I OZ 473/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 291/11 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia[...]stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego postanawia: oddalić zażalenie W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] stycznia 2011 r. w przedmiocie zobowiązania do zwrotu należności z tytułu otrzymanych przez osoby uprawnione świadczeń z funduszu alimentacyjnego A. K. wniósł o wstrzymanie wykonania tej decyzji wskazując, że pomimo braku prawomocnej decyzji komornik prowadzi egzekucję zmierzając do licytacji domu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nie odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2011 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 1, § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W uzasadnieniu Sąd wskazał, że stosownie do art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 tej ustawy, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie tego aktu lub czynności w całości lub w części, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Sąd podkreślił, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stanowiącą odstępstwo od ogólnej reguły, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Zastosowanie wstrzymania wykonania skarżonego aktu może zatem nastąpić jedynie wówczas, gdy ujawnione zostaną okoliczności uzasadniające zastosowanie tej czynności procesowej. Sąd wydając orzeczenie w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winien oprzeć swoje rozstrzygnięcie zarówno na ocenie wniosku skarżącego, jak i materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy w zakresie zbadania zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania. Konieczność natomiast uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na wnioskodawcy. To na nim ciąży obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą ocenić, czy w danej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie można się dopatrzeć ewentualnych zagrożeń uzasadniających dopuszczalność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd nie stwierdził zatem zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z art. 61 p.p.s.a. nie wykazano bowiem, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do usunięcia skutków. Sąd zaznaczył, że wniosek skarżącego nie zawierał w zasadzie uzasadnienia. Nie przedstawiał żadnych informacji, czy argumentów odnoszących się do określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, mogących wykazać, bądź uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji zrodzi niebezpieczeństwo wywołania po stronie skarżącej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. To na skarżącym ciążył obowiązek rzeczowego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami wykazującymi zaistnienie przesłanek udzielenia przez Sąd tymczasowej ochrony (por. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 983/08). Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A. K. wskazując, że niewstrzymanie wykonania decyzji spowoduje negatywne, nieodwracalne skutki dla całej rodziny w przypadku dokonania egzekucji z nieruchomości, tj. domu zamieszkałego nie tylko przez dłużnika. W uzasadnieniu podał, że w skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji bez odrębnego uzasadnienia licząc na to, że sama wymowa faktów przedstawionych w skardze wystarczy do uzasadnienia. Następnie skarżący powołał się na wadliwe prowadzenie egzekucji przez komornika sądowego, kwestionował wysokość egzekwowanej kwoty oraz prowadzenie egzekucji pomimo braku decyzji ustalającej dług, co jego zdaniem odbiera dłużnikowi możliwość starania się o umorzenie długu bądź odroczenie terminu płatności lub rozłożenie na raty. Wskazał ponadto, że licytacja domu mieszkalnego prowadzi wprost do pozbawienia podstaw egzystencjalnych nie tylko dłużnika, ale także jego rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Określone w powołanym przepisie przesłanki warunkujące wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia stanowią zamknięty katalog. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wykazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Podkreślić należy, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji winno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2010 r. I GZ 316/10, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji to na skarżącym ciążył obowiązek rzeczowego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami wykazującymi zaistnienie przesłanek udzielenia przez Sąd tymczasowej ochrony. Brak wskazania przesłanek wymaganych przez przepis art. 61 § 3 ustawy uniemożliwia Sądowi ocenę zasadności złożonego przez stronę skarżącą wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., FZ 65/04, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wniosek skarżącego, zawarty w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] stycznia 2011 r. nie został w ogóle umotywowany, bowiem nie zawierał on odrębnego uzasadnienia, natomiast zarzutów zawartych w skardze, odnoszących się do zaskarżonej decyzji nie można utożsamiać z podstawami wniosku o wstrzymanie jej wykonania. Wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest pismem innym od skargi w rozumieniu procesowym i podlega odrębnemu uzasadnieniu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2006 r., sygn. akt II OZ 166/06, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto wskazać należy, że przytoczenie okoliczności pozwalających sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności dopiero w zażaleniu na postanowienie sądu pierwszej instancji oddalające wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej, nie uzasadnia uwzględnienia zażalenia, nawet w przypadku, gdyby przesłanki te były spełnione, jeżeli sądowi pierwszej instancji – tak jak w rozpoznawanej sprawie - nie można zarzucić naruszenia prawa. Jednakże oddalenie zażalenia nie stoi na przeszkodzie do złożenia powtórnego wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności (tak J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009 r., str. 212). Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.