II SA/Wa 2093/10
WyrokWSA w Warszawie2011-04-14
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Jacek Fronczyk, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zaszeregowanie stanowiska radcy prawnego w wojsku do grupy uposażenia niższej niż grupa uposażenia stanowiska głównego specjalisty lub równorzędnego w Siłach Zbrojnych stanowi naruszenie art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych?Ratio decidendi
Zaszeregowanie stanowiska radcy prawnego w wojsku do grupy uposażenia niższej niż grupa uposażenia stanowiska głównego specjalisty lub równorzędnego w Siłach Zbrojnych stanowi rażące naruszenie art. 224 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 5 i art. 75 ustawy o radcach prawnych. Przepis ten gwarantuje radcy prawnemu uposażenie nie niższe niż na stanowisku głównego specjalisty lub równorzędnym w strukturze zatrudnienia, a w przypadku braku takiego stanowiska w danej jednostce, należy odnieść się do stanowisk występujących w Siłach Zbrojnych.Stan faktyczny
Skarżący, Z.H., radca prawny w wojsku, wniósł o przyznanie mu uposażenia zasadniczego w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia wyższej niż ta, która została mu przyznana. Organy wojskowe utrzymały w mocy decyzję przyznającą niższe uposażenie, argumentując, że zostało ono ustalone zgodnie z obowiązującymi przepisami i porównaniem do stanowisk w jednostce skarżącego. Skarżący zarzucił naruszenie art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, twierdząc, że jego uposażenie powinno być porównywane do stanowiska głównego specjalisty w strukturach Sił Zbrojnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dowódcy Wojsk Specjalnych. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Sędziowie WSA Jacek Fronczyk Adam Lipiński (spr.) Protokolant Asystent sędziego Monika Michnik-Misterek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi Z. H. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania uposażenia zasadniczego w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia 15 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Dowódcy Wojsk Specjalnych z dnia [...] lipca 2010 r.; 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Szef Sztabu Generalnego decyzją z dnia [...] października 2010 r., działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, po rozpoznaniu odwołania [...] Z.H. od decyzji Dowódcy Wojsk Specjalnych z dnia [...] lipca 2010 r. dotyczącej przyznania zainteresowanemu na czas zajmowania stanowiska służbowego radcy prawnego w [...] Pułku Specjalnym uposażenia zasadniczego w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia [...], utrzymał w mocy decyję organu I instancji.
W uzasadnieniu deczyji organ wskazał, co następuje:
Z.H. pełni służbę wojskową na stanowisku służbowym radcy prawnego w [...] Pułku Specjalnym w L. Z dniem [...] stycznia 2010 r. został wyznaczony rozkazem personalnym Dowódcy Wojsk Specjalnych nr [...] na stanowisko służbowe radcy prawnego w [...] Pułku Specjalnym - grupa uposażenia [...].
W dniu [...] stycznia 2010 r. Z.H. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności powyższego rozkazu personalnego w części dotyczącej zaszeregowania tego stanowiska do grupy uposażenia [..]. Szef Sztabu Generalnego WP decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. stwierdził nieważność zaskarżonego rozkazu Dowódcy Wojsk Specjalnych.
W następstwie decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. Dowódca Wojsk Specjalnych decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. przyznał Z.H. na czas zajmowania stanowiska służbowego radcy prawnego w [...] Pułku Specjalnym uposażenie zasadnicze w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia [...].
Od powyższego rozstrzygnięcia żołnierz wniósł odwołanie do Szefa Sztabu Generalnego WP, który decyzją z dnia [...] października 2010 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał się na Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 17 grudnia 2008 r. sygn. akt I OSK 1494/08 zwrócił uwagę, iż art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych ma charakter gwarancyjny i zawiera zakaz przyznawania radcom prawnym - żołnierzom zawodowym uposażenia na poziomie niższym od uposażenia przewidzianego dla stanowiska głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska służbowego. Brzmienie tego przepisu odnosi się do wszystkich radców prawnych, a więc nie tylko zatrudnionych na podstawie stosunku pracy w podmiotach prawa prywatnego, ale także we wszystkich instytucjach publicznych, w tym także do tych wykonujących ten zawód na podstawie stosunku służbowego. Jest rzeczą oczywistą, że w wielu strukturach organizacyjnych nie przewiduje się stanowiska głównego specjalisty (np. podmiotach prawa prywatnego), wówczas wynagrodzenie radcy prawnego winno odpowiadać stanowisku równorzędnemu, czyli najwyższemu specjalistycznemu stanowisku w obowiązującej strukturze. W związku z tym, iż Z.H. zajmuje stanowisko służbowe radcy prawnego [...] Pułku Specjalnego w L., jego wynagrodzenie należy odnieść do stanowiska służbowego równorzędnego w strukturze tej Jednostki Wojskowej. Uposażenie zainteresowanego zostało określone Przez Dowódcę Wojsk Specjalnych na poziomie [...], co odpowiada uposażeniu dowódcy zespołu bojowego w obowiązującym etacie Nr [...] Pułku Specjalnego. Przyznane uposażenie jest wyższe od uposażenia szefa sekcji wychowawczej – [...], ale niższe od szefa sztabu i szefa logistyki – [...]. Przy czym należy zauważyć, iż uposażenie zasadnicze Dowódcy [...] Pułku Specjalnego zostało zaszeregowane do grupy uposażenia [...]. W taki sposób zaszeregowanie uposażenia nie jest sprzeczne z ustawą o radcach prawnych. Natomiast, gdyby uznać roszczenie Z.H., to uzyskałby on uposażenie wyższe od Dowódcy Pułku.
Z.H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] października 2010 r. w części dotyczącej grupy uposażenia zasadniczego, wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej grupy uposażenia zasadniczego.
Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja narusza treść art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.), gdyż wykonując zawód radcy prawnego na podstawie stosunku służbowego, który zgodnie z treścią art. 8 ust. 5 ustawy o radcach prawnych jest równoznaczny ze stosunkiem pracy, ma on prawo do wynagrodzenia obowiązującego w jednostce organizacyjnej, która go zatrudnia, a wynagrodzenie to nie może być niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska służbowego. Ponieważ takiego stanowiska nie ma w jednostce wojskowej, w której pełni służbę, należy zastosować tu odpowiednio stanowisko głównego specjalisty w strukturze Sił Zbrojnych, które zostało zaszeregowane do stopnia etatowego podpułkownika oraz grupy uposażenia [...]. W jego ocenie organ poprzez niezastosowanie wprost wskazanego wyżej przepisu art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, naruszył postanowienia art. 7 oraz art. 107 § 1 i 3 Kpa.
W odpowiedzi na skargę Szef Sztabu Generalnego WP wniósł o jej oddalenie, argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana pod tym względem zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.), radca prawny wykonujący zawód na podstawie stosunku pracy ma prawo do wynagrodzenia i innych świadczeń określonych w układzie zbiorowym pracy lub w przepisach o wynagradzaniu pracowników, obowiązujących w jednostce organizacyjnej zatrudniającej radcę prawnego. Wynagrodzenie to nie może być niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska pracy głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy. Jeżeli prawo do dodatków uzależnione jest od wymogu kierowania zespołem pracowników, wymogu tego nie stosuje się do radcy prawnego.
Natomiast w myśl art. 75 ww. ustawy, stosunek służbowy oraz wynikające z niego prawa i obowiązki radców prawnych i aplikantów radcowskich będących żołnierzami w czynnej służbie wojskowej, funkcjonariuszami Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej lub Służby Więziennej w zakresie nieokreślonym niniejszą ustawą określają przepisy odrębnych ustaw.
Stosownie zaś do treści art. 8 ust. 5 cyt. ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o "stosunku pracy", "zatrudnieniu", "wynagrodzeniu", rozumie się przez to również odpowiednio "stosunek służbowy", "pełnienie służby" i "uposażenie".
Z treści art. 75 ustawy o radcach prawnych wynika, że w zakresie nieuregulowanym ww. ustawą sprawy związane ze stosunkiem służbowym, w tym sprawy dotyczące uposażenia radcy prawnego będącego żołnierzem zawodowym, regulują przepisy pragmatyczne. W przypadku skarżącego - radcy prawnego wykonującego zawód na podstawie stosunku służbowego żołnierza zawodowego, będą to przepisy regulujące stosunek służbowy żołnierza zawodowego, te same, bez względu na to, w której jednostce wojskowej pełni on służbę i na którym poziomie dowodzenia.
Stosownie do treści art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.), wysokość uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego jest uzależniona od grupy uposażenia, do której zostało zaszeregowane zajmowane przez niego stanowisko służbowe.
Stanowisko, na które został wyznaczony skarżący – radcy prawnego w [...] Pułku Specjalnym powinno być zaszeregowane do stopnia etatowego podpułkownika i grupy uposażenia [...], co wynika z faktu, iż stanowiska głównego specjalisty nie ma w jednostce wojskowej, w której skarżący pełni służbę i dlatego należy zastosować tu odpowiednio stanowisko głównego specjalisty w strukturze Sił Zbrojnych, które zostało zaszeregowane do stopnia etatowego podpułkownika oraz grupy uposażenia [...]. Z tych też względów zaszeregowanie tego stanowiska w grupie [...] nie jest prawidłowe.
Przepis art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych stwarza gwarancję otrzymania przez radcę prawnego uposażenia nie niższego niż wynagrodzenie przysługujące w danej strukturze organizacyjnej na stanowisku głównego specjalisty lub stanowisku równorzędnym, jeśli w strukturze zatrudnienia nie przewidziano stanowiska głównego specjalisty. Pierwsza część omawianego przepisu zawiera zasadę stosowania w zakresie uposażeń żołnierzy zawodowych przepisów pragmatycznych, zaś druga zakaz przyznawania radcom prawnym – żołnierzom zawodowym uposażenia na poziomie niższym od uposażenia przewidzianego dla stanowiska głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska służbowego. Powyższe zapewnia wszystkim radcom prawnym, którzy pełnią służbę w Siłach Zbrojnych, uposażenie na tym samym poziomie, bez względu na to, czy na danym poziomie dowodzenia występuje stanowisko głównego specjalisty. Istotne jest bowiem to, że takie stanowisko w ogóle występuje w Siłach Zbrojnych, natomiast gdy stanowiska takiego przepisy nie przewidują, wówczas organ powinien odnieść się do równorzędnego stanowiska służbowego.
Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że w [...] Pułku Specjalnym stanowiska służbowe głównych specjalistów nie występują, występują one natomiast na wyższych poziomach dowodzenia Siłami Zbrojnymi i są to stanowiska zaszeregowane do stopnia etatowego pułkownika i grupy uposażenia [...]. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, błędem było porównanie wysokości uposażenia tylko w odniesieniu do stanowisk służbowych przewidzianych jedynie w [...] Pułku Specjalnym, w którym pełni służbę skarżący, a nie w odniesieniu do wszystkich stanowisk służbowych, przeznaczonych dla żołnierzy zawodowych występujących w Siłach Zbrojnych. Tym samym zaszeregowanie Z.B. do grupy uposażenia [...], tj. na poziomie uposażenia nieodpowiadającego stanowisku głównego specjalisty, stanowi rażące naruszenie art. 224 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 5 i art. 75 ustawy o radcach prawnych, albowiem abstrahuje wprost od brzmienia tego przepisu (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa).
Wskazać tu należy, iż identyczny pogląd, jak w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2008 r. sygn. akt I OSK 1494/08 wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach dnia 5 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 846/09 i z dnia 17 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1491/10, od których organ nie wniósł skarg kasacyjnych.
Rozstrzygając sprawę ponownie organ winien kierować się wykładnią zastosowanych przepisów dokonaną przez Sąd orzekający w sprawie.
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Sąd orzekł w oparciu o art. 152 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło