V SA/Wa 2542/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi "R. " ... Sp. komandytowa na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... lipca 2010 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; oddala skargę. Przedmiotem skargi z dnia [...] września 2010 r. wniesionej przez "[...]" D. M. i W. Spółka komandytowa (zwaną dalej Skarżącą) jest pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] dotyczące odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. Stan sprawy przedstawia się następująco: Skarżąca złożyła w dniu [...] stycznia 2010 r. w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o dofinansowanie w zakresie środka 2.1 "Inwestycje w chów i hodowlę ryb" w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013". Wniosek otrzymał numer [...]. Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. wezwano Skarżącą do usunięcia braków i złożenia wyjaśnień we wskazanym w wezwaniu zakresie (k.124 - 126 akt administracyjnych). W odpowiedzi w dniu [...] kwietnia 2010 r. Skarżąca złożyła poprawiony wniosek wraz z załącznikami. Z uwagi na fakt, iż analiza uzupełnień złożonych przez Skarżącą wykazała, iż wniosek wymaga ponownego uzupełnienia i poprawienia pismem z dnia [...] maja 2010 r. wezwano skarżącą po raz drugi do usunięcia braków formalnych wniosku we wskazanym w wezwaniu zakresie (k.200 - 201 akt administracyjnych). Następnie pismem z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] poinformowano Skarżącą o odmowie przyznania pomocy finansowej w związku z niedokonaniem wszystkich wymaganych poprawek/uzupełnień/wyjaśnień w wyznaczonym terminie, pomimo ponownego wezwania do usunięcia braków/złożenia wyjaśnień. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż nie dostarczono opisu zakładanej technologii, która pozwoliłaby na wyprodukowanie 2300 kg ryb ze stawów o powierzchni 9537 m2 (informacja zawarta w części III – Wskaźniki wyniku operacji Wniosku o dofinansowanie). Organ dodał, iż pozwolenie wodno-prawne dotyczące przedmiotowych stawów zakłada produkcję ryb nie przekraczającą 600 kg z 1ha. Powyższe dane miały kluczowe znaczenie w opracowaniu Biznes Planu, który stanowi załącznik do wniosku o dofinansowanie. Jednocześnie błędnie wypełniono wskaźnik dotyczący liczby wybudowanych obiektów chowu lub hodowli organizmów wodnych w części III – Wskaźniki wyniku operacji Wniosku o dofinansowanie oraz nie uzasadniono wzrostu wnioskowanej kwoty dofinansowania z 169 672,13 na 272 030,00 zł. Ponadto nie dostarczono poprawnie wypełnionego Biznes Planu, w bilansie aktywa nie równają się pasywom oraz co za tym idzie przedstawiono błędnie wyliczone wskaźniki ekonomiczne. Dodatkowo nie obliczono wskaźnika efektywności inwestycji –NPV, w części V Planu działań marketingowych zawarta jest informacja o wykorzystaniu stawów w ramach turystyki wędkarskiej co jest niezgodne z celami środka 2.1 Inwestycje w chów i hodowlę ryb. Powyższe rozstrzygnięcie znalazło oparcie w art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz.U. Nr 72, poz. 619) oraz w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 września 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 2 – Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. Nr 147, poz. 1193, ze zm. zwanym dalej: rozporządzeniem z 7 września 2009 r.); Skarżąca pismem z dnia [...] lipca 2010 r. wezwała Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do usunięcia naruszenia prawa. Prezes ARiMR pismem z dnia [...] października 2010 r. znak [...] poinformował Skarżącą o negatywnym wyniku rozpatrzenia wezwania do usunięcia prawa. W skardze na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lipca 2010 r. skarżąca podniosła, iż zostało ono wydane z naruszeniem: 1. art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego poprzez niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego; 2. § 43 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 września 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 2 – Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" poprzez nieprawidłowe zastosowanie; 3. §2 ust. 1, § 31 oraz § 32 ust. 1 i 2 Rozporządzenia poprzez jego niewłaściwe zastosowanie; 4. art. 14 ust. 2 pkt 1,2, i 3 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego poprzez niezastosowanie tych przepisów w prowadzonym postępowaniu. W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, iż niezasadny jest zarzut niedostarczenia opisu zakładanej technologii, albowiem w stanie faktycznym opisanym przez Skarżącą ustawodawca nie zawarł takiego wymogu, w sytuacji gdy u Skarżącej prognozowana produkcja z 1ha wody nie będzie wynosiła 2300kg. Powyższą produkcję spółka osiągnie przy eksploatacji 2ha posiadanych już stawów oraz 1 ha stawów, które mają być zbudowane, a więc łącznie 3ha lustra wody. Skarżąca dokonała uzupełnienia wniosku we wskazanym zakresie po konsultacji z pracownikiem organu (ARiMR OR w T.). Rzekome "uchybienia" Skarżącej nie są więc wadą ani merytoryczną ani formalną, przez co rozstrzygnięcie organu należało uznać za arbitralne i sprzeczne z zasadą wyrażoną w art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego, który stanowi, że w postępowaniu w sprawie przyznawania pomocy na podstawie umowy o dofinansowanie, organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności. W żaden sposób nie można uznać za praworządne powoływanie się przy odmowie udzielenia pomocy na niespełnienie warunków przyznania pomocy, których to warunków nie przewidział prawodawca. Odnosząc się do przedstawionego pozwolenia wodno-prawnego Skarżąca wskazała, iż nie zakłada ono produkcji nie przekraczającej 600 kg z 1 ha, takie stwierdzenie znalazło się bowiem nie w sentencji, ale uzasadnieniu decyzji – pozwolenia. Produkcja ryb z przedmiotowych stawów przy ubieganiu się o uzyskanie pozwolenia wodno-prawnego stanowi jedynie wartość hipotetyczną, zaś jej wzrost do poziomu połowu do 2 ton z 1ha wody zgodnie z obowiązującym prawem nie stanowi podstawy do zmiany pozwolenia wodno-prawnego, więc Skarżąca jest jedynie ograniczona do produkcji nie przekraczającej 2 ton z 1ha, bo przepisy prawa wskazują tylko na takie ograniczenie. Skarżąca podniosła również, iż zmiana kwoty dofinansowania polegająca na wzroście wnioskowanej kwoty została dokonana po konsultacji z pracownikiem ARiMR i wynikała z kosztorysu inwestorskiego sporządzonego [...] kwietnia 2010 r. na potrzeby niniejszego wniosku o dofinansowanie. Za niezasadne uznała również Skarżąca zarzuty dotyczące nieprawidłowego wskazania wskaźnika dotyczącego liczby wybudowanych obiektów chowu lub hodowli organizmów wodnych, błędnego sporządzenia Biznes Planu, niewyliczenia wskaźnika efektywności inwestycji oraz wykorzystania inwestycji niezgodnie z celami środka 2.1 "inwestycje w chów i hodowlę ryb", poprzez wykorzystanie stawów rybnych w ramach turystyki wędkarskiej. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w całości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym piśmie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania prowadzącego do oceny, czy zaskarżone akty lub czynności z zakresu administracji publicznej odpowiadają prawu i czy postępowanie poprzedzające ich wydanie nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi. Rozpoznawana sprawa dotyczy złożonego [...] stycznia 2010 r. przez Skarżącą w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR wniosku o dofinansowanie w zakresie środka 2.1 "Inwestycje w chów i hodowlę ryb" w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013", osi priorytetowej – 2 "Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury", w związku z realizacją operacji dotyczącej budowy dwóch stawów rybnych służących do chowu i hodowli ryb słodkowodnych ciepłolubnych oraz innych organizmów wodnych. Zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach środka 2.1 "Inwestycje w chów i hodowlę ryb" zostały uregulowane w: • rozporządzeniu Rady (WE) nr 1198/2006 z 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (D. Urz. UE. L 223 z 15 sierpnia 2006 r.; zwanym dalej jako: "rozporządzenie 1198/2006"); • rozporządzeniu Komisji (WE) nr 498/2007 z 26 marca 2007 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. Urz. UE. L 120 z 10 maja 2007 r.; zwanym dalej jako: rozporządzenie 498/2007); • ustawie z 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. Nr 72, poz. 619 ze zm.; zwanej dalej: ustawą z 3 kwietnia 2009 r.); • rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 7 września 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 2 – Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. Nr 147, poz. 1193, ze zm. zwanym dalej: rozporządzeniem z 7 września 2009 r.); Zgodnie z art. 9 ustawy z 3 kwietnia 2009 r., w ramach programu operacyjnego pomoc jest przyznawana na wniosek o dofinansowanie, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy. W myśl natomiast art. 14 ust. 4 ustawy z 3 kwietnia 2009 r. w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy lub został wyczerpany limit środków, o którym mowa w art. 8 ust. 2 lub 3 – wnioskodawcę informuje się, w formie pisemnej, o odmowie przyznania pomocy, podając przyczyny tej odmowy. §43 ust. 2 rozporządzenia z 7 września 2009 r. stanowi, iż jeżeli wniosek o dofinansowanie nie został wypełniony we wszystkich wymaganych pozycjach lub nie dołączono do niego co najmniej jednego z dokumentów, o których mowa w §41 ust. 3, wnioskodawca jest wzywany do usunięcia braków lub złożenia wyjaśnień, w terminie 14 dni od doręczenia wezwania. Jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania, o którym mowa w ust. 2 nie usunął braków lub nie złożył wyjaśnień w wyznaczonym terminie, Agencja ponownie wzywa wnioskodawcę do usunięcia braków lub złożenia wyjaśnień, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania (§43 ust. 3) Stosownie natomiast do § 43 ust. 4, jeżeli wnioskodawca pomimo ponownego wezwania, o którym mowa w ust. 3, do usunięcia braków lub złożenia wyjaśnień nie dokonał ich w terminie, Agencja nie przyznaje pomocy; przepisy art. 14 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego, stosuje się odpowiednio. Z przytoczonych przepisów wynika, że Agencja prowadząca postępowanie w sprawie przyznania pomocy finansowej na realizację operacji w ramach środka "inwestycje w chów i hodowlę ryb", w przypadku stwierdzenia we wniosku braków, które mogą być usunięte na skutek wezwania, ma prawo i obowiązek dwukrotnego wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia braków wniosku o dofinansowanie, a następnie jest zobowiązana dokonać jego oceny na podstawie całej dokumentacji zgromadzonej w sprawie, po uzupełnieniu wniosku na skutek drugiego wezwania. W myśl art. 10 ust. 3 ustawy z 3 kwietnia 2009 r. wniosek o dofinansowanie jest oceniany w zakresie: 1. poprawności sporządzenia i złożenia; 2. zgodności planowanej operacji z celami środka, w ramach którego ma być realizowana operacja; 3. celowości udzielenia pomocy na realizację planowanej operacji - w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 19 oraz zgodnie z kryteriami wyboru operacji przyjętymi przez komitet monitorujący. Zgodnie z § 31 rozporządzenia z 7 września 2009 r. pomoc w ramach środka, o którym mowa w §1 pkt 1 (inwestycje w chów i hodowlę ryb), jest przyznawana, jeżeli operacja: 1. przyczyni się do powstania trwałych korzyści gospodarczych; 2. będzie zrealizowana z zapewnieniem należytych gwarancji technicznych; 3. ma zapewnioną gospodarczą trwałość; 4. nie wpłynie negatywnie na środowisko oraz ochronę żywych zasobów wód, natomiast powstanie trwałych korzyści gospodarczych stwierdza się na podstawie informacji zawartych w planie biznesowym (§32 rozporządzenia z 7 września 2009r.). W przedmiotowej sprawie organ orzekający, dokonując oceny wniosku o dofinansowanie z dnia [...] stycznia 2010 r. ustalił, iż ubiegający się o dofinansowanie złożył wniosek o dofinansowanie realizacji operacji polegającej na budowie dwóch stawów rybnych, bezodpływowych, w których będzie prowadzona działalność polegająca na chowie i hodowli ryb słodkowodnych ciepłolubnych i innych organizmów wodnych. Spółka zakładała prowadzenie chowu metodami tradycyjnymi w sposób korzystnie wpływający na ochronę przyrody, zachowując różnorodność genetyczną organizmów wodnych, utrzymując retencję wód i bogactwo krajobrazu stawowego. Dodatkowo zgodnie z opisem operacji w Uproszczonym Planie Biznesowym Operacji spółka ma zamiar podjęcia produkcji ryb w stawach rybnych z wykorzystaniem naturalnych możliwości produkcyjnych gruntu (produkcja ekologiczna). Z przedstawionych opisów organ wysunął właściwe wnioski, iż Spółka ma zamiar prowadzić tzw. ekstensywny chów ryb oparty wyłącznie na naturalnych zasobach pokarmowych zbiornika, bez dokarmiania. Jednocześnie wnioskodawca wskazał, iż produkcja na jego obiekcie będzie wynosiła około 4 t/ha (po kolejnych uzupełnieniach było to 2000 kg/ha oraz 2300 kg/ha). Mając powyższe na uwadze oraz wydajności zbiorników wodnych organ zasadnie przyjął, iż przedmiotowa operacja wskazywała na małorealistyczne założenia produkcyjne, w sposób znaczący odbiegające od praktyki na tego typu obiektach, co może wskazywać na brak możliwości osiągnięcia zakładanych wielkości produkcyjnych wnioskodawcy i w znacznym stopniu wpływać na trwałość gospodarczą przedsięwzięcia. Innymi słowy wskazane przez wnioskodawcę wielkości produkcji byłyby niemożliwe do osiągnięcia przy zakładanym chowie ekstensywnym, bowiem w przywołanej przez organ literaturze fachowej wydajność naturalna takich zbiorników wodnych oscyluje na poziomie od 20 do 22 kg rocznego przyrostu ryb w kg/ha. Sąd podkreśla, iż Skarżąca – zgodnie z obowiązującymi przepisami - była dwukrotnie wzywana do złożenia wyjaśnień opisowych co do założeń produkcyjnych a jej uzupełnienie wniosku w tym zakresie nie było wystarczające. Ograniczało się wyłącznie do skorygowania podanych wielkości produkcji ryb. Organ natomiast ma obowiązek ustalenia jaką technologię produkcji zastosuje wnioskodawca, aby uzyskać zakładane wielkości produkcyjne. Bez wskazanych informacji nie jest bowiem możliwa właściwa analiza ekonomiczna przedsięwzięcia. Zgodzić się również należy z organem w kwestii tego, iż nieuzasadnione są wyjaśnienia Skarżącej jakoby produkcja w wysokości 2300 kg miała być osiągnięta na 2ha posiadanych już stawów oraz 1ha stawów nowobudowanych. Powyższe nie wynika bowiem z dokumentacji dostarczonej do ARiMR w trakcie weryfikacji wniosku. Dane dotyczące produkcji Skarżąca wpisała we wniosku o dofinansowanie w części III. 1 "Wzrost możliwości produkcyjnych związany z tworzeniem nowych hodowli", nic natomiast nie wpisała w pkt 2 "Różnice wielkości produkcji wynikające z powiększenia lub modernizacji istniejących hodowli". Organ weryfikując wniosek zasadnie przyjął założenie, że Skarżąca planuje osiągnąć produkcje wyłącznie z budowanych stawów. Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących błędnej oceny Biznes Planu uznać je należy za chybione. Organ zasadnie przyjął, iż bilans był niepoprawnie wypełniony, gdyż pasywa nie równają się aktywom i wyjaśnił, iż do sumy pasywów w części dotyczącej kapitału stałego podając kapitał własny, nie dolicza się wyniku finansowego (a taka właśnie sytuacja miała miejsce na stronie 12 uproszczonego biznes planu), ponieważ jest on zawarty w sumie kapitału własnego. W sytuacji natomiast, gdy suma aktywów nie równa się pasywom, błędnie zostają wyliczone wskaźniki ekonomiczne w biznes planie. Ponadto wskazać należy, iż organ dokonując oceny wniosku w zakresie zgodności planowanej operacji z celami środka, w ramach którego ma być realizowana operacja, zasadnie uznał, iż wykorzystanie stawów, w ramach turystyki wędkarskiej jest niezgodne z celami środka 2.1, który zakłada Inwestycje w chów i hodowle ryb, a nie wsparcie działalności wędkarskiej. W myśl bowiem art. 10 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) 4498/2007 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego, bez uszczerbku dla art. 35 ust. 6 rozporządzenia podstawowego, wsparcie przewidziane w art. 29 rozporządzenia podstawowego może obejmować inwestycje związane z handlem detalicznym w gospodarstwie, w przypadku gdy stanowią one integralną część gospodarstwa hodowlanego akwakultury. Zatem koszt utworzenia sztucznego łowiska specjalnego stanowiącego integralną część obiektu chowu lub hodowli można zaliczyć do kosztów kwalifikowanych, jednakże w ramach adaptacji lub modernizacji istniejącego obiektu. Podsumowując wskazać należy, iż nie wyjaśnienie przez Skarżącą wszystkich wątpliwości pomimo dwukrotnych wezwań skutkowało odmową przyznania Skarżącej dofinansowania zgodnie z przepisem art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. W myśl art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. w postępowaniu w sprawie przyznawania pomocy na podstawie umowy o dofinansowanie organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania. Zdaniem sądu, wskazane zasady nie zostały, przy prowadzeniu postępowania administracyjnego, naruszone. Z tych wszystkich względów na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji wyroku.