II GSK 1933/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-12-19

Skład orzekający: Janusz Drachal, Joanna Sieńczyło-Chlabicz, Wojciech Kręcisz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca wprowadzający do obrotu produkt niespełniający wymagań jakościowych może być zobowiązany do uiszczenia równowartości kosztów badań laboratoryjnych, nawet jeśli nie jest producentem tego produktu i nie miał wpływu na jego wadliwość?
Ratio decidendi
Przedsiębiorca wprowadzający do obrotu produkt, który w badaniach laboratoryjnych okazał się niespełniający wymagań jakościowych, podlega obowiązkowi uiszczenia równowartości kosztów tych badań, niezależnie od tego, czy jest jego producentem. Wyniki badań laboratoryjnych są wiarygodne, a możliwość weryfikacji poprzez badanie próbki kontrolnej nie została skutecznie wykorzystana przez stronę skarżącą z powodu naruszenia procedury.
Stan faktyczny
W toku kontroli w punkcie handlowym przedsiębiorcy M.G. pobrano próbki produktu "masło [...] 82% tłuszczu". Badania wykazały, że produkt nie odpowiadał wymaganiom jakościowym z powodu obecności tłuszczu obcego i niewłaściwych cech organoleptycznych. Śląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej zobowiązał M.G. do uiszczenia kosztów badań. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.G. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia del. WSA Wojciech Kręcisz (spr.) Protokolant Szymon Janik po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 17/11 w sprawie ze skargi M.G. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych próbek niespełniających wymagań jakościowych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Mariana Grzywacza na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. II GSK 1933/11 Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 kwietnia 2011 r, oddalił skargę M.G. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z [...] października 2010 r. w przedmiocie zobowiązania do uiszczenia równowartości kosztów przeprowadzonych badań. Sąd I instancji przyjął jako podstawę następujące okoliczności faktyczne. W toku kontroli przeprowadzonej w dniach [...] lipca 2010 r. przez inspektorów Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w punkcie handlowym należącym do przedsiębiorcy M.G. pobrano do badań laboratoryjnych próbkę produktu "masło [...] 82% tłuszczu". Jednocześnie inspektorzy pobrali próbkę kontrolną, którą po zabezpieczeniu pozostawiono pod nadzorem kontrolowanego przedsiębiorcy. Badania wykonane przez Laboratorium Kontrolno - Analityczne Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Olsztynie w zakresie cech organoleptycznych i fizyczno-chemicznych wykazały, że produkt ten nie odpowiadał wymaganiom zawartym w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1234/2007 z 22 października 2007 r. (zał. XI! i XV), ustanawiającym wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz. U, L 299 z 16.11.2007, s. 1 z późn. zm.) z uwagi na obecność steroli pochodzenia roślinnego. Skład trójglicerydów w badanych próbkach wskazywał na występowanie około 67,67% tłuszczu obcego, co jest niezgodne z rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 273/2008 z 5 marca 2008 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1255/1999 w odniesieniu do metod analizy oraz oceny jakości mleka i przetworów mlecznych (Dz, U, L 88 z 29.03,2008 r. s, 1). Ponadto, w ocenie organoleptycznej stwierdzono wyczuwalny posmak tłuszczu roślinnego. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z [...] sierpnia 2010 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej zobowiązał stronę do uiszczenia kosztów przeprowadzonych badań w kwocie 706,02 zł. Od ww. decyzji strona złożyła odwołanie do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów decyzją z [...] października 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał w szczególności, że - w jego przekonaniu - art. 30 ust. 1 ustawy z 15 grudnia 2000 r. (tekst jednolity: Dz, U. z II GSK 1933/11 2009 r. Nr 151, poz. 1219 ze zm.) o Inspekcji Handlowej nie przypisuje kontrolowanemu odpowiedzialności za to, że kwestionowane produkty nie spełniały wymagań, nakłada jednak obowiązek pokrycia kosztów przeprowadzonych badań. Zdaniem organu, skarżący nie zakwestionował wyników badań w czasie, kiedy istniała możliwość przeprowadzenia badań próbki kontrolnej zgodnie z procedurami określonymi w ustawie o Inspekcji Handlowej. Przeciwnie, kontrolowany - wbrew udzielonemu mu pouczeniu - wydał próbkę przedstawicielowi producenta masła. Ponadto, organ odwoławczy stwierdził, że przepisy obowiązującego prawa wymagają, aby badania laboratoryjne w ramach urzędowej kontroli żywności wykonywane były przez laboratoria akredytowane. Nie określają one natomiast, że badania te należy prowadzić wyłącznie metodami akredytowanymi. Od ww. decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M.G., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, W odpowiedzi na skargę oraz na pismo uzupełniające skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 kwietnia 2011 r. skargę tę oddalił. W uzasadnieniu Sąd I instancji zwrócił uwagę na to, że wyniki badań w zakresie ujawniania zafałszowania tłuszczem obcym przeprowadzone w niniejszej sprawie są w pełni wiarygodne i zgodne z przepisami rozporządzenia 882/2004. Zostały one bowiem dokonane metodami akredytowanymi. Sąd I instancji zauważył również, że w niniejszej sprawie znajdujący się w aktach wykaz dotyczący ustalonych kosztów badań zawiera niezbędne elementy przewidziane przez rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 15 kwietnia 2002 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej (Dz. U, Nr 57, poz. 522). W konsekwencji, zdaniem Sądu I instancji, łączny koszt badania próbki należy uznać za ustalony prawidłowo. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że obowiązek uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań - stosownie do art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej - spoczywa na kontrolowanym, którym jest w niniejszej sprawie skarżący. Przesądza to - zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - o tym, że zobowiązanie strony do uiszczenia kosztów badań laboratoryjnych w I! GSK 1933/11 wysokości 706,02 złotych było zgodne z prawem. Jednocześnie, Sąd I instancji podkreślił, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (tekst jednolity: Dz. U, z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.). Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że dowód zaoferowany przez stronę w postaci wyników badań próbki kontrolnej nie mógł stanowić podstawy do weryfikacji wyników badań wykonanych w sprawie przez Laboratorium w Olsztynie, ponieważ został on przeprowadzony niezgodnie z wymaganiami ustawy o Inspekcji Handlowej. Od ww. wyroku skargę kasacyjną wniósł M.G., domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, jak również zasądzenia od organu II instancji na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach przewidzianych przez art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U, z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a, kasator zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w każdym przypadku, gdy wyniki badań ujawnią, że poddane badaniu produkty nie spełniają wymagań określonych w przepisach odrębnych lub w deklaracji producenta, kosztami tych badań należy obciążyć kontrolowanego oraz przez uznanie, że zobowiązanym do uiszczenia równowartości kosztów badań jest skarżący, a nie producent, pomimo że to producent wprowadził kwestionowany produkt do obrotu oraz że to producent był de facto kontrolowanym jak również, że niewłaściwość jakościowa produktu powstała na etapie produkcji na co skarżący nie miał wpływu; art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej w zw. z art. 12 ust. 3 rozporządzenia (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że wyniki badań częściowo nie objęte akredytacją stanowią przesłankę do założenia, że produkt nie spełnia przepisanych, a w konsekwencji obciążenia skarżącego I! GSK 1933/11 kosztami przeprowadzonych badań; 3) art. 29 ustawy Inspekcji Handlowej, poprzez błędną wykładnie polegającą na uznaniu, że przepis ten dopuszcza jako jedyny obiektywny dowód w postępowaniu o wymierzenie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu produktu "Masła [...] " a'200 g (nr partii [...]) wyniki badania próbki pobranej w toku tej samej kontroli oraz że przepis ten ustanawia formalny zakaz przeprowadzania innych dowodów, a za dowód w sprawie nie mogą być uznane wyniki badań laboratoryjnych dokonanych na zlecenie producenta. II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. kasator zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 75 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz, 1071 ze zm,, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 1 ust. 3 oraz art. 29 ustawy o Inspekcji Handlowej, a także art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 158, poz. 1269 ze zm,, dalej: p.u.s.a.) mające istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez uznanie, iż organy I i I! instancji prawidłowo odmówiły przeprowadzenia dowodów ze sprawozdania z badań nr [...] oraz sprawozdania z badań nr [...], a także dowodów z zeznań świadka D.S.; 2) art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ew. art 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 8 oraz art. 138 k.p.a. - mające istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez uznanie, że organ w sposób prawidłowy nałożył na skarżącego zobowiązanie do uiszczenia równowartości kosztów badań laboratoryjnych produktu "Masło [...] " a'200 g (nr partii [...]) wyprodukowanego przez F.H.U. M. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej kasator zwrócił uwagę, że - w jego przekonaniu - skarżący nie powinien ponosić odpowiedzialności za ujawnione w wynikach badań nieprawidłowości produktu wyprodukowanego przez F.H.U. M., a w konsekwencji - nie może być zobowiązany do uiszczenia równowartości kosztów zleconych przez Inspekcję Handlową badań. Zdaniem kasatora przemawia za tym fakt, że skarżący nie wyprodukował przedmiotowego produktu, dołożył należytych starań, by zapobiec wprowadzeniu produktów niezgodnych z wymogami jakości handlowej do obrotu, a przede wszystkim - nie miał wpływu na ujawnione nieprawidłowości. I! GSK 1933/11 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, że z przepisów art. 174 i art. 183 § 1 p.p.s.a, wynika, iż postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, wywołane wniesioną skargą kasacyjną, nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania (por. H. Knysiak-Molczyk Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Warszawa 2009, s. 238-240; wyrok NSA z dnia 15 lipca 2005 r, sygn. akt FSK 2706/04; wyrok NSA z dnia 13 lutego 2007 r, sygn. akt II FSK 329/08). Z treści zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej oraz sposobu ich skonstruowania wynika, że strona skarżąca oparła skargę kasacyjną na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 (pkt 1 podpunkt 1, 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej) oraz 174 pkt 2 (pkt II podpunkt 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej) p.p.s.a. W odniesieniu do zarzutów stawianych na podstawie określonej w art, 174 pkt 2 p.p.s.a. wyjaśnić należy, że ocena ich trafności oraz zasadności powinna uwzględniać to, że "wpływ naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy", o którym mowa w przywołanym przepisie oznacza, że pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem powinien zachodzić związek przyczynowy, który jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać zaistnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2010 r. sygn. akt II FSK 1333/09). Z normatywnej treści art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wynika więc, że o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania nie decyduje każde naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny przepisów procesowych, ale jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej. Z zarzutów skargi kasacyjnej oraz z ich uzasadnienia wynika, że spór prawny w rozpoznawanej sprawie dotyczy kwestii oceny prawidłowości/nieprawidłowści II GSK 1933/11 przeprowadzonej przez Sąd I instancji kontroli wykładni i zastosowania (innymi słowy kontroli rekonstrukcji) przez organ administracji regulacji prawnych określających i ustanawiających prawne wymogi ustalania faktów w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej, przedmiotem którego jest ustalenie wobec podmiotu kontrolowanego obowiązku uiszczenia równowartości kosztów przeprowadzonych badań. W kontekście odnoszącym się do stawianych w skardze kasacyjnej zarzutów wyjaśnić należy na wstępie, że okolicznością pozostającą poza sporem w rozpoznawanej sprawie jest to, że w dniach [...] lipca 2010 r. inspektorzy Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej przeprowadzili kontrolę w placówce handlowej należącej do M.G. Z kontroli tej sporządzono protokół, z którego wynika, że w jej toku pobrano do badań laboratoryjnych próbkę produktu o nazwie "masło [...] 82% tłuszczu", w ilości 5 sztuk z partii oznaczonej nr "[...] " z datą minimalnej trwałości "25.07", produkcji F.H.U. M. P.J. w W. Jednocześnie inspektorzy protokolarnie pobrali próbkę kontrolną, którą po zabezpieczeniu pozostawiono pod nadzorem kontrolowanego przedsiębiorcy. Z treści protokołu wynika więc jednoznacznie, jaki był zakres i przedmiot kontroli. W konsekwencji powyższego, jak również wobec faktu, że badania produktu wykonane przez Laboratorium Kontrolno-Analitycznym Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Olsztynie w zakresie cech organoleptycznych i fizyczno-chemicznych wykazały, że produkt ten nie odpowiadał wymaganiom zawartym w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 1234/2007 z 22 października 2007 r. (zał. XII i XV) z uwagi na obecność steroli pochodzenia roślinnego, albowiem skład trójglicerydów w badanych próbkach wskazywał na występowanie około 67,67% tłuszczu obcego, co jest niezgodne z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 273/2008 z 5 marca 2008 r., postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie obejmowało kwestie odnoszące się bezpośrednio do tak określonego przedmiotu kontroli, jej rezultatu oraz tych jego konsekwencji, które w związku z określonym wynikiem badań skutkowały zobowiązaniem strony skarżącej do uiszczenia równowartości kosztów przeprowadzonych badań. Dokonując ze wskazanej perspektywy oceny zasadności zarzutów stawianych w skardze kasacyjnej, na wstępie podkreślić należy, że Inspekcja Handlowa, jest wyspecjalizowanym organem kontroli powołanym do ochrony interesów i praw konsumentów oraz interesów gospodarczych państwa, a ustawa z dnia 15 grudnia I! GSK 1933/11 2000 r. o Inspekcji Handlowej reguluje zadania i organizację Inspekcji, prawa i obowiązki przedsiębiorców, zasady postępowania organów Inspekcji oraz prawa i obowiązki pracowników Inspekcji (art. 1 ust. 1 i 2 tej ustawy). Do zadań Inspekcji Handlowej, jak wynika z przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 a i pkt 2 wymienionej ustawy należy kontrola produktów wprowadzonych do obrotu w zakresie zgodności z zasadniczymi wymaganiami określonymi w przepisach odrębnych, z wyłączeniem produktów podlegających nadzorowi innych właściwych organów kontrola produktów oraz kontrola produktów znajdujących się w obrocie handlowym lub przeznaczonych do wprowadzenia do takiego obrotu, z zastrzeżeniem ust. 2 (nie mającym zastosowania w sprawie), w tym w zakresie oznakowania i zafałszowań, oraz kontrola usług. Co przy tym istotne, do postępowania przed organami Inspekcji w zakresie nieuregulowanym ustawą stosuje się przepisy k.p.a. (art. 1 ust. 3). W kontekście istoty sporu prawnego w sprawie podkreślić należy komplementarny charakter regulacji krajowej i unijnej odnośnie do istoty i celu prowadzonego postępowania oraz kontroli przeprowadzanych w celu sprawdzania zgodności produktów z prawem paszowym oraz żywnościowym, a także odnośnie do wyznaczenia zasadniczych kierunków prowadzenia postępowania dowodowego dotyczącego metod oraz sposobów badania próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych. Z art. 3 ust. 1 - ust, 3 Rozporządzenia (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 29 kwietnia 2004 roku w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt, w zakresie dotyczącym ogólnych zobowiązań w odniesieniu do organizacji kontroli urzędowych wynika, iż Państwa Członkowskie zapewniają, aby kontrole urzędowe były przeprowadzane regularnie w oparciu o zagrożenie oraz z właściwą częstotliwością tak, aby osiągnąć cele niniejszego rozporządzenia. Kontrole urzędowe przeprowadzane są bez wcześniejszego uprzedzenia, z wyjątkiem takich przypadków jak audyt, w których jest konieczne uprzednie zawiadomienie podmiotu prowadzącego przedsiębiorstwo paszowe lub żywnościowe. Kontrole urzędowe mogą być również przeprowadzane ad hoc. Kontrole te przeprowadza się na każdym etapie produkcji, przetwarzania i dystrybucji pasz lub żywności oraz zwierząt i produktów zwierzęcych. Ponadto, co jest nie mniej istotne, z art. 1 przywołanego rozporządzenia wynika, że ustanawia ono ogólne zasady wykonywania kontroli II GSK 1933/11 urzędowych mających na celu sprawdzenie zgodności z regułami ukierunkowanymi, między innymi, w szczególności na gwarantowanie uczciwych praktyk w handlu paszami i żywnością oraz ochronę interesów konsumenta łącznie z etykietowaniem pasz i żywności oraz innymi formami przekazywania informacji konsumentom. Zgodnie z art. 12 ust.1 i ust, 3 Rozporządzenia (WE) Nr 882/2004 właściwy organ wyznacza laboratoria, które mogą przeprowadzić analizę próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych, a akredytacja i ocena laboratoriów badawczych może odnosić się do pojedynczych badań i zestawów badań. Z przepisu art. 29 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej wynika zaś, że co do zasady, badania pobranych próbek produktów i próbek kontrolnych przeprowadzają laboratoria kontrolno-analityczne Inspekcji. W związku z powyższym, jak również w świetle okoliczności stanu sprawy poza sporem jest, że badania próbek pobranych w trakcie kontroli w placówce handlowej strony skarżącej przeprowadzone zostały przez laboratorium kontrolno-analityczne, o którym mowa w przywołanych przepisach unijnych i krajowych. Poza sporem jest także i to, że sprawozdanie z badań pobranych próbek sporządzone przez wskazane laboratorium, zawiera wyniki badań objętych zakresem akredytacji AB 433, a Laboratorium w Olsztynie było uprawnione do badań produktów tłuszczowych. Z treści sprawozdania z badań przeprowadzonych w laboratorium kontrolno - analitycznym Inspekcji wynika, że badania wykonane zostały przy zastosowaniu procedur badawczych spójnych z metodami referencyjnymi określonymi w załączniku I do Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 273/2008 z 5 marca 2008 roku ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1255/1999 w odniesieniu do metod analizy oraz oceny jakości mleka i przetworów mlecznych. Z treści sprawozdania z badań próbek masła pobranych w trakcie kontroli, i wykonanych metodami akredytowanymi wynika, że masło nie spełniało wymagań jakościowych z uwagi na obecność tłuszczu obcego oraz niewłaściwe cechy organoleptyczne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma więc uzasadnionych przesłanek, aby podważać stanowisko Sądu I instancji, w odniesieniu do braku podstaw kwestionowania treści sprawozdania z badań z [...] lipca 2010 r. numer [...]. Podkreślenia wymaga, że wskazane sprawozdanie z badań, jak każdy dokument urzędowy, korzysta z domniemania wiarygodności. Podzielić należy także stanowisko Sądu I instancji odnośnie do procedury kwestionowania wyników badań zawartych w sprawozdaniu z badań pobranych próbek poprzez poddanie badaniu II GSK 1933/11 próbki kontrolnej. Z akt sprawy wynika, że próbka kontrolna, o której mowa w art. 28 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, została pobrana podczas kontroli przeprowadzonej w placówce handlowej strony skarżącej. Z przepisu art. 28 ust. 2 przywołanej ustawy wynika, że próbka kontrolna jest przechowywana przez kontrolowanego do czasu jej zwolnienia przez wojewódzkiego inspektora w warunkach uniemożliwiających zmianę jakości lub cech charakterystycznych produktu. W sytuacji więc, gdy pobranie próbki kontrolnej ma służyć ewentualnemu weryfikowaniu badań przeprowadzonych na próbce podstawowej pobranej z tej samej partii towaru, a badanie próbki kontrolnej, jak wynika z ust. 3 art. 29 ustawy o inspekcji Handlowej, odbywa się na wniosek lub z urzędu w laboratorium kontrolno -analitycznym Inspekcji, to wydanie - wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 28 ust. 2 przywołanej ustawy - przez kontrolowanego (stronę skarżącą) próbki kontrolnej osobie trzeciej (producentowi produktu) i przeprowadzenie badań tejże próbki kontrolnej z pominięciem przywołanej powyżej regulacji art. 29 ustawy o Inspekcji Handlowej określającej zasady, tryb oraz jednostki uprawnione do przeprowadzania tychże badań prowadzi do wniosku, zwłaszcza gdy w tej mierze podkreślić znaczenie art. 1 ust. 3 przywołanej ustawy, że strona skarżąca nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia i skutecznie nie poddała weryfikacji wyników badań wskazanych w sprawozdaniu z dnia [...] lipca 2010 r. Próbka kontrolna towaru, o której mowa w art. 28 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, która jest pobierana równocześnie z próbką produktu w celu przeprowadzenia przez organ badania jakości produktu, co do zasady stanowi bowiem jedyny materiał źródłowy dla przeprowadzenia badania kontrolnego dla zweryfikowania wyniku wcześniejszego badania organu (wyrok NSAzdnia 10 maja 2011 r,, sygn. akt II GSK 917/11). W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisu art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej wyjaśnić należy, że jak wynika z okoliczności stanu faktycznego i prawnego rozpoznawanej sprawy, strona skarżąca była podmiotem kontrolowanym, a badania pobranych próbek produktu wykazały, że nie spełnia on wymagań jakościowych i jest zafałszowanym artykułem rolno-spożywczym. Konsekwencją tego ustalenia było wydanie na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej adresowanej do strony decyzji zobowiązującej do uiszczenia równowartości kosztów przeprowadzonych badań, co stanowi przedmiot sprawy. W kontekście istoty sporu prawnego w rozpoznawanej sprawie podkreślić należy, że przepis art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, którego naruszenie II GSK 1933/11 zarzuca skarga kasacyjna, ma charakter przepisu bezwzględnie obowiązującego. Na gruncie przywołanego ustawodawca stanowi bowiem o obowiązku uiszczenia przez kontrolowanego równowartości kosztów przeprowadzonych badań, jeżeli wykazały one, że badany produkt nie spełnia wymagań i nie przewidując żadnej możliwości odstąpienia od obciążenia podmiotu kontrolowanego kosztami badań takiego produktu. Wystąpienie okoliczności objętych hipotezą przywołanego przepisu aktualizuje obowiązek organu administracji do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów przeprowadzonych badań. Strona skarżąca nie podważyła bowiem skutecznie, tj, w trybie procedury przewidzianej w art. 29 w związku z art. 28 ust. 2 ustawy o Inspekcji handlowej, stanowiska organu administracji, że wprowadzone przez nią do obrotu masło, którego próbki były przedmiotem przeprowadzonych badań, nie było produktem niespełniającym wymagań jakościowych, tj. że nie było artykułem rolno-spożywczy zafałszowanym. W związku z powyższym, brak jest podstaw aby za zasadny uznać zarzut naruszenia art, 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej przez jego błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że w każdym przypadku, gdy wyniki badań ujawnią, że poddane badaniu produkty nie spełniają wymagań określonych w przepisach odrębnych lub w deklaracji producenta, kosztami tych badań należy obciążyć kontrolowanego. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie przepisu art. 184 i 204 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło