II SA/Wa 1927/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Sędziowie WSA Ewa Pisula – Dąbrowska (spr.) WSA Joanna Kube Protokolant ref. staż. Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] października 2010 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 K.p.a., utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r., którą to decyzją odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] o zawieszeniu J.W. w pełnieniu obowiązków służbowych i zwolnieniu od innych obowiązków służbowych. W motywach uzasadnienia organ podał, że funkcjonariuszce celnej – J.W. - postawiono zarzuty karne, związane z wykonywaniem obowiązków służbowych, tj. o czyny z art. 251 § 1 kk i art. 228 § 3 kk, dlatego też decyzją z dnia [...] marca 2009 r. organ zawiesił ją w pełnieniu obowiązków służbowych i zwolnił od pełnienia obowiązków służbowych na okres 3 miesięcy. Kolejną decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. przedłużono okres zawieszenia w pełnieniu wszelkich obowiązków od dnia [...] lipca 2009 r. do czasu zakończenia postępowania karnego. Organ wyjaśnił, iż zawieszenie w pełnieniu obowiązków znajdowało oparcie w art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, albowiem prowadzone postępowanie karne związane jest z wykonywaniem przez funkcjonariuszkę obowiązków służbowych. Wskazał, że stosownie do art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 z późn. zm.), (obowiązującej na dzień wydania decyzji w przedmiocie przedłużenia zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych wnioskodawczyni), funkcjonariusza celnego zawiesza się w pełnieniu obowiązków służbowych na czas nie dłuższy niż 3 miesiące w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo popełnione umyślnie, ścigane z oskarżenia publicznego. W myśl ust. 3 ww. przepisu, w szczególnie uzasadnionych wypadkach okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych można przedłużyć do czasu zakończenia postępowania karnego. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie zaistniały szczególne okoliczności, o których mowa w art. 23 ust. 3 powołanej ustawy, uzasadniające przedłużenie zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych, albowiem przeciwko J.W. toczy się postępowanie karne w sprawie o przestępstwo popełnione umyślnie, które związane jest z wykonywaniem obowiązków służbowych. Zdaniem organu, zaistniała zatem przesłanka z art. 23 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej, uzasadniająca przedłużenie zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Organ podkreślił, że funkcjonariuszce zarzucono udział w zorganizowanej grupie albo związku, mających na celu popełnienie przestępstwa lub przestępstwa skarbowego i przyjmowanie korzyści majątkowej lub osobistej albo jej obietnicy. Dlatego też, w ocenie organu, brak było podstaw z art. 156 k.p.a. do stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] o przedłużeniu okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Decyzja Szefa Służby Celnej z dnia [...] października 2010 r., utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], stała się przedmiotem skargi J.W. do tutejszego Sądu. Wnosząc o stwierdzenie nieważności lub uchylenie zaskarżonej decyzji, skarżąca podniosła rażące naruszenie prawa materialnego, w szczególności: – art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. 2004 r. Nr 156, poz. 1641 z późn. zm.), (dalej: ustawa o Służbie Celnej), przez nieuwzględnienie, iż nie stanowi "szczególnie uzasadnionego wypadku" sam fakt przedłużającego się postępowania przygotowawczego, prowadzonego w stosunku do funkcjonariusza celnego, zaś rozstrzygnięcie o przedłużeniu okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego jedynie w oparciu o tą podstawę narusza prawo w sposób rażący. Nadto podniosła rażące naruszenie prawa procesowego, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności: – art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) [dalej: k.p.a.] poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w sytuacji, gdy decyzja ta rażąco narusza prawo, albowiem zapadła w sytuacji braku materialnoprawnej podstawy, określonej w przepisie art. 23 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej. Skarżąca zarzuciła też naruszenie art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 17 i art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu skargi podniosła, że od organu orzekającego o przedłużeniu okresu zawieszenia w czynnościach służbowych wymagane jest szczegółowe wykazanie faktów, które uzasadniają twierdzenie, iż zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 23 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej. Skarżąca wskazała, że długotrwałość postępowań karnych i zbyt długie pozostawanie funkcjonariusza w zawieszeniu w czynnościach służbowych może spowodować zwolnienie ze służby (art. 26 pkt 13 ustawy). Zdaniem autorki skargi, zaskarżone decyzje dotknięte zostały rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Do ich wydania doszło bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, jednocześnie pozbawiono stronę czynnego udziału w postępowaniu, a także niewyjaśniono przesłanek, którymi kierował się organ, wydając zaskarżone decyzje. W odpowiedzi na skargę organ wniósł jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca odpowiada prawu. Przede wszystkim podkreślić należy, iż skarżąca domagała się wyeliminowania zaskarżonych decyzji w trybie nadzwyczajnym – stwierdzenia nieważności, w oparciu o art. 156 k.p.a. Tryb określony w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wymaga spełnienia dwóch przesłanek. Po pierwsze decyzja musi być wydana z naruszeniem prawa, po drugie zaś naruszenie to musi mieć charakter rażący. Podstawą stwierdzenia nieważności decyzji może być rażące naruszenie każdego przepisu prawa, w tym również procesowego. Musi to być jednak wada tkwiąca w samej decyzji a tego rodzaju wada na ogół jest jednak następstwem rażącego naruszenia prawa materialnego. Naruszenie prawa materialnego może zaś polegać w szczególności na błędnej jego wykładni lub zastosowaniu do ustalonego stanu faktycznego sprawy przepisu, który nie może mieć do niego zastosowania, błąd subsumcji, albo na zastosowaniu przepisu nieobowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Istotne jest zatem, aby istniał związek przyczynowy między naruszeniem prawa a treścią rozstrzygnięcia, polegający na tym, że gdyby nie było stwierdzonego uchybienia, to treść rozstrzygnięcia administracyjnego byłaby inna. W rozpoznawanej sprawie nie można było uznać, iż doszło do naruszenia prawa w sposób rażący. W niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną przedłużenia funkcjonariusze celnej J.W. okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia prowadzonego przeciwko niej postępowania karnego, stanowił przepis art. 23 ust. 3 obowiązującej w dniu wydania decyzji ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem, w szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia funkcjonariusza celnego w pełnieniu obowiązków służbowych można przedłużyć do czasu zakończenia postępowania karnego. Przepis ten jest jednoznaczny i wskazuje na konieczność zaistnienia szczególnie uzasadnionego przypadku jako jedyną przesłankę do wydania decyzji w tym trybie. Użycie przez ustawodawcę tego niedookreślonego zwrotu oznacza, że decyzja o przedłużeniu okresu zawieszenia funkcjonariusza celnego w pełnieniu obowiązków służbowych ma charakter uznaniowy. Z tego względu wykładnia przepisu art. 23 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej nie powinna prowadzić do rozszerzenia pojęcia "szczególnie uzasadnione przypadki", ale powinna oznaczać takie sytuacje, w których nie jest możliwe dalsze pełnienie obowiązków służbowych przez celnika, a konieczność jego odsunięcia od pełnienia tych obowiązków zachodzi ze względu na ważny interes służby. Zatem instytucja ta może znaleźć zastosowanie, gdy organ wykaże zaistnienie tej przesłanki i dokona oceny przez pryzmat dalszych możliwości wykonywania obowiązków służbowych przez funkcjonariusza. W ocenie Sądu, organ zasadnie wskazał, że rodzaj i rozmiar postawionych skarżącej zarzutów, tj. udziału w zorganizowanej grupie albo związku, mających na celu popełnienie przestępstwa lub przestępstwa skarbowego i przyjmowanie korzyści majątkowej lub osobistej albo jej obietnicy, w pełni uzasadniał zawieszenie funkcjonariuszki w pełnieniu służby. Dodać należy, iż w kontekście zarzucanych czynów (art. 258 § 1 kk oraz art. 228 § 3 kk w zb. z art. 271 § 3 kk) nie można było uznać, że organ przekroczył granice uznania, albowiem zarzuty postawione celniczce opierają się na czynach pozostających w bezpośrednim związku ze służbą. Podjęta decyzja o przedłużeniu zawieszenia, w oparciu o art. 23 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej, znajduje też dodatkowe uzasadnienie w kontekście prewencyjnym, jak i ewentualnego zabezpieczenia dowodów. Reasumując, nie można było uznać, iż organ, wydając decyzję o przedłużeniu zawieszenia w oparciu o przepis art. 23 ust. 3 cytowanej ustawy, naruszył prawo w sposób rażący i uzasadniający stwierdzenie nieważności tej decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Odnosząc się do zarzutów proceduralnych, podniesionych w skardze, stwierdzić należy, iż nie każde uchybienie procesowe może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. W przedmiotowej sprawie nie doszło do uchybień, mających istotny wpływ na przedmiotowe rozstrzygnięcie. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.