V SA/Wa 2314/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Protokolant - spec. Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... lipca 2010 r. nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie dofinansowania projektu ze środków unijnych oddala skargę D. D. (zwany dalej: skarżącym) wnioskiem z ... lutego 2005 r. zwrócił się do K. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o dofinansowanie w zakresie Działania "Ułatwianie Startu młodym rolnikom w ramach SPO "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006". Pismem z ... grudnia 2005 r. nr ... K. Oddział Regionalny ARiMR w T. odrzucił wniosek skarżącego z uwagi na to iż, jak wskazał, przeprowadzone w gospodarstwie wnioskodawcy kontrole wykazały różnice pomiędzy uprawami przedstawionymi w wyliczeniu żywotności ekonomicznej dołączonym do niniejszego wniosku, a stanem faktycznym oraz stanem wykazanym we wniosku o dopłaty obszarowe. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pismem z ... lutego 2006 r. nr ..., rozpatrzył negatywnie odwołanie D. D. dotyczące, jak podano w jego treści, pozostawienia bez rozpoznania wniosku o dofinansowanie realizacji projektu. Orzekając w sprawie na skutek złożenia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 grudnia 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 477/08 stwierdził nieważność decyzji Prezesa ARiMR z dnia ... lutego 2006 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora K. Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z ... grudnia 2005 r. podnosząc m.in., iż odrzucenie wniosku, o którym mowa w art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. Nr 116, poz. 1206 ze zm.) następuje w formie decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 26 ust. 2 tej ustawy. W ocenie Sądu zaskarżone skargą rozstrzygnięcie stanowi decyzję administracyjną mimo braku takiego oznaczenia zarówno w sentencji jak i w "nazwie" rozstrzygnięcia. Nadto Sąd zwrócił uwagę, iż wniosek z przedmiotowego Działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" winien być rozpatrywany w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 z późn. zm. – dalej: k.p.a.). Orzekając ponownie w sprawie Dyrektor K. Oddziału Regionalnego ARiMR w T. decyzją z dnia ... sierpnia 2009 r. nr ... wydaną m.in. na podstawie art. 105 § 1 i § 2 k.p.a. orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w ramach Działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" podnosząc, iż postępowanie wszczęte wnioskiem z dnia 4 lutego 2005 r., wobec wyczerpania limitu środków finansowych przeznaczonych na SPO "Restrukturyzacja..." i zakończenia i rozliczenia Programu, stało się bezprzedmiotowe. Decyzją z dnia ... lipca 2010 r. nr ..., wydaną na skutek rozpatrzenia w sprawie odwołania, Prezes ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia ... sierpnia 2009 r. W jej uzasadnieniu wyjaśnił, że zaskarżona decyzja zawiera analizę sytuacji z podaniem chronologii zdarzeń i powody odmowy dofinansowania realizacji projektu. Podkreślił również, iż uwzględniając tryb rozpatrywania wniosków oraz kolejność ich składania i rozpatrywania – wobec okoliczności faktycznych w sprawie – w kontekście przepisów prawa wspólnotowego i krajowego Dyrektor K. Oddziału Regionalnego ARiMR w T. orzekł brak możliwości finansowania, z powodu wyczerpania limitu środków oraz zakończenia i rozliczenia Programu ze Wspólnotą Europejską. W ocenie Prezesa ARiMR zaistniałe w sprawie przesłanki uzasadniają umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. W skardze na powyższą decyzję z dnia ... lipca 2010 r., skarżący, działając przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika, wniósł o jej uchylenie i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia postępowania tj. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez błędne wskazanie stronie postępowania przesłanek umorzenia postępowania i błędne uzasadnienie decyzji w tym zakresie. Pełnomocnik skarżącego zgadza się z merytorycznym rozstrzygnięciem w zaskarżonej decyzji, jednak nie z jej uzasadnieniem, które nie koresponduje (w jego ocenie) z treścią Uzupełnienia sektorowego PO " Restrukturyzacja...", będącego załącznikiem do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. (Dz.U.Nr 207, poz. 2117 z późn. zm.). Dodatkowo pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, iż obecnie pomoc w ramach Działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" nie może być przyznana. W jego ocenie wtórną przyczyną jest brak środków na realizacje działania, zaś w pierwszej kolejności należy wziąć pod uwagę to, czy beneficjent (skarżący) spełnia obecnie warunki do uzyskania dofinansowania. W chwili obecnej skarżący jest posiadaczem gospodarstwa rolnego ponad ... miesięcy wobec czego ARiMR nie może przyznać takiego dofinansowania. Motywowanie, w tym stanie rzeczy, umorzenia postępowania brakiem środków jest nielogiczne i błędne, skoro nawet w przypadku dostępności środków, środki te mogłyby być skarżącemu przyznane. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w całości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie – stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa, v. art. 145 § 1 p.p.s.a.). Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji wydanej przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami procesowymi, jak i z normami prawa materialnego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego oraz, że przy jej wydawaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w stopniu uzasadniającym jej uchylenie (czy też stwierdzenie nieważności). Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, ustalenia dokonane przez organ są prawidłowe a oparte na nich wnioski są spójne i logiczne. Zasady przyznawania pomocy w ramach Działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektorowego sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" zostały uregulowane w: - rozporządzeniu Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EAGGF) nowelizujące i uchylające niektóre rozporządzenia (Dz. U. L 160 z 26.6.1999, str.80-102); - rozporządzeniu Rady (WE) nr 1783/2003 z dnia 29 września 2003 r. zmieniającym rozporządzenie 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EAGGF) (Dz.U. L 270 z 21.10.2003, str. 70-77); - rozporządzeniu Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. L 153 z 30.4.2004, str. 30—83) - rozporządzenie to ma nadal zastosowanie do środków zatwierdzonych przed dniem 1 stycznia 2007 r. na mocy rozporządzenia 1257/1999 (vide art. 64 rozporządzenia Komisji WE Nr 1974/2006); - rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1320/2006 z dnia 5 września 2006 r. ustanawiającym zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich określonego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 zwanego dalej "rozporządzeniem Komisji 1320/2006". Jednocześnie szczegółowe kwestie związane z przyznawaniem pomocy zostały uregulowane w prawie krajowym: ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju, zwana dalej: UNPR. Warunki oraz tryb udzielania pomocy w ramach Działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" zostały określone w wydanych na podstawie delegacji UNPR rozporządzeniach: - rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 września 2004 r. w sprawie przyjęcia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 -2006" (Dz.U. nr 197 poz. 2032), - rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" (Dz. U. nr 207, poz. 2117 z późn. zm.) zwanego dalej "Uzupełnieniem Programu"; w odniesieniu do działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", szczegółowe regulacje dotyczące zasad przyznawania pomocy zawarte zostały w pkt. 3.1.2. załącznika do rozporządzenia. Działania Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich" obejmowały lata 2004-2006 i były realizowane ze środków Unii Europejskiej pochodzących z Sekcji Orientacji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), w połączeniu ze środkami krajowymi (budżet państwa, środki samorządów oraz środki własne beneficjentów). Zgodnie z Uzupełnieniem Programu okres kwalifikowalności kosztów w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego 2004-2006 obejmował lata 2004-2008. Przed ostatecznym terminem kwalifikowalności wydatków Polska przedłożyła do Komisji wniosek o wydłużenie ostatecznego terminu kwalifikowalności wydatków w ramach przedmiotowego Programu. Komisja Europejska uwzględniając wniosek Polski o przedłużenie terminu kwalifikowalności decyzją z dnia ... lutego 2009 r. zmieniającą decyzje wymienione w załączniku w zakresie przedłużenia okresu kwalifikowalności wydatków dla programów operacyjnych objętych celem nr ... w Polsce postanowiła, iż ostatecznym terminem kwalifikowania wydatków do zwrotu będzie ... czerwca 2009 r., włączając wydatki poniesione przez organy przyznające pomoc w ramach art. 9 ust.1 rozporządzenia (WE) nr 1260/1999 (art.1). Zgodnie z powyższym ostateczny termin do wydatkowania środków został określony na dzień ... czerwca 2009 r. W myśl Uzupełnienia Programu projekty zgodne z wymaganiami określonymi dla działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" przyjmowane były do realizacji według kolejności złożenia wniosków poprawnie wypełnionych wraz z wymaganymi załącznikami, w ramach dostępnych środków. W przypadku, gdy we wniosku dokonywano poprawek lub uzupełnień, o kolejności przyjęcia projektu do realizacji decydował dzień dokonania ostatniej poprawki lub ostatniego uzupełnienia. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznaje pomoc w ramach dostępnych środków, co oznacza, że spełnianie kryteriów otrzymania pomocy finansowej nie daje jeszcze potencjalnemu wnioskodawcy praw podmiotowych do otrzymania pomocy. Muszą zostać spełnione pozostałe warunki określone w przepisach prawa. A zatem, aby możliwe było przyznanie pomocy finansowej muszą zostać spełnione łącznie następujące przesłanki: wnioskodawca musi złożyć wniosek o przyznanie pomocy finansowej, wniosek musi zostać złożony we właściwym terminie, wnioskodawca musi spełniać kryteria dostępu do pomocy określone we właściwych przepisach prawa, wniosek musi zostać pozytywnie zweryfikowany, ARiMR musi posiadać środki finansowe na przyznanie pomocy. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, wniosek skarżącego złożony w dniu ... lutego 2005 r. uzyskał status kompletności w dniu ... sierpnia 2005 r., jednak po stwierdzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 grudnia 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 477/08 nieważności decyzji Prezesa ARiMR z dnia ... lutego 2006 r. i decyzji Dyrektora K. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia ... grudnia 2005 r. odrzucającej wniosek skarżącego o przyznanie wnioskowanej pomocy, przedmiotowy wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie działania 1.2 "Ułatwianie startu młodym rolnikom", w ramach SPO "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006 ponownie został przekazany Dyrektorowi K. Oddziału ARiMR w T. celem przeprowadzenia całościowej procedury w ramach Projektu uwzględniającej normy Kodeksu postępowania administracyjnego. W wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku oraz w wyniku sprawdzenia dostępności środków finansowych okazało się, iż w dniu wydania przez organ decyzji z ... sierpnia 2009 r. limit środków finansowych przeznaczonych na SPO "Restrukturyzacja..." został wyczerpany, a nadto nastąpiło zakończenie i rozliczenie Programu w ramach którego wniosek został złożony, co skutkowało umorzeniem postępowania, z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Zdaniem Sądu działanie organu było prawidłowe. Skoro bowiem celem postępowania było ustalenie spełniania przez skarżącego przesłanek do otrzymania pomocy finansowej, to brak środków finansowych stanowiących tę pomoc finansową, powodował skutek w postaci jego bezprzedmiotowości i konieczność jego umorzenia. W tym miejscu wskazać należy, iż podobne stanowisko zajął pełnomocnik skarżącego oświadczając w skardze, iż cyt. "(...) zgadza się z merytorycznym rozstrzygnięciem w zaskarżonej decyzji (...) nie zgadza się jednak z jej uzasadnieniem". Z powyższego wynika, iż jednej strony pełnomocnik skarżącego nie kwestionuje prawidłowości merytorycznego rozstrzygnięcia organu polegającego na wydaniu decyzji o umorzeniu postępowania z wniosku skarżącego, z drugiej zaś zarzuca naruszenie przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne wskazanie stronie postępowania przesłanek umorzenia postępowania i błędne uzasadnienie decyzji w tym zakresie. W uzasadnieniu do decyzji umarzającej postępowanie wydanej przez organ I instancji jak i zaskarżonej decyzji Prezesa ARiMR z dnia ... lipca 2010 r. utrzymującej tę decyzję w mocy wskazano wystarczająco wyraźnie źródło bezprzedmiotowości postępowania w sprawie z wniosku skarżącego o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego " Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" Działanie 1.2 "Ułatwianie startu młodym rolnikom". W uzasadnieniach obu decyzji wskazano, iż to brak środków finansowych oraz zakończenie i rozliczenie środków ze WE spowodował niemożność przyznania pomocy. Brak środków finansowych stanowi o braku przedmiotu postępowania. Brak ten jest podstawą do umorzenia postępowania. Samo umorzenie postępowania nie jest natomiast rozstrzygnięciem merytorycznym w sprawie tylko zakończeniem postępowania w inny sposób z uwagi na zaistnienie prawem określonych przesłanek. W decyzji umarzającej postępowanie w sprawie nie bada się przesłanek prawa materialnego, którego to prawa zastosowania żąda strona. Słusznie zatem organ nie prowadził postępowania merytorycznego w kierunku ustalenia czy skarżący spełnia przesłanki do uzyskania wnioskowanej pomocy finansowej skoro zostało ustalone, iż celu postępowania i tak nie można byłoby osiągnąć wobec braku środków finansowych do udzielenia takiej pomocy. Prawidłowo organ przerwał postępowanie wydając decyzję umorzeniową w sprawie. Przesłanka do umorzenia postępowania została przez organ ustalona i wskazana w zaskarżonej decyzji. Zatem w sprawie nie doszło do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Oczekiwania skarżącego aby organ ustalił spełnienie przez niego przesłanek merytorycznych do uzyskania pomocy nie znajdują uzasadnienia w sprawie. Nie można się zgodzić z twierdzeniem skarżącego, iż wtórną, drugorzędną przyczyną jest brak środków na realizację tego działania. Brak środków jest samoistną i decydującą przesłanką wprost wpływającą na rozstrzygnięcie w sprawie. Reasumując - w ocenie Sądu - zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisów prawa i zawiera - zgodnie z dyspozycją art.107 § 3 k.p.a. wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku