I OSK 1316/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-03-02

Skład orzekający: Anna Łukaszewska-Macioch, Barbara Adamiak, Ewa Kwiecińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Sprawiedliwości wydane przez podsekretarza stanu, zastępującego innego podsekretarza stanu nadzorującego departament właściwy dla danej sprawy, stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności, jeśli ustawa nie przewiduje odwołania do Ministra Sprawiedliwości w danej materii?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że podpisanie postanowienia przez podsekretarza stanu, który zastępował innego podsekretarza stanu nadzorującego właściwy departament, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, jeśli zakres czynności podsekretarza stanu został ustalony przez Ministra Sprawiedliwości. W przypadku, gdy ustawa nie przewiduje odwołania do Ministra Sprawiedliwości, kompetencja do wydania postanowienia przez podsekretarza stanu nie może być uznana za wadę powodującą nieważność. Sąd uchylił zaskarżony wyrok WSA, uznając, że błędnie stwierdził on nieważność postanowienia.
Stan faktyczny
E. M., asystent sędziego, została poinformowana przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w Szczecinie o braku podstaw do dopuszczenia jej do egzaminu sędziowskiego z powodu niespełnienia wymogu 3-letniego zatrudnienia w dniu wejścia w życie ustawy. Po odmowie uzupełnienia pisma o pouczenie, wniosła odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, traktując pismo Prezesa jako decyzję. Minister Sprawiedliwości stwierdził niedopuszczalność odwołania, uznając pismo Prezesa za czynność materialno-techniczną. WSA w Warszawie stwierdził nieważność postanowienia Ministra Sprawiedliwości z powodu wątpliwości co do upoważnienia podsekretarza stanu do jego wydania. Minister Sprawiedliwości wniósł skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Odstąpił od zasądzenia od E. M. na rzecz Ministra Sprawiedliwości zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch, Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.), Sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Krakowiecka, po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1629/10 w sprawie ze skargi E. M. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od odmowy dopuszczenia do egzaminu sędziowskiego 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. odstępuje od zasądzenia od E. M. na rzecz Ministra Sprawiedliwości zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. E. M. – asystent sędziego w Sądzie Okręgowym w Szczecinie pismem z dnia 9 lutego 2010 r. zgłosiła chęć przystąpienia do egzaminu sędziowskiego jesienią 2010 r. Prezes Sądu Apelacyjnego w Szczecinie pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. poinformował zainteresowaną, że brak jest podstaw do umieszczenia jej na liście osób dopuszczonych do egzaminu sędziowskiego, przeprowadzanego w 2010 r., z powodu niespełnienia przesłanki z art. 66 ust. 4 i ust. 6 przywołanej ustawy, tj. zatrudnienia na stanowisku asystenta sędziego w dniu wejścia w życie ustawy przez okres co najmniej 3 lat. E. M. zażądała uzupełnienia powyższego pisma o stosowne pouczenie co do przysługujących środków odwoławczych, traktując je jako decyzję i po uzyskaniu od Prezesa Sądu Apelacyjnego w Szczecinie odpowiedzi odmownej, pismem z dnia 30 czerwca 2010 r. wniosła do Ministra Sprawiedliwości odwołanie od decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia [...] kwietnia 2010 r., odmawiającej dopuszczenia do egzaminu sędziowskiego we wrześniu 2010 r., żądając uchylenia tej decyzji. W uzasadnieniu powołała się na art. 66 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz.U. Nr 26, poz. 157 ze zm.), wskazując, że spełnia przewidziane w ustawie warunki do dopuszczenia do egzaminu sędziowskiego. Twierdziła, iż z treści przywołanego przepisu nie wynika, by obowiązek zatrudnienia na stanowisku asystenta sędziego w pełnym wymiarze czasu pracy przez okres minimum 3 lat musiał zaistnieć w dniu wejścia w życie ustawy. Minister Sprawiedliwości postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 134 K.p.a., stwierdził niedopuszczalność odwołania E. M. od odmowy dopuszczenia do egzaminu sędziowskiego w Sądzie Apelacyjnym w Szczecinie, który zostanie przeprowadzony we wrześniu 2010 r. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że przepisy ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury nie przewidują możliwości odwołania się do Ministra Sprawiedliwości od niedopuszczenia asystenta sędziego do egzaminu sędziowskiego. Minister Sprawiedliwości nie posiada kompetencji do oceny stanowiska prezesa sądu apelacyjnego w tym zakresie. Zaskarżone pismo nie jest decyzją administracyjną, a należy ją uznać za czynność materialno-techniczną, gdyż nie posiada cech decyzji wskazanych w art. 107 K.p.a., jak wskazanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcia, uzasadnienia oraz pouczenia o prawie odwołania. W piśmie tym udzielono jedynie skarżącej informacji o braku podstaw do umieszczenia jej na liście osób dopuszczonych do egzaminu sędziowskiego. Na postanowienie Ministra Sprawiedliwości E. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając organowi naruszenie art. 107 i art. 134 K.p.a. oraz art. 9 i 22 § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), przez ich niewłaściwą interpretację. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1629/10, po rozpoznaniu sprawy ze skargi E. M. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od odmowy dopuszczenia do egzaminu sędziowskiego, stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w sprawie powziął wątpliwość, czy osoba, która podpisała w imieniu Ministra Sprawiedliwości zaskarżone postanowienie była uprawniona do wydawania w imieniu tego organu decyzji administracyjnych w sprawie niedopuszczalności wniesienia odwołania od odmowy dopuszczenia do egzaminu sędziowskiego. Zaskarżone postanowienie z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] podpisał z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości podsekretarz stanu P. K. Z pisma procesowego organu wynika, iż uprawnienie podsekretarza stanu P. K. do podpisywania decyzji w imieniu Ministra Sprawiedliwości wywodzi on z treści § 6 pkt 4 ust. 2 w zw. z § 4 pkt 3 ust. 3 zarządzenia z dnia 9 kwietnia 2010 r. nr 35/10/BM Ministra Sprawiedliwości w sprawie ustalenia zakresu czynności członków Kierownictwa Ministerstwa Sprawiedliwości oraz Dyrektora Generalnego Urzędu. Zapis § 6 pkt 2 ust. 4 ww. zarządzenia z 9 kwietnia 2010 r. stanowi, że podsekretarz stanu P. K. pod nieobecność podsekretarza stanu J. C. zastępuje go w czynnościach określonych w § 4 zarządzenia. Z kolei § 4 pkt 3 ust. 3 zarządzenia nr 35/10/BM wskazuje, iż podsekretarz stanu J. C. nadzoruje Departament Nadzoru nad Aplikacjami Prawniczymi. Taka konstrukcja upoważnienia dla obu wymienionych w ww. przepisach podsekretarzy stanu nie wskazuje, iż byli oni upoważnieni do wydawania w imieniu Ministra Sprawiedliwości decyzji dotyczących spraw rozstrzyganych na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Jak wynika bowiem z treści wspomnianego już 4 pkt 3 ust. 3 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości nr 35/10/BM w sprawie ustalenia zakresu czynności członków Kierownictwa Ministerstwa Sprawiedliwości oraz Dyrektora Generalnego Urzędu, podsekretarz stanu J. C. jest upoważniony do nadzoru nad Departamentem Nadzoru nad Aplikacjami Prawniczymi, w którego kompetencjach leży, co wynika z załącznika do zarządzenia nr 33/10/BDG Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 marca 2010 r. – Regulamin organizacyjny Ministerstwa Sprawiedliwości, realizacja zadań związanych z nadzorem i organizacją aplikacji sądowej i prokuratorskiej (pkt 1–3). Nadzór i zadania organizacyjne nie oznaczają uprawnienia do wydawania aktów władczych przez pracowników ministerstwa pracujących w tym departamencie. Tak samo jak upoważnienie podsekretarza stanu J. C. do nadzoru nad Departamentem Nadzoru nad Aplikacjami Prawniczymi nie oznacza, iż jest on upoważniony do wydawania w imieniu Ministra Sprawiedliwości decyzji administracyjnych i innych aktów władczych na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Nadzór w prawie administracyjnym oznacza, "prawo do kontroli, wraz z możliwością wiążącego wpływania na organy, czy instytucje nadzorowane" (A. Wiktorowska [w:] Prawo administracyjne, pod red. M. Wierzbowskiego, Warszawa 2006, s. 93; podobnie E. Komorowski [w:] Prawo administracyjne. Część ogólna, pod red. M. Chmara, Warszawa 2003 s. 84). Nadzór jest więc związany z czynnościami nadzorującego, który kontroluje wedle określonego wzorca nadzorowanego i w razie niekorzystnych lub błędnych działań nadzorowanego może wobec niego stosować środki nadzoru zmierzające do korzystnej korekcji tych działań. Nie oznacza to jednak, iż nadzór to także prawo do podejmowania władczych rozstrzygnięć w trybie określonym przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Kodeks w tym zakresie wskazuje, iż zawsze rozstrzygnięcia władcze podejmuje tylko organ administracji publicznej. W tym wypadku organ administracji może w trybie określonym w art. 268a K.p.a. upoważnić pisemnie pracowników kierowej jednostki do wydawania w swoim imieniu decyzji administracyjnych. Jednak takie upoważnienie powinno być konkretne i jednoznaczne. Samo wskazanie uprawnienia do nadzoru nad określoną jednostką organizacyjną resortu oznacza jedynie prawo do podejmowania działań o charakterze organizacyjno-kontrolnym nad tą jednostką, a nie prawo do wydawania rozstrzygnięć władczych w imieniu organu administracji publicznej. Wskazuje na to szczególnie sama treść ww. zarządzenia Ministra Sprawiedliwości nr 35/10/BM w sprawie ustalenia zakresu czynności członków Kierownictwa Ministerstwa Sprawiedliwości oraz Dyrektora Generalnego Urzędu. Podsekretarz stanu J. C., jak wynika z treści § 4 ust. 3 pkt 3, nadzoruje wspomniany już Departament Nadzoru nad Aplikacjami Prawniczymi, a w ramach działań tego departamentu wskazane już zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 kwietnia 2010 r. nadaje mu w treści § 4 ust. 1 pkt 13–17 upoważnienie do wydawania w imieniu Ministra Sprawiedliwości decyzji w zakresie rozpatrywania odwołań w sprawach związanych z naborem na aplikacje prawnicze. Takie upoważnienie jest konkretne i jednoznaczne, nie budzi wątpliwości, że w tego typu sprawach podsekretarz stanu J. C. może w imieniu organu wydawać decyzje administracyjne. Natomiast, jeśliby przyjąć koncepcję, którą Minister Sprawiedliwości przedstawił w piśmie procesowym z dnia 17 września 2010 r. (k-23 akt sądowych sprawy), do wydawania decyzji w tego typu sprawach wystarczyłaby sama treść § 4 pkt 3 ust. 3 zarządzenia z dnia 9 kwietnia 2010 r. nr 35/10/BM Ministra Sprawiedliwości w sprawie ustalenia zakresu czynności członków Kierownictwa Ministerstwa Sprawiedliwości oraz Dyrektora Generalnego Urzędu, tymczasem tak nie jest, co dostrzega sam prawodawca w treści cytowanego zarządzenia. W takiej sytuacji przyjął, iż skoro podsekretarz stanu J. C. nie był upoważniony do wydawania decyzji administracyjnych w zakresie odmowy dopuszczenia do egzaminu sędziowskiego, to tym bardziej takiego uprawnienia nie miał podsekretarz stanu P. K., który go zastępował. Taka sytuacja powoduje, że "brak właściwego upoważnienia do podejmowania określonych decyzji stanowi rażące naruszenie prawa, a nie naruszenie przepisów postępowania mających jedynie wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 94/10, opublikowany w LexPolonica nr 2354440), a zatem należało stwierdzić nieważność zaskarżonego postanowienia. Skoro przedmiotowe postanowienie dotknięte jest wadą nieważności, to zbędne jest odnoszenie się przez Sąd do zarzutów skargi. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia. Minister Sprawiedliwości wniósł od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparł na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego przez przyjęcie, że w okolicznościach sprawy zaskarżone postanowienie Ministra Sprawiedliwości jest obarczone wadą nieważności. Na tych podstawach wnosił o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sadowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazał na art. 37 ust. 1 ustawy z 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 24, poz. 199), który przyjmuje, że minister wykonuje swoje zadania przy pomocy sekretarza oraz podsekretarzy stanu oraz gabinetu politycznego ministra. Stosownie do ustępu 2 powołanego przepisu zakres czynności sekretarza i podsekretarza stanu ustala właściwy minister, zawiadamiając o tym Prezesa Rady Ministrów. Dodatkowo, przepis art. 37 ust. 5 przewiduje możliwość zastępowania ministra przez sekretarza stanu lub podsekretarza stanu, jeżeli sekretarz stanu nie został powołany, w zakresie ustalonym przez ministra. W obecnie obowiązującym stanie prawnym, kwestia wykonywania przez Ministra Sprawiedliwości poszczególnych zadań, w tym zadań z zakresu nadzoru nad aplikacjami prawniczymi została uregulowana w zarządzeniu Ministra Sprawiedliwości nr 35/10/BM z dnia 9 kwietnia 2010 r. w sprawie ustalenia zakresu czynności członków Kierownictwa Ministerstwa Sprawiedliwości oraz Dyrektora Generalnego Urzędu. Zarządzenie to zawiera upoważnienie Ministra Sprawiedliwości dla podsekretarza stanu J. C. do wydawania decyzji w sprawach aplikacji prawniczych i nadzorowania Departamentu nad Aplikacjami Prawniczymi. Z kolei podsekretarz stanu P. K. pod nieobecność podsekretarza Stanu J. C., zgodnie z cytowanym wyżej zarządzeniem, zastępuje go w pełnym zakresie czynności. Upoważnienie to nie wymienia wprost upoważnienia do rozpatrywania odwołań w zakresie wydawanej przez prezesów sądów apelacyjnych odmowy umieszczenia na liście osób dopuszczonych do egzaminu sędziowskiego z powodu niespełnienia przesłanki z art. 66 ust. 4 i ust. 6 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz.U. Nr 26, poz. 157 ze zm.), gdyż przepisy tej ustawy nie przewidują możliwości wniesienia takiego odwołania do Ministra Sprawiedliwości. Minister Sprawiedliwości nie posiada kompetencji do oceny stanowiska prezesa sądu apelacyjnego w tym zakresie. Skoro zatem ustawa nie przewiduje tego rodzaju kompetencji dla Ministra Sprawiedliwości, to tym bardziej nie było możliwe, aby upoważnienie do wykonywania tych kompetencji zostało przewidziane w zarządzeniu Ministra Sprawiedliwości w sprawie ustalenia zakresu czynności członków Kierownictwa Ministerstwa Sprawiedliwości oraz Dyrektora Generalnego Urzędu. W tej sytuacji, biorąc pod uwagę, że podsekretarz stanu J. C. jest osobą upoważnioną do podejmowania decyzji i sprawowania nadzoru nad aplikacjami prawniczymi, uznać należy, iż był on również upoważniony do wydania zaskarżonego postanowienia. Tym samym zastępujący go podsekretarz stanu P. K. także posiadał upoważnienie w tym zakresie. Ponadto podkreślić należy, że zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 4 cytowanego zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z 9 kwietnia 2010 r., podsekretarz stanu J. C., a w konsekwencji na mocy § 6 ust. 2 pkt 4 tego zarządzenia również podsekretarz stanu P. K., sprawuje stałe zastępstwo Ministra Sprawiedliwości w sprawach podejmowania decyzji i czynności kadrowych określonych w ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych, do których niewątpliwie należą sprawy dotyczące zatrudnionych w sądach asystentów sędziego. Dopuszczenie asystenta sędziego do egzaminu sędziowskiego po zdaniu tego egzamin upoważnia do ubiegania się o urząd sędziowski. Także zatem w tym aspekcie uprawnienie do podejmowania decyzji i czynności kadrowych zawiera się w katalogu uprawnień określonych w § 4 ust. 1 pkt 4 cytowanego wyżej zarządzenia. Niezależnie od powyższego, podkreślenia wymaga, iż w orzecznictwie przyjęto także pogląd, że nawet w przypadku, gdy tego rodzaju zarządzenie nie zawiera upoważnienia do dokonania danej czynności, nie zmienia to faktu, że sekretarz stanu i podsekretarz stanu mogą je wykonywać z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości, jeżeli tylko w inny sposób niż wymieniony w treści zarządzenia (pisemny bądź ustny), udzieli on im stosownego upoważnienia. Mogą również w sytuacji określonej w art. 37 ust. 5 ustawy o Radzie Ministrów działać w jego zastępstwie. Tego rodzaju sposoby posłużenia się innymi osobami przewidują bowiem przepisy ustawy o Radzie Ministrów, a więc aktu normatywnego wyższego rzędu niż ww. zarządzenie, (por. uchwała Pełnego Składu Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2007 r., sygn. BSA1-4110-5/2007). Z powyższych względów nie można zgodzić się z poglądem Sądu pierwszej instancji, jakoby zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, tj. przez osobę do tego nieupoważnioną. Wskazał, że stosownie do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podstawę stwierdzenia przez Sąd nieważności decyzji lub postanowienia stanowi art. 145 § 1 pkt 2 tej ustawy. Natomiast w zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji stwierdzając nieważność postanowienia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 lipca 2010 r., jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia powołał art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy, zgodnie z którym Sąd uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, gdy stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionej podstawie. Przyjęcie w prawie administracyjnym koncepcji organu administracji publicznej, któremu przepisy przyznają kompetencję uzasadnia wprowadzenie struktury aparatu pomocniczego, który tworzony jest do wykonywania kompetencji organu. Wprowadzenie konstrukcji organu i jego aparatu pomocniczego powoduje, że przepisy prawa ustrojowego wprowadzają dekoncentrację wewnętrzną, przypisując z mocy prawa zadania realizowane przez aparat pomocniczy, jak i dekoncentrują wewnętrzną kompetencji organu. Przy dekoncentracji wewnętrznej należy wyróżnić zatem dekoncentrację zadań przypisanych do realizacji aparatowi pomocniczemu oraz dekoncentrację wewnętrzną kompetencji przez przypisanie ich do określonych struktur organizacyjnych organu administracji publicznej, których pozycja ustrojowa nie jest sprowadzona do aparatu pomocniczego. Takie rozwiązanie przyjmuje ustawa z 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (tekst jedn. z 2003 r. Nr 24, poz. 199 ze zm.), która wyodrębnia w art. 33 ust. 1 pkt 2 aparat pomocniczy, stanowiąc "Prezes rady Ministrów ustala w drodze rozporządzenia: ministerstwo lub inny urząd administracji rządowej, który ma obsługiwać ministra (...)" oraz w art. 37 "Minister wykonuje swoje zadania przy pomocy sekretarza i podsekretarzy stanu, gabinetu politycznego ministra oraz dyrektora generalnego urzędu (ust. 1). Zakres czynności sekretarza i podsekretarza stanu ustala właściwy minister, zawiadamiając o tym Prezesa Rady Ministrów (ust. 2). Sekretarza stanu i podsekretarza stanu powołuje Prezes Rady Ministrów na wniosek właściwego ministra (ust. 3). Sekretarza i podsekretarza stanu odwołuje Prezes Rady Ministrów (ust. 4). Ministra zastępuje sekretarz stanu w zakresie przez niego ustalonym lub podsekretarz stanu, jeżeli sekretarz stanu nie został powołany (ust. 5)". O wyodrębnionej pozycji ustrojowej sekretarza stanu i podsekretarza stanu przesądza też regulacja w art. 38 ustawy o Radzie Ministrów, który stanowi "W razie przyjęcia dymisji Rządu przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, dymisję składają sekretarze i podsekretarze stanu (...)". Pozycja ustrojowa sekretarza i podsekretarza stanu jest wyodrębniona od pozycji aparatu pomocniczego i pracowników tego aparatu. Określenie zakresu zadań wykowywanych przez sekretarza stanu i podsekretarza stanu wypełnia dekoncentrację wewnętrzną ogólną, a zatem w zakresie ustalonym przez ministra wykonują kompetencje ministra. Wyznaczenie zakresu zadań nadzoru nad jednostkami organizacyjnymi obejmuje wykonywanie kompetencji weryfikacji w postępowaniu administracyjnym. Nie można przyjąć stanowiska Sądu w zaskarżonym wyroku, że uprawnienie do nadzoru oznacza podejmowanie działań o charakterze organizacyjno-kontrolnym a nie prawo do wydawania rozstrzygnięć władczych. Nadzór w prawie administracyjnym obejmuje zróżnicowane pod względem charakteru prawnego instytucje. Można zatem wyróżnić nadzór w ujęciu ustrojowym – wobec podporządkowanych jednostek organizacyjnych aparatu administracji rządowej (np. nadzór ministra nad kierownikami organów centralnych, nadzór nad wojewodą), nadzór merytoryczny (np. nad jednostkami, którym przyznano koncesję) oraz nadzór procesowy. O konstrukcji nadzoru procesowego stanowi art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, który przyjmuje zasadę ogólną kontroli i nadzoru w postępowaniu administracyjnym. Według art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego "W toku postępowania organu administracji publicznej stoją na straży praworządności (...)". Realizacja kompetencji przestrzegania praworządności obejmuje kompetencję nadzoru nad orzecznictwem administracyjnym. Z określenia zakresu zadania dla sekretarza i podsekretarza stanu nadzorowania Departamentu nadzoru nad aplikacjami prawniczymi wynika dekoncentracja wewnętrzna kompetencji Ministra Sprawiedliwości weryfikacji w postępowaniu administracyjnym i to zarówno w toku instancji (w postępowaniu odwoławczym) oraz w nadzwyczajnych trybach postępowania administracyjnego. Podpisanie postanowienia przez sekretarza stanu w zakresie zadań ustalonych przez Ministra Sprawiedliwości nie stanowi rażącego naruszenia prawa, które dawało podstawy do zastosowania sankcji nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zarzut zatem skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego jest zasadny. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 185 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 207 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło