II SA/Lu 99/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Protokolant Referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi Spółki M. w L. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru zainstalowania urządzenia reklamowego oddala skargę. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. wniósł sprzeciw w sprawie zamiaru wykonania przez [...] Agencja Reklamowa J. B., B. T.-B. Spółka jawną z siedzibą w [...] robót budowlanych polegających na zainstalowaniu urządzenia reklamowego - reklamy świetlnej na działce nr [...] położonej w [...] przy ul. [...] ze względu na naruszenie art. 45 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz § 293 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że dokonane zgłoszenie wykonania przedmiotowych robót budowlanych jest kolejnym w sprawie. Wcześniejsze zgłoszenie inwestora spotkało się ze sprzeciwem organu wyrażonym decyzją z dnia [...] r. Podstawą wniesienia sprzeciwu było nie przedłożenie pozytywnej opinii zarządcy drogi dotyczącej lokalizacji reklamy świetlnej w rejonie skrzyżowania ulic [...]. Zarządca drogi rozpatrując propozycję lokalizacji reklamy uznał bowiem, iż jej wykonanie w tym miejscu może zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego i powodować liczne niedogodności dla obsługi komunikacyjnej. Przepis art. 45 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo o ruchu drogowym zabrania się umieszczania na drodze lub w jej pobliżu urządzeń wysyłających lub odbijających światło w sposób powodujący oślepianie albo wprowadzających w błąd uczestników ruchu drogowego. Jak wskazał organ reklama jest elementem którego celem jest rozpowszechnianie informacji o wyrobach i usługach, ich zaletach i wartościach. Chcąc spełnić określoną rolę musi w odpowiedni sposób podkreślać atrakcyjność oferowanych towarów, a więc już z daleka przyciągać wzrok i koncentrować uwagę. Jest więc oczywiste, że w ten sposób skutecznie rozprasza się uwagę kierującego, zmniejszając bezpieczeństwo ruchu drogowego do stopnia sprzyjającego kolizjom i wypadkom drogowym. Nadto charakter i lokalizacja reklamy wskazują, że jest ona adresowana głównie do kierujących pojazdami. Umieszczenie reklamy świetlnej z dynamicznymi, zmiennymi obrazami w pobliżu drogowych sygnalizatorów świetlnych także spowoduje ich nieczytelność poprzez zmianę przestrzeni i widoczności, a tym samym może wprowadzać w błąd uczestników ruchu. Organ podał, iż również zgodnie z § 293 ust. 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, urządzenia oświetleniowe, w tym reklamy, umieszczone na zewnątrz budynku lub w jego otoczeniu nie mogą powodować uciążliwości dla jego użytkowników ani też przechodniów i kierowców. Jeżeli światło skierowane jest na elewację budynku zawierającą okna, natężenie oświetlenia na tej elewacji nie może przekraczać 5 luksów w przypadku światła białego i 3 luksów w przypadku światła kolorowego lub światła o zmieniającym się natężeniu, błyskowego, ewentualnie pulsującego. Ponadto organ wskazał, iż przedmiotowe zgłoszenie nie spełnia wymagań art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. Biorąc jednak pod uwagę wcześniej podniesioną argumentację organ odstąpił od wzywania inwestora do uzupełnienia wniosku. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła "[...]" Agencja Reklamowa J. B., B. T.-B. Spółka jawna, twierdząc, że podobne reklamy świetlne są zainstalowane w Lublinie przez innych przedsiębiorców wg. tych samych przepisów. Wniesienie sprzeciwu co do wniosku inwestora oznacza nierówne traktowanie przedsiębiorców przez organ. Nadto odwołująca podniosła, iż reklama świetlna będzie zainstalowana poza skrajnią drogową, dolna krawędzi ekranu będzie na wysokości powyżej 4,5 m, nie powodując tym samym uciążliwości i utrudnień. Wojewoda decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając prawidłowość podjętego przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia. Zdaniem organu odwoławczego Prezydent Miasta prawidłowo ocenił, że realizacja urządzenia reklamowego - reklamy świetlnej w rejonie skrzyżowania ulic [...] naruszy inne przepisy, co obligowało organ do wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego. Stanowisko to organ oparł na wyczerpującej negatywnej opinii zarządcy drogi. Inwestor nie przedłożył natomiast opinii rzeczoznawcy, zaprzeczającej ustaleniom zarządcy drogi i podważającej jego stanowisko. Zarządca drogi dokonał analizy ruchu w sąsiedztwie planowanej reklamy i stwierdził, iż funkcjonowanie reklam świetlnych – LED w pobliżu skrzyżowań zlokalizowanych na ważnych ciągach komunikacyjnych w mieście, wyposażonych w drogowa sygnalizację świetlną, charakteryzujących się bardzo dużym natężeniem ruchu kołowego i pieszego, zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego i powoduje liczne niedogodności dla obsługi komunikacyjnej, a tym samym jest trudne do zaakceptowania w kontekście ruchu drogowego. Organ odwoławczy wskazał także, iż sprzeciw jest uzasadniony także z tego powodu, iż przedmiotowa reklama, ze względu na cechy konstrukcyjne, wielkość i masę jest budowlą w myśl art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i jako taka wymaga pozwolenia na budowę. Przepis art. 29 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego nie ma bowiem zastosowania do wolnostojących, trwale związanych z gruntem urządzeń reklamowych. "[...] Agencja Reklamowa J. B., B. T.-B. Spółka jawną z siedzibą w [....] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższą decyzję zarzucając naruszenie art. 29 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez uznanie, iż urządzenie reklamowe - tablica świetlna stanowi budowlę oraz art. 8 k.p.a. przez działanie organu naruszające zaufanie obywateli do organów polegające na nierównym traktowaniu przedsiębiorców. Wskazując na te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik skarżącej Spółki oświadczył, że słup na którym zainstalowana została reklama został zbudowany wcześniej przed dokonaniem zgłoszenia, lecz nie wie czy w sprawie budowy słupa było dokonywane zgłoszenie bądź udzielane pozwolenie na budowę. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przeprowadzone badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało bowiem, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Na gruncie tej ustawy obowiązuje zasada wynikająca z jej art. 28 ust. 1, stanowiąca że roboty budowlane - do jakich w myśl art. 3 pkt 7 należy budowa (czyli wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego, co wynika z art. 3 pkt 6) oraz prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego - można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Od zasady tej ustawodawca dopuścił jednakże wyjątki, wymieniając enumeratywnie w art. 29 ustawy Prawo budowlane obiekty budowlane oraz roboty budowlane nie wymagające pozwolenia na budowę, wskazując jednocześnie w art. 30 ust. 1 te z nich, które mogą być realizowane po wcześniejszym zgłoszeniu właściwemu organowi. Wśród robót budowlanych, które nie wymagają pozwolenia na budowę, w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane wskazane zostało instalowanie tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Bezspornym jest zatem, iż projektowane przez skarżącą Spółkę przedsięwzięcie - o ile obejmuje sam montaż reklamy świetlnej na istniejącym już (wykonanym wcześniej) słupie osadzonym na fundamencie - co do zasady nie wymagało pozwolenia na budowę lecz jedynie zgłoszenia właściwemu organowi. Projektowana wielkoformatowa reklama świetlna typu LED o wymiarach 18,56 m2 (5,80 m x 3,20 m) z uwagi na jej umocowanie na istniejącej konstrukcji słupa ustawionego i przymocowanego do stopy fundamentowej wykonanej z betonu niewątpliwie nie stanowi bowiem budowy lecz polegające na instalowaniu na obiekcie roboty budowlane wymienione w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane. Podkreślenia wymaga jednak, iż zwolnienie od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę poprzez dokonanie zgłoszenia co do zamierzeń wymienionych w art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego nie ma charakteru bezwzględnego. W postępowaniu zgłoszeniowym organ administracji architektoniczno-budowlanej dokonuje bowiem analizy zgłoszenia i dołączonych do niego dokumentów, a następnie, w zależności od wyników tej analizy bądź przyjmuje je milcząco, uznając, że zgłoszenie wraz z załączonymi dokumentami odpowiada prawu, bądź też nakłada obowiązek uzupełnienia zgłoszenia względnie wnosi sprzeciw. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 6 ustawy właściwy organ obligatoryjnie wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę (pkt 1), budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy (pkt 2) bądź gdy zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje (pkt 3). W niniejszej sprawie jak wynika z treści uzasadnienia wydanych decyzji organy w oparciu o treść zgłoszenia doszły do wniosku, iż wykonanie zamierzonych robót budowlanych spowodują naruszenie obowiązujących przepisów prawa w postaci art. 45 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz § 293 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Stanowisko takie zdaniem Sądu należy zaaprobować. Zgodnie bowiem z art. 45 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo o ruchu drogowym zabrania się umieszczania na drodze lub w jej pobliżu urządzeń wysyłających lub odbijających światło w sposób powodujący oślepienie albo wprowadzających w błąd uczestników ruchu. Zgodnie natomiast z treścią § 293 ust. 6 zd. 1 ww. rozporządzenia urządzenia oświetleniowe, w tym reklamy, umieszczone na zewnątrz budynku lub w jego otoczeniu nie mogą powodować uciążliwości dla jego użytkowników ani też przechodniów i kierowców. Przepisy te są przepisami prawa materialnego powszechnie obowiązującymi, których obowiązek stosowania mają również organy architektoniczno – budowlane. Zakazują one bowiem wszystkim wskazanego w nim zachowania, a głównym powodem ich ustanowienia są względy bezpieczeństwa wszystkich uczestników ruchu drogowego. Nie może przy tym budzić żadnych wątpliwości, iż reklama świetlna typu LED jest urządzeniem wysyłającym światło. Światło to ze względu na kolorystykę i natężenie może natomiast powodować oślepianie wszystkich uczestników ruchu, a w szczególności kierowców, zwłaszcza w godzinach wieczornych oraz w pochmurne dni oraz w sytuacji gdy reklama tego typu umieszczona jest blisko pasa drogowego. Z tych właśnie względów nie powinno się lokalizować reklam świetlnych w obrębie skrzyżowań dróg w szczególności gdy drogi te charakteryzują się dużym należeniem ruchu. W niniejszej sprawie zarządca drogi na którym spoczywa obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa ruchu przeprowadził analizę ruchu kołowego i pieszego skrzyżowania ulic [...] wskazując, iż skrzyżowanie to charakteryzuje się dużym natężeniem ruchu, które ma tendencję zwyżkową. Na skrzyżowaniu tym natężenie ruchu w 2009 r. w godzinach od 15 do 16 wynosiło 2826 pojazdów na godzinę. W tymże roku na skrzyżowaniu tym mimo istniejącej sygnalizacji świetlnej odnotowano również 9 kolizji. W omawianym opracowaniu zarządca drogi wskazał, iż umieszczenie reklamy świetlnej z dynamicznym (zmiennymi) obrazami w pobliżu (w tle) drogowych sygnalizatorów świetlnych spowoduje ich nieczytelność poprzez zmianę przestrzeni i widoczności, a tym samym może wprowadzać w błąd uczestników ruchu w tym nie tylko kierowców ale również pieszych korzystających z przejść drogowych. Wskazano również, iż lokalizacja reklam świetlnych w pobliży przejść i skrzyżowań wyposażonych w sygnalizacje świetlną wpływa na uczestników ruchu poprzez opóźnianie ich czasu reakcji, co wprowadza w błąd pozostałych uczestników ruchu i prowadzi do niekontrolowanych zachowań. Zachowanie takie będące wynikiem oddziaływania reklamy świetlnej powoduje tym samym zakłócenie potoku ruchu, przyczynia się do powstania zatorów, a w konsekwencji pogarsza bezpieczeństwo ruchu. Powyższych ustaleń zarządca drogi dokonał na podstawie danych o ruchu, wizji lokalnej oraz dostępnej literatury i opinii przywołując konkretne tytuły opracowań i dokumentów źródłowych. Zdaniem Składu Orzekającego przedstawiona wyżej argumentacja jest przekonywująca. W sposób jasny i wyczerpujący wskazuje na zagrożenia jakie powoduje lokalizowanie reklam świetlnych w okolicach skrzyżowań i dróg o znacznym nasileniu ruchu pieszo-kołowego. Zagrożenia te natomiast wprost odnoszą się do przesłanej wskazanych w art.. 45 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo o ruchu drogowym co w konsekwencji uprawniało organy do zastosowania art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. W konsekwencji, z przedstawionych powyżej względów stwierdzić tym samym przyjdzie, że w niniejszej sprawie organy architektoniczno-budowlane prawidłowo ustaliły, iż zgłoszony przez skarżącą Spółkę zamiar podjęcia robót budowlanych narusza obowiązujące przepisy prawa. To zaś, w świetle art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, uzasadniało wniesienie przez organ sprzeciwu do dokonanego zgłoszenia i jednocześnie czyni nieuzasadnionym podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego i art. 8 k.p.a. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.