do szeroko zakrojonych prac, upoważnienia Sądu do dokonania czynności przekraczających zwykły zarząd albo umowy o zarządzie ww. nieruchomością. W tej sytuacji -zdaniem skarżącej- doszło do przekroczenia uprawnień zarządu zwykłego i naruszenia jej prawa wynikającego ze współwłasności nieruchomości, a to stanowi o rażącym naruszeniu prawa.
Następnie skarżąca podniosła, iż naruszone zostało także rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych, a dokładnie § 20 zgodnie z którym, wszelkie zmiany instalacji w lokalu dokonywane w czasie jego użytkowania wymagają pisemnej zgody właściciela budynku. Skarżąca podkreśliła przy tym, iż żadnej zgody na zmianę instalacji gazowej nie udzielała.
Dalej, skarżąca wskazała (podobnie jak w toku postępowania administracyjnego), iż kwestionowana decyzja została wydana na inwestycję już zrealizowaną, albowiem inwestycja, której dotyczy ta decyzja została wykonana w 2004 r. bez żadnych zezwoleń i pozwoleń. Tym samym kwestionowana decyzja legalizuje samowolę budowlaną, dodatkowo z wadami technicznymi zagrażającymi zdrowi i życiu oraz naruszającymi przepisy ww. już rozporządzenia oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a to winno stanowić zdaniem skarżącej o jej unieważnieniu.
Skarżąca podniosła również, iż kwestionowana decyzja o pozwoleniu na budowę była niewykonalna w dniu jej wydania i niewykonalna jest do chwili obecnej. Nie istnieje bowiem ściana ganku, na której miały być wykonane liczniki. Wskazała, że w sprawie tej wypowiedział się biegły sądowy przy Sądzie Okręgowym w [...] w zw. ze sprawą o sygn. [...] w opinii dla Sądu z 1 września 2007 r. Dlatego też, zdaniem skarżącej, kwestionowana decyzja winna być wyeliminowana z obrotu prawnego w oparciu o art. 156 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a. Skarżąca wskazała przy tym także na to, iż projekt instalacji jest wadliwy nie tylko z uwagi na zaprojektowanie liczników na nieistniejącej ścianie, ale również z uwagi na jego niezgodność z § 156 ust. 2, § 159 ust. 1, § 166 ust. 1, 2 i 4 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury.
Skarżąca, kwestionując pozwolenie na budowę, podniosła też, że jego wydanie nastąpiło na skutek oszustwa, jakiego dopuścił się M. S., który wprowadził w błąd tak organ, jak i skarżącą. Organ wydając kwestionowane orzeczenie nie był świadomy, że legalizuje samowolę budowlaną, natomiast skarżąca -jak wskazała- naiwnie podpisała oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Skarżąca wskazała na koniec na przepisy Prawa budowlanego, które w jej ocenie przy wydawaniu kwestionowanej decyzji zostały naruszone. Przede wszystkim skarżąca zwróciła uwagę na art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego zaznaczając, iż projekt budowlany winien być kompletny, rzetelny, opracowany w oparciu o inwentaryzację, a przyjęte rozwiązania zgodne z prawem. W niniejszej sprawie -zdaniem skarżącej- projekt nie spełnia podstawowych wymogów, nie odnosi się do stanu faktycznego obiektu i jest zbyt ogólnikowy by skierować go do realizacji. Niezależnie od powyższego, skarżąca zauważyła, że do projektu nie załączono wymaganej w takim przypadku ekspertyzy technicznej stanu konstrukcji i elementów budynku oraz upoważnienia drugiego ze współwłaścicieli obiektu. Skarżąca wskazała przy tym także na nie odpowiadające prawdzie zaświadczenie kominiarskie z 17 października 2005 r. oraz na niezachowanie przez inwestora przy realizacji inwestycji warunków kwestionowanej decyzji.
W konsekwencji stwierdziła, iż odmowa stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę jest dla niej niezrozumiała.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z 31 marca 2010 r. uczestnik postępowania – M. S. wniósł o oddalenie skargi uznając ją za nieuzasadnioną i pozbawioną podstaw prawnych. Wyjaśnił m.in., iż w 2004 r. w budynku były wykonywane prace, które nie wymagają pozwolenia na budowę. Wskazał też, że wszelkie remonty dokonywane były za zgodą i wiedzą skarżącej, i w czasie jej obecności. Skarżąca nigdy nie składała z tego powodu żadnych zastrzeżeń aż do czasu, gdy uczestnik postępowania – M. S. wystąpił do Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z wnioskiem o zniesienie współwłasności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zarzuty podniesione w skardze nie ujawniły wad tego rodzaju, które uzasadniałyby co najmniej jej uchylenie.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana w trybie nieważnościowym, który jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego i którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia -w dacie wydania kontrolowanej w tym trybie decyzji, czy postanowienia na zasadzie art. 126 k.p.a.- przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie prowadzone w trybie nieważnościowym jest więc samodzielnym postępowaniem administracyjnym, ograniczonym przesłankami wynikającymi z ww. przepisu, uzasadniającymi stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 22 maja 1987 r., IV SA 1062/86, ONSA 1987 r., Nr 1, poz. 35 oraz z 28 maja 1985 r., I SA 89/85, GAP 1987, Nr 23, s. 43).
W tym miejscu wymaga przypomnienia, iż postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zainicjowane zostało wnioskiem skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2005 r., którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono M. S. pozwolenia na przebudowę wewnętrznej instalacji gazowej w budynku jednorodzinnym, wolnostojącym.
Kwestionowana decyzja została wydana na wniosek M. S. o wydanie pozwolenia na modernizację instalacji gazowej w domu jednorodzinnym przy ul. [...] w [...] i w oparciu o przedłożone przez niego jako inwestora dokumenty, tj. projekt budowlany rozdzielenia wewnętrznej instalacji gazowej w budynku mieszkalnym zlokalizowanym w [...] przy ul. [...] wykonany przez osobę z uprawnieniami do sporządzania projektów instalacji gazowych i będącej członkiem [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa oraz oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i oświadczenie tej treści B. S. (współwłaścicielki budynku). W sentencji tego orzeczenia organ przywołał art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu wskazał, że na terenie objętym wnioskiem nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jednocześnie z ustawy o z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu przestrzennym nie wynika obowiązek uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Wskazał też, że inwestor złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z 9 grudnia 2005 r. Dodał, że projekt jest kompletny, posiada wymagane uzgodnienia, pozwolenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a projektant dołączył oświadczenie o zgodności projektu z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej.
Badając wskazaną decyzję z [...] grudnia 2005 r., Główny Inspektor nie stwierdził, aby była ona dotknięta wadą nieważności. Przy dokonywaniu oceny tego orzeczenia Główny Inspektor kierował się wszystkimi przesłankami uregulowanymi w art. 156 § 1 k.p.a. Do każdej z tych przesłanek odniósł się w uzasadnieniu wydanej decyzji, wyjaśniając swoje stanowisko. Miał przy tym także na względzie treść wniosku inicjującego to postępowanie oraz odwołania skarżącej i argumenty w tych pismach podniesione, a mające przemawiać za wyeliminowaniem ww. decyzji z obrotu prawnego (i mogące mieć znaczenie w postępowaniu nieważnościowym). W konsekwencji uznał, iż decyzja kwestionowana nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. i należało odmówić stwierdzenia jej nieważności.
Sąd z tak dokonaną oceną sprawy w pełni się zgadza i nie znajduje żadnych podstaw do wzruszenia zaskarżonej decyzji.
Przede wszystkim wskazać trzeba, iż orzekając w dniu [...] września 2010 r. Główny Inspektor prawidłowo kierował się stanem prawnym obowiązującym w dniu 21 grudnia 2005 r. (a więc w dniu wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu i udzieleniu pozwolenia na budowę) i materiałem dowodowym, w oparciu o który decyzja ta została wydana. Zatem, organ ten działał prawidłowo, tj. stosownie do trybu w jakim prowadził postępowanie w II instancji.
Następnie, zaznaczyć należy, iż prawidłowo organ ten w pierwszej kolejności zwrócił uwagę na przepisy art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm. wg stanu na dzień 21 grudnia 2005 r.), wykazując przy tym, iż badana decyzja została wydana z ich zachowaniem.
W kontekście art. 32 ust. 4 GINB słusznie zauważył, że inwestor przedłożył wszystkie dokumenty, o których mowa w tym przepisie i od których złożenia uzależnione zostało wydanie pozwolenia na budowę. Przepis ten stanowił bowiem, iż pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (pkt 1) oraz oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (pkt 2). Warunki wskazane w ww. regulacji prawnej zostały zachowane. M. S. złożył wniosek o pozwolenie na budowę wraz z ww. oświadczeniem.
Dostrzec przy tym trzeba, iż dla zachowania wskazanego art. 32 ust. 4 pkt 2 nie ma żadnego znaczenia, że oświadczenie przewidziane w tym przepisie złożyła także B. S. Skarżąca nie była inwestorem i jej oświadczenie nie było w takiej sytuacji konieczne. Natomiast sama treść oświadczenia M. S. -jako złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej- nie mogła być przez organ architektoniczno-budowlany weryfikowana i kwestionowana. Na powyższe Główny Inspektor zasadnie zwrócił uwagę w zaskarżonej decyzji. Zasadnie też podniósł, że brak zgody skarżącej na inwestycję może być badany, ale nie w tym postępowaniu, a w postępowaniu wznowieniowym (na co Sąd zwróci uwagę także poniżej).
W kontekście art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego Główny Inspektor słusznie natomiast wskazał, że z uwagi na rodzaj inwestycji objętej sporną decyzją (która nie powoduje zmiany zagospodarowania terenu), inwestor nie miał obowiązku złożenia wraz z wnioskiem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Tym samym jej brak w aktach sprawy nie stanowi o wadliwości badanej decyzji.
Mając zaś na względzie przepis art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego GINB prawidłowo stwierdził, że zatwierdzony projekt budowlany nie narusza warunków technicznych, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania badanego aktu administracyjnego. Odniósł się w tym zakresie do kwestii podniesionych przez skarżącą w odwołaniu zauważając, że projektowany kurek główny umieszczony jest zgodnie z § 159 ust. 2 wskazanego rozporządzenia oraz, że przewody i kanały spalinowe posiadają właściwe przekroje wynikające z obliczeń, co stanowi o zachowaniu § 174 ust. 2 tego rozporządzenia, a długość poziomych przewodów spalinowych odprowadzających spaliny z urządzeń gazowych nie jest większa niż 2,0 m, co odpowiada przepisowi § 174 ust. 7 pkt 2 omawianego rozporządzenia. Sąd w tak dokonanej ocenie sprawy nie dopatrzył się żadnych nieprawidłowości, co więcej – stwierdza, iż znajduje ona potwierdzenie w materiale dowodowym, tj. w projekcie budowlanym, którym dysponował organ orzekając [...] grudnia 2005 r. Jednocześnie Sąd wyjaśnia, iż w oparciu o ww. art. 35, organ architektoniczno-budowlany przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę obowiązany był sprawdzić kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 (pkt 3 ust. 1) oraz wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 (pkt 4 ust. 1). Z uzasadnienia badanej decyzji wynika, iż przepisy te Prezydent Miasta [...] miał na względzie i uznał, że projekt budowlany spełnia wymogi w nim przewidziane. Wyraźnie bowiem wskazał na jego kompletność i na jego wykonanie przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami wpisaną do [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa.
Dostrzegając zarzut skargi dotyczący kompletności projektu zaznaczyć dodatkowo należy, iż nawet przy założeniu, że zatwierdzony kwestionowaną decyzją projekt jest zbyt ogólnikowy, nie jest rzetelny i nie zawiera inwentaryzacji, to i tak okoliczność ta nie przemawiałaby za wzruszeniem w trybie nieważnościowym tej decyzji. Należałoby bowiem w tej sytuacji wykazać rażące naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego (a więc przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), ale sam fakt sporządzenia projektu w sposób nierzetelny stanowić o tym nie może. W tym miejscu warto wskazać na wyrok z 31 stycznia 2006 r. (sygn. akt I OSK 883/05, Lex Nr 299873), w którym Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż "Rażące naruszenie prawa stanowi kwalifikowaną formę "naruszenia prawa". Utożsamianie tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" nie jest słuszne. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Kierując się powyższym Sąd uznał, iż w niniejszej sprawie kwalifikowane naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nie występuje. Wraz z wnioskiem inwestor złożył projekt budowlany, a jego analiza nie wykazała, aby w sposób oczywisty i bezsporny nie spełniał on warunków, o których mowa w art. 34 ust. 3 Prawa budowlanego (określającym co projekt budowlany winien zawierać).
Nadto, w kontekście omawianego art. 35 ust. 1, Sąd zauważa, iż z akt administracyjnych sprawy zakończonej sporną decyzją z [...] grudnia 2005 r. wynika, że projekt sporządziła osoba z odpowiednimi uprawnieniami zawodowymi, a do projektu zostały załączone wymagane ww. przepisem zaświadczenia oraz oświadczenie projektanta, o którym mowa w art. 20 ust. 4, tj. o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. To zaś oznacza, iż Prezydent Miasta [...] w wydanej decyzji z [...] grudnia 2005 r. słusznie na zachowanie wymogów w ww. zakresie wskazał. Jego stwierdzenia w tym zakresie znajdują oparcie w materiale dowodowym sprawy. Tym samym nie można w ocenie Sądu -w ww. kwestii- zarzucić organowi orzekającemu [...] grudnia 2005 r. wadliwości skutkującej nieważnością wydanej przez ten organ we wskazanym dniu decyzji.
W konsekwencji -zdaniem Sądu- Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo przyjął, iż nie istnieją przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji zwalczanej w tym postępowaniu, a tym samym, że decyzję Wojewody [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji należy utrzymać w mocy.
Tak dokonanej oceny Sądu nie zmieniają zarzuty skargi, w tym te sprowadzające się do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., a uzasadnienie prawne i faktyczne wykazuje zasadność podjętego rozstrzygnięcia.
Jednocześnie Sąd w tym miejscu -w kontekście zarzutów skargi- wyjaśnia, iż kontrolowane postępowanie prowadzone w trybie nadzwyczajnym dotyczyło jedynie ważności decyzji z [...] grudnia 2005 r. Główny Inspektor miał zweryfikować tę decyzję kierując się przesłankami z art. 156 § 1 k.p.a., nie miał natomiast obowiązku ponownej oceny sprawy zakończonej wskazanym rozstrzygnięciem i nie mógł też w tym postępowaniu wziąć pod uwagę tych okoliczności podnoszonych przez skarżącą, które mogą stanowić o wzruszeniu spornej decyzji w trybie wznowieniowym.
Przy czym, z uwagi na argumentację wskazaną we wniosku inicjującym postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją oraz w późniejszej korespondencji skarżącej (w tym w skardze), Sąd dodatkowo wyjaśnia, że decyzje administracyjne mogą być dotknięte różnego typu wadami. Część z nich stanowi wady nieistotne, które mogą być usunięte w drodze uzupełnienia, sprostowania, wyjaśnienia (art. 111-113 k.p.a.). Oprócz tego istnieją wady istotne wymienione w art. 145 § 1, 145a § 1 oraz w art. 156 § 1. Mają one jednak różny charakter i wywierają w związku z tym odmienne skutki. Wady z art. 145 § 1 i 145a § 1 k.p.a. mogą spowodować jedynie wzruszalność decyzji. Dlatego też wznowienie postępowania polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy w celu sprawdzenia, czy jakaś z wad postępowania nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia. Taka wada występuje na przykład wówczas, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję (pkt 5 art. 145 § 1) czy też wówczas, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (pkt 4 art. 145 § 1). Natomiast wady wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. tkwią w samej decyzji, a w ich wyniku następuje nie wzruszalność, a nieważność decyzji. Zauważyć przy tym również trzeba, że niekiedy decyzje mogą zawierać zarówno wady skutkujące nieważnością, jak i wady skutkujące wznowieniem postępowania. Jednakże, co wymaga podkreślenia, naruszenia przepisów postępowania administracyjnego uzasadniające wznowienie postępowania, określone w art. 145 k.p.a., nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu art. 156 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 29 marca 1988 r., I SA 636/87, ONSA 1988, Nr 1, poz. 45).
Wskazanie na powyższe Sąd uznał za konieczne, albowiem skarżąca tak w toku postępowania ,jak i w samej skardze podniosła szereg zarzutów pod adresem kwestionowanego orzeczenia o pozwoleniu na budowę nie dostrzegając, iż zdecydowana większość tych zarzutów w postępowaniu nieważnościowym nie mogła mieć żadnego znaczenia. Zarzuty te mogą ewentualnie stanowić podstawę do wzruszenia kwestionowanej decyzji w oparciu na przykład o art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a., nie mogą natomiast wpłynąć na ważność zwalczanej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, 5, 6 i 7 k.p.a.
W taki sposób należało ocenić okoliczność związaną z instalacją gazomierzy na nieistniejącej ścianie zewnętrznej budynku. Okoliczność ta, jeśli faktycznie miała miejsce, to nie wynika z projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z [...] grudnia 2005 r., ani z żadnego innego dokumentu znajdującego się w aktach sprawy, a to oznacza, że nie była znana organowi orzekającemu w tej dacie i co najwyżej może stanowić o wzruszeniu spornej decyzji, ale nie o jej stwierdzeniu nieważności oparciu o art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. (z uwagi na jej niewykonalność). W projekcie gazomierze zostały usytuowane we wspólnej wnęce na ścianie zewnętrznej ganku wejściowego, a tym samym nie można stwierdzić, iż organ zatwierdził projekt niewykonalny i wydał dotkniętą wadą nieważności decyzję, na co zasadnie zwrócił uwagę GINB orzekając w sprawie. Dodać przy tym trzeba, iż sporna ściana naniesiona jest w projekcie, a organ mógł przyjąć, iż projekt (wobec braku innych danych) przedstawia stan rzeczywisty.
O ewentualnym wypełnieniu przesłanki wznowieniowwej stanowić może również okoliczność związana z niedoręczeniem skarżącej spornej decyzji.
W trybie wznowieniowym rozważana może być także kwestia dotycząca realizacji inwestycji przed wydaniem kwestionowanej decyzji, a więc niezgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. W dacie orzekania w dniu [...] grudnia 2005 r. Prezydent Miasta [...] nie miał żadnej informacji wskazującej na to, iż wniosek M. S. o wydanie pozwolenia na budowę odnosi się do przedsięwzięcia, które zostało już wykonane, co sama skarżąca przyznała w treści skargi. Tylko zaś w takim przypadku powyższe mogłoby mieć znaczenie w postępowaniu nieważnościowym w kontekście przesłanki rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2). W opisanej sytuacji wskazana okoliczność mogłaby być natomiast rozważana w kontekście przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a więc zupełnie w innym postępowaniu nadzwyczajnym.
Ta sama argumentacja odnosi się także do okoliczności związanej z ewentualnym wyłudzeniem od skarżącej przez uczestnika postępowania podpisu na oświadczeniu o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz zaświadczenia kominiarskiego z 17 października 2005 r. podpisanego przez mistrza kominiarskiego J. Z. (stanowiącego załącznik do projektu budowlanego) i jego ewentualnej niezgodności z prawdą, czy też braku w aktach ekspertyzy technicznej.
Reasumując, w ocenie Sądu, powyżej wskazane zarzuty, podniesione w postępowaniu administracyjnym i powtórzone szeroko w skardze, nie mogły wpłynąć na ważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2005 r. Mogą one co najwyżej stanowić o wzruszeniu tej decyzji w postępowaniu wznowieniowym, ale z pewnością -w ocenie Sądu- nie uzasadniają stwierdzenia jej nieważności.
Nadto, na ważność spornej decyzji nie mógł także wpłynąć fakt realizacji inwestycji niezgodnie z warunkami z niej wynikającymi. Okoliczność ta, związana z wykonaniem (realizacją) przedsięwzięcia może być jedynie przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego w trybie zwykłym przez organy nadzoru budowlanego, do których kompetencji należy kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego obejmująca kontrolę zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę (v. art. 84 ust. 1 pkt 1 i art. 84a ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w obecnie obowiązującym brzmieniu).
Z przedstawionych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło