VII SA/Wa 2376/10

WyrokWSA w Warszawie2011-04-13

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku warsztatowego, wydana na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., może zostać uchylona przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. z powodu przedwczesnego przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., nie naruszył prawa. Pozwolenie na użytkowanie samowolnie wybudowanego obiektu, realizowanego w czasie obowiązywania Prawa budowlanego z 1974 r., wymaga oceny nie tylko pod kątem technicznym, ale także pod kątem zgodności z innymi przepisami prawa i interesami osób trzecich. Organ pierwszej instancji wydał decyzję przedwcześnie, nie badając wszystkich przesłanek legalizacyjnych, co uzasadniało uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. S. i T. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Burmistrza Gminy o pozwoleniu na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku warsztatowego. Burmistrz udzielił pozwolenia, uznając, że spełnione zostały przesłanki z Prawa budowlanego z 1974 r. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, wskazując na przedwczesne przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego przez organ pierwszej instancji. Skarżący zarzucili naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. i przepisów Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi M. S., T. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie. skargę oddala Decyzją z dnia [...] lutego 1999 r., znak: [...] Burmistrz Gminy [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku warsztatowego na terenie nieruchomości przy ul. F. w Gminie [...] z zachowaniem warunku polegającego na zastosowania się do wymagań zawartych w piśmie Inspekcji Ochrony Środowiska Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...] stycznia 1999 r., znak: [...]. W uzasadnieniu decyzji Burmistrz Gminy [...] wskazał, iż nie budzi wątpliwości fakt samowolnej realizacji budynku gospodarczego garażu na terenie przy ul. F.. Postępowanie w tej sprawie wszczęto przed 1 stycznia 1995r., a więc w sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz.229). Ponadto decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 1988 r. Urząd [...] nałożył na M. S., inwestora, obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku określając czynności, jakie należy wykonać. W dniu 29 listopada 1996 r. M. S. złożył wniosek o przyjęcie do użytkowania budynku warsztatowego, a następnie w dniu 12 października 1998 r. inwestor przedłożył brakujące dokumenty, niezbędne do udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, to jest: zawiadomienie Państwowej Inspekcji Ochrony Środowiska i Państwowej Inspekcji Pracy o użytkowaniu warsztatu mechaniki pojazdowej. Na tej podstawie Burmistrz Gminy [...] uznał, iż zaistaniała podstawa do wydania pozwolenia na użytkowanie i w oparciu o art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane udzilelił pozwolenia na użytkowanie dla przedmiotowego budynku. Od powyższej decyzji pismem z dnia [...] marca 1999 r. odwołanie wnieśli W. i S. K.. Decyzją z dnia [...]października 2010 r., nr [...], znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie tj. przed zbadaniem wszystkich przesłanek umożliwiających zalegalizowanie dokonanej samowoli budowlanej w oparciu o stosowne przepisy. Organ I instancji przeprowadził postępowanie z naruszeniem procedury legalizacyjnej wynikającej z ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Skargę, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na opisaną wyżej decyzję [...] Wojewódzkego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli M.i M. S.. Przedtawili dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art 138 § 2 k.p.a poprzez uznanie, iż rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części oraz naruszenie art. 37 i 40 ustawy Prawo budowlane poprzez powołanie się na przepisy, które nie dotyczą niniejszej sprawy. Wskazali, iż obecnie obowiązujące ww. przepisy mają zupełnie inną treść i nie dotyczą tej sprawy. Skarżacy podnieśli ponadto, iż postępowanie odwoławcze było prowadzone przez 11 lat. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez Sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 §1 pkt 1 lit. a i lit. c. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W okolicznościach mniejszej sprawy bezsprzeczne jest to, że w odniesieniu do samowolnie wybudowanego budynku warsztatowego na terenie nieruchomości przy ul. F. w Gminie [...], prowadzone jest postępowanie legalizacyjne, oparte na przepisach ustawy Prawo budowlane z 1974r. Do obiektu całkowicie wybudowanego w czasie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), w zakresie regulacji dotyczącej pozwolenia na użytkowanie stosuje się również unormowania tej samej ustawy. Pozwolenie na użytkowanie jest bowiem jednym z etapów (końcowych) legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego. Sprawa podlega ocenie na podstawie unormowań zawartych w art. 42 ww. ustawy z 1974 r. Bezprzedmiotowe są zatem zarzuty skarżących co do tego, że przepisy art. 37 i 42 aktualnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane, nie dotyczą okoliczności ich sprawy. Organ pierwszej instancji orzekł na podstawie przepisu art. 42 ust 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. Zgodnie z dyspozycją tego przepisu Inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 ww. ustawy nakaz dokonania zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie. Formą legalizacji w sytuacji, gdy obiekt spełnia wszystkie wymogi prawa budowlanego jest pozwolenie na jego użytkowanie, które jest jednocześnie stwierdzeniem zdatności do użytkowania wykonanego obiektu. Wprawdzie podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności wykonanego obiektu do użytku (art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r.), jednakże ocena zdatności do użytku nie może ograniczać się wyłącznie do zagadnień konstrukcyjno-budowlanych. Przez zdatność do użytku należy również rozumieć takie zrealizowanie obiektu, iż nie narusza on uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym właściciela działki sąsiedniej, a ponadto jest dopuszczalny także w świetle innych obowiązujących przepisów prawa. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy orzekając jak w zaskarżonej decyzji nie naruszył przepisu art. 138 § 2 k.p.a. Decyzja organu pierwszej instancji musiała zostać uchylona, prowadzenie postępowania przed organem II instancji, w zakresie niezbędnym dla właściwego rozpoznania możliwości udzielenia pozwolenia na użytkowanie, nastąpiłoby z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego ( art. 15 k.p.a. ). W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd z cała mocą podkreśla - sprawa powinna zostać rozpoznana z poszanowaniem terminów określonych w art. 35 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.( Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło