I OW 2/11
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-04-15
Skład orzekający: Jolanta Rajewska, Małgorzata Pocztarek, Jolanta Rudnicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Który organ administracji publicznej jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o wypłacenie wyrównania świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okres wsteczny, w sytuacji gdy miejsce zamieszkania osoby uprawnionej zmieniło się w trakcie trwania postępowania?Ratio decidendi
Właściwym organem do rozpatrzenia wniosku o wypłacenie wyrównania świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okres wsteczny jest organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej w momencie wpływu tytułu wykonawczego o zmianie wysokości alimentów do komornika sądowego. W sytuacji, gdy osoby uprawnione do alimentów od 1 września 2010 r. zamieszkiwały wraz z matką w Zakopanem, a tytuł wykonawczy o zmianie wysokości alimentów wpłynął do Urzędu Miasta Krakowa 7 września 2010 r., właściwym organem do rozpatrzenia wniosku o wyrównanie świadczeń jest Burmistrz Miasta Zakopane.Stan faktyczny
Burmistrz Miasta Zakopane wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Prezydentem Miasta Krakowa w sprawie wypłacenia wyrównania świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla dzieci L. S. i O. S. za okres od 7 stycznia 2010 r. do 31 sierpnia 2010 r. Prezydent Krakowa przekazał wniosek Burmistrzowi Zakopanego, wskazując na zmianę miejsca zamieszkania dzieci. Burmistrz Zakopanego uznał się za niewłaściwego do wypłaty wyrównania za okres, gdy dzieci mieszkały w Krakowie, podczas gdy Prezydent Krakowa odmówił wypłaty wyrównania, wskazując na obecne miejsce zamieszkania dzieci w Zakopanem.Rozstrzygnięcie
Wskazano Burmistrza Miasta Zakopane jako organ właściwy do rozpatrzenia sprawy w przedmiocie wypłacenia wyrównania świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla dzieci L. S. i O. S. za okres od 7 stycznia 2010 r. do 31 sierpnia 2010 r.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia del. WSA Jolanta Rudnicka Protokolant asystent sędziego Katarzyna Myślińska po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej z wniosku Burmistrza Miasta Zakopane o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta Zakopane a Prezydentem Miasta Krakowa w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy w przedmiocie wypłacenia wyrównania świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla dzieci L. S. i O. S., reprezentowanych przez O. G. za okres od 7 stycznia 2010 r. do 31 sierpnia 2010 r. postanawia: wskazać Burmistrza Miasta Zakopane jako organ właściwy do rozpatrzenia sprawy w przedmiocie wypłacenia wyrównania świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla dzieci L. S. i O. S., reprezentowanych przez O. G. za okres od 7 stycznia 2010 r. do 31 sierpnia 2010 r.
Burmistrz Miasta Zakopane wnioskiem z dnia 29 grudnia 2010 r. wystąpił o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość, który zaistniał pomiędzy organem wnioskującym a Prezydentem Miasta Krakowa w sprawie wypłacenia wyrównania świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla dzieci L. i O. S., reprezentowanych przez O. G.
Powyższy wniosek został złożony w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Prezydent Miasta Krakowa, działając na podstawie art.65 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, postanowieniem z dnia 3 września 2010r. przekazał Burmistrzowi Miasta Zakopane według właściwości wniosek O. G. w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz córek L. i O. S. Prezydent Miasta Krakowa wskazał przy tym, że w trakcie prowadzonego w tej sprawie postępowania, ustalono, że miejscem zamieszkania osób uprawnionych od dnia 1 września 2010 r. jest Zakopane, gdyż tam zamieszkuje matka dzieci. Zatem akta sprawy należało przekazać do organu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wierzyciela.
Przy piśmie z dnia 8 listopada 2010 r. Urząd Miasta Krakowa- w ślad za powyższym postanowieniem- przesłał do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. dodatkowo pismo Komornika przy Sądzie Rejonowym dla Krakowa- Podgórza w Krakowie z dnia 30 września 2010 r., zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych oraz wyrok Sądu Rejonowego dla Krakowa Podgórza w Krakowie z dnia 28 lipca 2010 r. podwyższający z dniem 7 stycznia 2010 r. alimenty na rzecz L. i O. S.
Ze stanowiskiem Prezydenta Krakowa nie zgodził się Burmistrz Miasta Zakopane. Organ ten wskazał, że w dniu 3 września 2010 r. O. G. złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Z. wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do którego dołączyła powołane dokumenty dotyczące podwyższenia alimentów oraz bezskuteczności egzekucji prowadzonej w tej sprawie przez Komornika przy Sądzie Rejonowym dla Krakowa- Podgórza w Krakowie. Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. decyzją z dnia [...] września 2010 r. przyznał świadczenie z funduszu alimentacyjnego dla L. S. w kwocie 500,00 zł miesięcznie i dla O. S. w kwocie 400,00 zł miesięcznie na okres od 1 września 2010 r. do 30 września 2010 r., a decyzją z dnia [...] października 2010 r.-świadczenie z funduszu alimentacyjnego dla L. S. w kwocie 500,00 zł miesięcznie i dla O. S. w kwocie 400,00 zł miesięcznie na okres od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r.
Zdaniem Burmistrza Miasta Zakopane jest on organem właściwym tylko w sprawie bieżących świadczeń alimentacyjnych, czyli ustalenia ich i wypłaty dopiero od 1 września 2010r. Natomiast sprawa wyrównania świadczeń alimentacyjnych za poprzedni okres należy, jego zdaniem, do właściwości Prezydenta Krakowa, gdyż uprawnione w okresie, za jaki ma nastąpić wyrównanie wypłaty świadczeń, zamieszkiwały w K. Dlatego przy piśmie z dnia 18 listopada 2010 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. zwrócił Prezydentowi Miasta Krakowa dokumenty dotyczące okresu, za jaki ma nastąpić wyrównanie świadczeń alimentacyjnych, wskazując, że zgodnie z art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane przestrzegać z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Podkreślił również, że w okresie obejmującym podwyższenie alimentów przez Sąd Rejonowy dla Krakowa Podgórza w Krakowie, to jest od 7 stycznia 2010 r. do 31 sierpnia 2010 r., świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacał Prezydent Miasta Krakowa. Zatem Burmistrz Zakopanego nie posiada uprawnień do zmiany decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta Krakowa i wyrównania za powyższy okres świadczenia z funduszu alimentacyjnego do kwoty wskazanej w wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa Podgórza w Krakowie z dnia 28 lipca 2010 r. Właściwość Prezydenta Miasta Krakowa w sprawie wyrównania świadczenia z funduszu alimentacyjnego za ten okres wynika wprost z art. 2 pkt 10 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U z 2009 r., Nr 1 poz. 7 ze zm.), ponieważ O. G., matka dzieci, zamieszkiwała wówczas na terenie Miasta Krakowa.
Prezydent Miasta Krakowa w piśmie z dnia 23 grudnia 2010 r. poinformował, że nie jest właściwy do wypłaty wyrównania świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych w przedmiotowej sprawie. Wskazał również, że decyzją z dnia [...] września 2010 r. uchylił w całości od dnia 1 września 2010 r. swoją decyzję z dnia [...] listopada 2009 r. przyznającą świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione, czyli L. S. i O. S.
W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Krakowa stwierdził, że ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów z dnia 7 września 2007 r. wprowadza zasadę, że organem wypłacającym świadczenie z funduszu alimentacyjnego jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej. Organ właściwy wierzyciela prowadzi również postępowanie w sprawie świadczeń funduszu alimentacyjnego, zgodnie z art. 12 ust. 1 wymienionej ustawy. Należy to także odnieść do świadczeń wyrównawczych z funduszu alimentacyjnego, związanych z wstecznym obowiązywaniem orzeczenia o podwyższeniu alimentów. Obecnym miejscem zamieszkania osób uprawnionych jest miasto Z. Zatem od dnia 1 września 2010 r. organem zobowiązanym do realizacji zadań związanych z wypłatą świadczeń alimentacyjnych na dzieci L. S. oraz O. S. jest Burmistrz Miasta Zakopane
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej w skrócie P.p.s.a.) sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie z art.15 § 1 pkt.4 i § 2 wskazanej ustawy P.p.s.a. sprawy te rozpoznaje Naczelny Sąd Administracyjny, a do ich rozstrzygnięcia stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
W niniejszej sprawie zaistniał spór pomiędzy dwoma, niemającymi wspólnego organu wyższego stopnia, organami jednostek samorządu terytorialnego, z których żaden nie uznaje się za właściwy do rozpoznania wniosku L. S. oraz O. S., reprezentowanych przez ich przedstawicielkę ustawową O. G. w sprawie wyrównania świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okres od 7 stycznia 2010 r. do 31 sierpnia 2010 r. Mamy zatem do czynienia z negatywnym sporem o właściwość
Przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów precyzyjnie określają: zadania realizowane w zakresie przyznawania i wypłacania świadczeń z funduszu alimentacyjnego; działania podejmowane wobec dłużników alimentacyjnych oraz organy właściwe do załatwiania tych spraw.
Przepis art. 12 ust. 1 powyższej ustawy stanowi, że postępowania w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego prowadzi organ właściwy wierzyciela. Organem właściwym wierzyciela, stosownie do art. 2 pkt 10 powołanej ustawy, jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej.
Do świadczeń alimentacyjnych zalicza się również wyrównanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego w przypadku podniesienia wysokości zasądzonych alimentów (art. 29 ust. 4 ustawy). Zaznaczyć należy, że zmiany w wysokości świadczeń z funduszu alimentacyjnego na skutek zmiany wysokości zasądzonych alimentów dokonuje się po wpływie tytułu wykonawczego do komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne od miesiąca, w którym nastąpiła zmiana wysokości zasądzonych alimentów (art. 29 ust. 1 powołanej ustawy).
W niniejszej sprawie tytuł wykonawczy o zmianie wysokości alimentów wpłynął do Urzędu Miasta Krakowa w dniu 7 września 2010 r., zaś osoby uprawnione do alimentów, tj. dzieci L. S. oraz O. S. (wierzyciele), już od 1 września 2010 r. zamieszkiwały wraz z matką w Z. przy ul. [...]. Należy zatem przyjąć, że właściwym miejscowo organem do rozpatrzenia wniosku O. G., przedstawicielki ustawowej, w sprawie wyrównania świadczeń alimentacyjnych jest Burmistrz Miasta Zakopane.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło