II SA/Wa 1892/10
WyrokWSA w Warszawie2011-04-14
Skład orzekający: Jacek Fronczyk, Sławomir Fularski, Andrzej Kołodziej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rodzice zmarłego, który zginął od postrzału z broni palnej, mogą być uznani za strony postępowania administracyjnego w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego pozwolenia na broń wydanego sprawcy, w sytuacji gdy sami nie byli stronami postępowania pierwotnego?Ratio decidendi
Rodzice zmarłego nie mogą być uznani za strony postępowania administracyjnego w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego pozwolenia na broń wydanego sprawcy, jeśli nie byli stronami postępowania pierwotnego. Interes prawny, o którym mowa w art. 28 Kpa, musi wynikać z konkretnej normy prawa materialnego i być własny dla strony, a nie wywodzony wyłącznie z sytuacji prawnej innego podmiotu. Możliwość dochodzenia roszczeń odszkodowawczych na podstawie Kodeksu cywilnego nie stanowi podstawy do przyznania statusu strony w postępowaniu administracyjnym.Stan faktyczny
Rodzice zmarłego, który zginął od postrzału z broni palnej, złożyli wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną o wydaniu pozwolenia na broń palną bojową sprawcy. Organy administracji obu instancji odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że wnioskodawcy nie posiadają statusu strony w postępowaniu pierwotnym i nie wykazali interesu prawnego. Skarżący argumentowali, że decyzja o wydaniu pozwolenia na broń stanowiła jedną z przyczyn szkody i że posiadają legitymację procesową na podstawie art. 417[1] § 1 Kodeksu cywilnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędziowie WSA Sławomir Fularski (spr.) Andrzej Kołodziej Protokolant specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi L.B., M.B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie decyzji dotyczącej wydania pozwolenia na broń palną bojową A.B. oddala skargę
Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. znak [...] [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] działając na podstawie art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze. zm., dalej Kpa) w związku z art. 10 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm., zwana dalej ustawą o broni i amunicji) po rozpatrzeniu wniosku L.B. i M.B. o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną [...] Komendanta Policji z dnia [...] kwietnia 2006 r. znak [...] o wydaniu pozwolenia na broń palną bojową A.B. orzekł o odmowie wznowienia postępowania.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ przedstawił szczegółowy przebieg postępowania w sprawie. Wskazał, iż decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji działając na wniosek A.B. wydał pozwolenie na broń palną bojową w celu ochrony osobistej. Decyzja stała się ostateczna w dniu [...] kwietnia 2006 r. W dniu zaś [...] maja 2010 r. do organu wpłynął wniosek L.B. i M.B. (zwani dalej także jako wnioskodawcy), tj. rodziców M.B. zmarłego w dniu [...] sierpnia 2006 r. na skutek postrzelenia z broni palnej przez A.B., na którą zgodnie z ww. decyzją posiadał pozwolenie, o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej z dnia [...] kwietnia 2006 r. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazano przyczynę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Wniosek został złożony w organie właściwym do wydania decyzji z zachowaniem terminu ustawowego terminu jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej przesłanką wznowienia postępowania.
Organ wyjaśnił, iż kluczowym dla rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania jest ustalenie, czy wniosek ten pochodzi od osoby uprawnionej tzn. osoby będącej stroną w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Ustawowa definicja strony uregulowana została w art. 28 Kpa. Zawarte w tej normie pojęcie "interes prawny" pozwala na ścisłe oddzielenie interesu prawnego wynikającego z przepisów prawa od interesu faktycznego (zainteresowania daną sprawą), skądinąd uzasadnionego, ale nie opartego na wyraźnym przepisie prawa. Analizując powołany przepis w zestawieniu z regulacją zawartą w ustawie o broni i amunicji organ wywiódł, iż stroną postępowania o wydanie pozwolenia na broń może być jedynie osoba występująca z wnioskiem o wydanie pozwolenia i tylko ona posiada interes prawny w postępowaniu. W przedmiotowej sprawie stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej w dniu [...] kwietnia 2006 r. o pozwoleniu na broń palną bojową był A.B., któremu to pozwolenie zostało wydane. Uprawnienie takie nie przysługuje wnioskodawcom, rodzicom M.B. zmarłego wskutek postrzelenia z broni palnej przez A.B. Jednocześnie organ stwierdził, iż wobec śmierci A.B. wydane mu pozwolenie na broń wygasło samoistnie, brak więc podstaw prawnych do stwierdzenia takiego wygaśnięcia w trybie art. 162 § 1 Kpa. Prowadzenie postępowania, w którym brak jest strony byłoby procesem bezprawnym w stosunku do decyzji, która stała się bezprzedmiotowa wraz ze śmiercią strony.
