II OZ 811/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 27 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 145/11 o oddaleniu wniosku o zmianę postanowienia tego Sądu z dnia 20 maja 2011 r. w sprawie ze skargi R.K. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki części obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 16 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 145/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek skarżącej o zmianę własnego postanowienia z dnia 20 lipca 2011 r., w treści którego oddalono wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi R.K. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] grudnia 2010 r. w przedmiocie rozbiórki części obiektu budowlanego. W uzasadnieniu wskazano, że prawomocnym postanowieniem z dnia 20 maja 2011 r. Sąd oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz, iż w dniu 16 kwietnia 2012 r. skarżąca ponownie wystąpiła z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zdaniem Sądu obecna sytuacja rodzinna skarżącej wzbudza szczególne wątpliwości z uwagi na odmienność oświadczeń składanych przez skarżącą w tym przedmiocie w niewielkich odstępach czasu w postępowaniach toczących się przed tut. Sądem w zakresie przyznania prawa pomocy – w poprzednim wniosku skarżąca wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem, a z treści aktualnie złożonego wniosku wynika, że prowadzi je sama. Zaś na wezwanie w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., o wyjaśnienie tej kwestii skarżąca nie zareagowała. W związku z powyższym Sąd doszedł do przekonania, że brak informacji odnośnie stanu rodzinnego skarżącej, mimo szczegółowego wyliczenia wydatków, nie pozwala na rzetelną ocenę jej sytuacji finansowej. Dlatego wniosek o zmianę postanowienia z dnia 20 maja 2011 r. został oddalony. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła skarżąca, zarzucając Sądowi I instancji nierozpoznanie istoty sprawy polegające na bezpodstawnym oddaleniu wniosku bez uwzględnienia "stanu faktycznego skarżącej". Nadto podniesiono, że skarżąca nie otrzymała przesyłki z sądu, a Sąd bezpodstawnie przyjął, że awizo zostało do jej skrzynki włożone, co spowodowało, że odpowiedź na wezwanie Sądu nie została udzielona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 20 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że skarżąca nie wykazała, że w stosunku do niej zachodzi przesłanka z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Postanowienie to uprawomocniło się. Wniosek o zmianę tego postanowienia złożyła skarżąca. Zgodnie z treścią art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zatem, aby doszło do zmiany prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, strona musi wykazać, że jej sytuacja w stosunku do okoliczności stanowiących podstawę wydania tego postanowienia uległa zmianie na tyle, że aktualnie przyznanie skarżącej prawa pomocy jest uzasadnione. Jak wynika ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 4 kwietnia 2011 r. stały dochód skarżącej i jej męża wynosił 3 566 zł, natomiast we wniosku z dnia 2 maja 2012 r., na skutek którego Sąd Wojewódzki wydał zaskarżone postanowienie, skarżąca wskazała, że osiąga dochód w wysokości 1 616,18 zł. Wprawdzie zarządzeniem z dnia 31 maja 2012 r. skarżąca została wezwana do wyjaśnienia, czy nadal zamieszkuje z mężem, jednakże powyższe pozostało bez odpowiedzi. W tej sytuacji rację ma Sąd I instancji, że brak informacji o stanie rodzinnym skarżącej uniemożliwia rzetelną ocenę jej sytuacji finansowej, co z kolei nie pozwala na uwzględnienie wniosku o zmianę postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. Do uwzględnienia wniosku nie wystarczy bowiem tylko samo szczegółowe wyliczenie wydatków. Konieczne jest również sumienne podanie osiąganych dochodów zarówno przez wnioskodawcę jak i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, a w przypadku zmian w tym zakresie niezbędne jest ich wyjaśnienie. Brak powyższego uniemożliwia weryfikację twierdzeń skarżącej, zawłaszcza, że - co trafnie podkreślił Sąd I instancji - w stosunkowo niewielkich odstępach czasu skarżąca złożyła odmienne oświadczenia co do swojej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Odnosząc się zaś do argumentów zażalenia podnieść należy, że nie są one zasadne. Sposób doręczenia przesyłki w trybie art. 73 § 1-3 p.p.s.a. opiera się na domniemaniu, że adresat miał możliwość zapoznania się z jej treścią. Domniemanie to ma charakter domniemania usuwalnego, co oznacza, że może zostać obalone. Do przyjęcia powyższego domniemania wystarczy sądowi, że przesyłka została skierowana na podany przez stronę adres, jednakże została przez operatora pocztowego zwrócona z uwagi na niepodjęcie w terminie, mimo dwukrotnego pozostawienia zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, o możliwości jego odebrania w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, w określonym terminie. Przy czym konieczne jest, by przesyłka nie mogła zostać uprzednio doręczona w sposób właściwy (np. adresatowi osobiście) lub zastępczy (np. dorosłemu domownikowi). W niniejszej sprawie na kopercie skierowanej do skarżącej, a następnie zwróconej na skutek niepodjęcia korespondencji, wynika, że przesyłka była podwójnie awizowana, a przesyłki tej nie doręczono poprzez tzw. doręczenie właściwe, ani zastępcze, a pozostawiono ją w placówce pocztowej, o czym pozostawiono zawiadomienie w skrzynce do doręczania korespondencji. W tej sytuacji, wbrew twierdzeniom skarżącej, ciężar obalenia domniemania doręczenia przesyłki przez awizo ciąży na skarżącej. Zatem kwestionując fakt pozostawienia stosownego zawiadomienia w swojej skrzynce odbiorczej przez pracownika poczty skarżąca winna wskazać takie okoliczności, które wzbudziłyby wątpliwości sądu w tym zakresie. Brak powyższego skutkuje przyjęciem, stosowanie do treści art. 73 § 4 p.p.s.a., że doręczenie przesyłki zostało dokonane skutecznie. W niniejszej sprawie skarżąca takich okoliczności nie wskazała. Mając na uwadze powyższe argumenty, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., wniesione zażalenie należało oddalić.