W odwołaniu wniesionym na powołaną decyzję profesjonalny pełnomocnik – adwokat wnioskodawców wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej wydaniem przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji ostatecznej decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r. o wydaniu pozwolenia na broń A.B. Wydanemu rozstrzygnięciu postawił zarzut naruszenia art. 147 w związku z art. 28 Kpa poprzez błędne przyjęcie, że wnioskodawcy nie posiadają legitymacji procesowej do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wydaniem w dniu [...] kwietnia 2006 r. decyzji ostatecznej o pozwoleniu na broń A.B. Nadto zarzucił naruszenie art. 147 w związku z art. 162 § 1 i 3 Kpa poprzez błędne przyjęcie, że wobec śmierci A.B. pozwolenie mu wydane wygasło samoistnie, a prowadzenie postępowania, w którym brak jest strony byłoby procesem bezprawnym w stosunku do decyzji, która stała się bezprzedmiotowa wraz ze śmiercią strony.
W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik wnioskodawców za nieuprawnione uznał stanowisko organu I instancji dotyczące braku po stronie wnioskodawców legitymacji do występowania w charakterze strony w przedmiotowym postępowaniu, co wynika z faktu, iż nie posiadali statusu strony w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Powołał się przy tym na stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 marca 1999 r., IV SA 2190/98 (Lex nr 47247), iż "krąg uczestników postępowania biorących udział w postępowaniu zwykłym nie zawsze musi pokrywać się z podmiotami biorącymi udział w postępowaniach nadzwyczajnych (o stwierdzenie nieważności decyzji i o wznowienie postępowania). Każdorazowo decydują o tym przesłanki z art. 28 Kpa, brane z urzędu pod uwagę przez organ w dacie wszczęcia postępowania administracyjnego. Wyjaśnił, iż wnioskodawcy uzasadnili swój interes prawny w postępowaniu wszczynanym poprzez wniesienie przedmiotowego wniosku, który wiązać należy z normą prawną art. 417 [1] § 2 zd. 1 kodeksu cywilnego oraz faktem, że decyzja ostateczna stanowi jedną z przyczyn szkody wyrządzonej odwołującym się w związku z tragiczną śmiercią ich syna. Uznanie argumentu organu prowadziłoby do uznania, że podmiot, któremu szkoda wyrządzona została przez wydanie ostatecznej decyzji w postępowaniu dotkniętym poważnymi wadami postępowania z art. 145 § 1 Kpa, który jednocześnie nie był stroną postępowania poprzedzającego wydanie takiej decyzji, w istocie nie dysponuje środkami prawnymi umożliwiającymi mu spełnienie wymogów z art. 417 [1] § 2 zd. 1 kodeksu cywilnego, a tym samym dochodzenie naprawienia wyrządzonej szkody.
Pełnomocnik wnioskodawców zauważył ponadto, iż jako podstawę wniosku o wznowienie postępowania organ I instancji w wydanym rozstrzygnięciu wskazał przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, natomiast nie odniósł się do wskazanej we wniosku podstawy wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 1 w związku § 2 Kpa, wskazującej na istotne naruszenia przy wydawaniu decyzji o udzieleniu pozwolenia na broń. Nie podzielił także stanowiska organu w odniesieniu do niedopuszczalności postępowania w związku z przyjęciem, że wobec śmierci A.B. wydane mu pozwolenie na broń wygasło samoistnie i nie ma podstaw do stwierdzenia takiego wygaśnięcia w trybie art. 162 § 1 Kpa.
Decyzją z dnia [...] września 2010 r., znak [...] Komendant Główny Policji biorąc za postawę art. 138 § 1 pkt 1, art. 149 § 3 i art. 268a Kpa po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez pełnomocnika wnioskodawców utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Wyjaśnił, iż odmowa wznowienia postępowania jest możliwa tylko wtedy, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne albo gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu do wniesienia wniosku w tym zakresie, a brak jest podstaw do jego przywrócenia. Organ wskazał, że odmowa wznowienia postępowania może nastąpić z przyczyn formalnych. W postępowaniu wznowieniowym odróżnia się bowiem dwa etapy. W toku pierwszego etapu organ wstępnie bada dopuszczalność wznowienia postępowania, zachowanie terminu oraz weryfikuje czy strona wskazała ustawową podstawę wznowienia. Natomiast ocena przesłanek wznowienia postępowania realizowana jest w drugim etapie postępowania. Organ bada wówczas, czy oprócz wskazanej przez podmiot inicjujący postępowanie podstawy wznowienia, spełnione są inne ustawowe przesłanki wzruszenia decyzji. W przedmiotowej sprawie, wobec ustalenia, że wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych jest niedopuszczalne, przejście do drugiego etapu oceny wniosku nie nastąpiło. W niniejszej bowiem sprawie żądanie wznowienia postępowania złożyły podmioty nie będące stronami w sprawie. Organ wskazał na ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko, zgodnie z którym decyzję o odmowie wznowienia postępowania, o której mowa w art. 149 § 3 Kpa wydaje się między innymi wtedy, gdy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną. Dana osoba posiada interes prawny tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy poprzez wydanie decyzji mogłoby wpłynąć na jej sytuację prawną, zmieniając ją w jakikolwiek sposób. Taka sytuacja w niniejszym postępowaniu nie występuje, wnioskodawcy nie wykazali interesu prawnego, a wyłącznie interes faktyczny. Organ odwoławczy zauważył przy tym, iż możliwość dochodzenia ewentualnych roszczeń odszkodowawczych na podstawie art. 417 kodeksu cywilnego nie może stanowić podstawy materialnoprawnej do przyznania statusu strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 Kpa, w konkretnym postępowaniu administracyjnym. Brak tu jest bowiem związku normatywnego pomiędzy interesem prawnym lub obowiązkiem podmiotu skarżącego, a postępowaniem administracyjnym. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż decyzja przyznająca A.B. pozwolenie na broń palną bojową, które jest prawem osobowym, a więc nie podlegającym zbyciu, ani dziedziczeniu wygasła wraz ze śmiercią jedynego podmiotu tego postępowania, co nastąpiło przed wniesieniem wniosku inicjującego wznowienie postępowania przed organem I instancji. Bezprzedmiotowość decyzji organu I instancji wydanej w sprawie A.B. wynikła z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie tej decyzji, tj. z powodu śmierci strony. Pozwolenie na broń było ściśle związane tylko i wyłącznie z osobą A.B., po jego śmierci nie ma już żadnej strony, do której mogłaby zostać adresowana decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pierwotnej decyzji. Trudno w takiej sytuacji dopatrywać się interesu społecznego (art. 162 § 1 pkt 1 Kpa)
Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożył profesjonalny pełnomocnik - adwokat L.B. i M.B. wnosząc o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wydanemu rozstrzygnięciu pełnomocnik skarżących postawił zarzut naruszenia:
- art. 147, art. 149 § 1 i 3 w związku z art. 28 Kpa i w związku z art. 417 [1] § 2 kodeksu cywilnego, poprzez bezzasadną odmowę wznowienia postępowania administracyjnego wskutek błędnego przyjęcia, że żądanie wznowienia postępowania złożone zostało przez podmiot nie będący stroną w sprawie,
- naruszenie art. 147, art. 149 § 1 i 3 Kpa w związku z art. 162 § 1 i 3 oraz w związku z art. 16 § 1 Kpa, poprzez bezzasadną odmowę wznowienia postępowania administracyjnego wskutek błędnego przyjęcia, że z chwilą śmierci A.B. decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] kwietnia 2006 r. wygasła i nie istnieje w obrocie prawnym, pomimo braku wydania decyzji stwierdzającej jej wygaśnięcie, wskutek czego nie może zostać wznowione postępowanie w sprawie zakończonej tą decyzją.
W uzasadnieniu skargi podtrzymując stanowisko prezentowane przez skarżących we wniosku o wznowienie postępowania oraz w odwołaniu podniósł, że wbrew treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji odwołanie od rozstrzygnięcia organu I instancji nie zawierało stwierdzenia skarżących o tym jakoby pozwolenie na broń wygasło samoistnie wraz ze śmiercią A.B., a decyzja dotycząca wymienionego stanu stała się bezprzedmiotowa. Prawidłowość takiego stanowiska była zaś przedmiotem jednego z zarzutów postawionych w odwołaniu. Ponadto skarżący nie twierdzili w odwołaniu, jakoby decyzja o pozwoleniu na broń tylko "przyczyniła się do wyrządzenia im szkody w związku z tragiczną śmiercią ich syna", lecz że wydanie tej decyzji stanowiło jedną z przyczyn tej szkody i samodzielną podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa względem skarżących. Za niezasadne uznał stanowisko organu odwoławczego stwierdzające, że skarżący nie posiadają interesu prawnego we wznowieniu postępowania administracyjnego, a w szczególności powołane w tym zakresie uzasadnienie orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2009 r. sygn. akt II GSK 22/09. Wyrok ten dotyczy bowiem wyłącznie oceny możliwości dochodzenia ewentualnych roszczeń odszkodowawczych na podstawie art. 417 kodeksu cywilnego jako podstawy materialnoprawnej do przyznania statusu strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 Kpa, podczas gdy skarżący nie upatrywali źródła swej legitymacji procesowej w art. 417 kodeksu cywilnego, a swoje żądanie oparli na art. 417 [1] § 1 kodeksu cywilnego. Zawarta w tej normie regulacja może stanowić samoistne źródło legitymacji procesowej podmiotu dążącego do wzruszenia decyzji administracyjnej. Wywiódł, iż to właśnie norma art. 417 [1] § 1 kodeksu cywilnego stanowi źródło interesu prawnego skarżących we wszczęciu postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego. Odmienny pogląd prowadziłby do uznania, że podmiot nie objęty zakresem stron postępowania, w którym wydana została decyzja ostateczna, de facto pozbawiony zostaje możliwości dochodzenia od Skarbu Państwa naprawienia szkody wyrządzonej takiemu podmiotowi przez wydanie tej decyzji. Celem wprowadzenia regulacji art. 417 [1] § 1 kodeksu cywilnego nie było jakiekolwiek ograniczenie możliwości dochodzenia od Skarbu Państwa naprawienia szkody wyrządzonej przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej, lecz jedynie pozostawienie dokonywania oceny zgodności z prawem np. ostatecznych decyzji administracyjnych w trybach postępowania specjalnie w tych celach ustanowionych. Za niezrozumiały uznał argument organu dotyczący braku potrzeby wydawania decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o udzieleniu pozwolenia na broń. Skarżący nie domagali się bowiem podjęcia takiego rozstrzygnięcia, natomiast podnosili (i podnoszą nadal), że zgodnie z obowiązującą w procedurze administracyjnej zasadą trwałości decyzji ostatecznych, do czasu uchylenia, zmiany, stwierdzenia nieważności, albo stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ostatecznej, decyzja taka istnieje w obrocie prawnym, wobec czego może być przedmiotem postępowania wznowieniowego. Zgadzając się ze stanowiskiem organu, iż udzielone A.B. pozwolenie na broń stało się od chwili jego śmierci bezprzedmiotowe, za bezzasadne pełnomocnik strony skarżącej uznał utożsamianie tej chwili z utratą bytu prawnego przez samą ostateczną decyzją z [...] kwietnia 2006 r. W konkluzji skargi dodano, że z uwagi na fakt stałego komentowania w mediach okoliczności wydania A.B. pozwolenia na broń palną i związanego z tym pozostawania tych okoliczności w sferze szerokiego zainteresowania ze strony społeczeństwa, wznowienie przedmiotowego postępowania stanowiłoby realizację zasady postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 8 Kpa.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł
o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają, zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się, więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej zwana p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Mając na uwadze ww. kryteria kontroli sądowej, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja o odmowie wznowienia postępowania nie naruszają bowiem prawa w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy wyjaśnić, że wznowienie postępowania jest instytucją o charakterze nadzwyczajnym i jako takie stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Stwierdzenie faktu występowania jednej z przyczyn wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 Kpa rodzi po stronie właściwego organu konieczność wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Należy zauważyć, iż w postępowaniu wznowieniowym organ winien stosować się do wszystkich zasad kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasady legalności i prawdy obiektywnej, a także prowadzić postępowanie przy uwzględnieniu słusznego interesu strony. Zakres rozpoznania sprawy w toku wznowionego postępowania wyznacza art. 149 § 2 Kpa, zgodnie z którym przedmiotem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie w którym została wydana decyzja ostateczna było dotknięte jedną z wad prawnych skutkujących wznowieniem oraz przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzja ostateczną.
Zgodnie z poglądami doktryny odmowa wznowienia postępowania możliwa jest
w razie gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne, albo gdy strona złożyła żądanie wznowienia z uchybieniem ustawowego terminu z art. 148 § 1 i 2 Kpa. W myśl art. 149 § 2 Kpa podstawę do przeprowadzenia postępowania zarówno co do przyczyn wznowienia jak i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy stanowi postanowienie o wznowieniu postępowania. Oznacza to, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 Kpa oraz czy podanie o wznowienie zostało wniesione z zachowaniem terminów z art. 148 Kpa. Na tym też etapie organ bada również, czy wniosek pochodzi od strony. Zgodnie bowiem z art. 147 Kpa wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony.
Tak więc, jak słusznie zauważyły organy obu instancji, odmowa wznowienia postępowania może nastąpić z przyczyn formalnych. W takiej zaś sytuacji, stosownie do art. 149 § 3 Kpa odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. W postępowaniu wznowieniowym odróżnia się dwa etapy. W toku pierwszego etapu organ wstępnie bada dopuszczalność wznowienia postępowania, zachowanie terminu oraz weryfikuje czy strona wskazała ustawową podstawę wznowienia. Natomiast ocena przesłanek wznowienia postępowania realizowana jest dopiero w drugim etapie postępowania. Organ bada wówczas, czy oprócz wskazanej przez podmiot inicjujący postępowanie podstawy wznowienia, spełnione są inne ustawowe przesłanki wzruszenia decyzji. W rozpatrywanej sprawie, wobec ustalenia przez organ I instancji, że wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych jest niedopuszczalne, zasadnie nie nastąpiło przejście do drugiego etapu oceny wniosku.
W ocenie Sąd należy bowiem podzielić pogląd organów, że w niniejszej sprawie wniosek zawierający żądanie wznowienia postępowania złożyły podmioty nie będące stronami w sprawie. Decyzję o odmowie wznowienia postępowania, o której mowa w art. 149 § 3 Kpa wydaje się zaś między innymi wtedy, gdy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną. Dana osoba posiada bowiem interes prawny tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy poprzez wydanie decyzji mogłoby wpłynąć na jej sytuację prawną, zmieniając ją w jakikolwiek sposób. Taka sytuacja w niniejszym postępowaniu nie występuje, bowiem skarżący wnioskując o wznowienie postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia na broń dla A.B. nie wykazali interesu prawnego. W ocenie Sądu trafnie organ odwoławczy zauważył, że możliwość dochodzenia ewentualnych roszczeń odszkodowawczych na podstawie art. 417 kodeksu cywilnego nie może stanowić podstawy materialnoprawnej do przyznania statusu strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 Kpa, w konkretnym postępowaniu administracyjnym. Istotą interesu prawnego w rozumieniu art. 28 Kpa jest bowiem jego związek z konkretną norma prawa materialnego – taką normą, którą można wskazać, jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Może to być norma należąca do każdej gałęzi prawa, nie tylko do prawa administracyjnego, ale za każdym razem norma dająca się indywidualnie określić i wyodrębnić spośród innych norm – norma, której treść można do końca ustalić. W niniejszej sprawie brak jest natomiast związku normatywnego pomiędzy interesem prawnym lub obowiązkiem podmiotu skarżącego, a postępowaniem administracyjnym. Interes prawny nie może być bowiem wywodzony tylko z faktu istnienia jakiegoś aktu prawnego, czy jakiejś instytucji prawnej. Przede wszystkim zaś interes prawny musi być "własny", a nie można go wywodzić wyłącznie z sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie związki między nimi byłyby silne i nawet gdyby związki te miały charakter nie tylko faktyczny, ale i prawny. Oznacza to, że jeżeli dana sprawa dotyczy dwóch lub więcej podmiotów, to interes prawny mają tylko te z nich, których sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego, a nie powstaje za pośrednictwem drugiego podmiotu.
Zdaniem Sądu trafnie organ odwoławczy również wyjaśnił, że decyzja przyznająca A.B. pozwolenie na broń palną bojową, które jest prawem osobowym, a więc nie podlegającym zbyciu, ani dziedziczeniu wygasła wraz ze śmiercią jedynego podmiotu tego postępowania. Powyższe zaś – co jest bezsporne w niniejszej sprawie - nastąpiło jeszcze przed wniesieniem wniosku inicjującego wznowienie postępowania przed organem I instancji. Bezprzedmiotowość decyzji organu I instancji wydanej w sprawie A.B. wynikła zatem z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie tej decyzji, tj. z powodu zgaśnięcia (śmierci) podmiotu - strony. Niewątpliwie bowiem pozwolenie na broń było ściśle związane tylko i wyłącznie z osobą A.B., po jego zaś śmierci nie ma już żadnej strony, do której mogłaby zostać adresowana decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pierwotnej decyzji. Tak więc, w związku ze śmiercią A.B., tj. osoby która uzyskała na podstawie decyzji pozwolenie na broń, postępowanie o wznowienie postępowania w tej sprawie w ogóle nie może się toczyć. Trudno w takiej sytuacji dopatrywać się również interesu społecznego o którym mowa w art. 162 § 1 pkt 1 Kpa w tym, by podejmowana była decyzja bez adresata, sporządzana faktycznie jedynie do akt sprawy w celach porządkowych. Każda decyzja wiąże bowiem jedynie tak długo, jak długo istnieją elementy decydujące o istnieniu danego, skonkretyzowanego w decyzji stosunku prawnego. Postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania czy też stwierdzenia wygaśnięcia decyzji musi toczyć się z udziałem stron – żyjących osób fizycznych lub istniejących jednostek organizacyjnych. Status tych podmiotów oceniać należy na tle wykładni art. 28 Kpa, zaś skarżący, co podniesiono już wyżej, nie mogą być uznani za stronę w postępowaniu zakończonym wydaniem pozwolenia na broń A.B..
Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło