II OZ 581/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Wr 96/11 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wymiany gruntów postanawia: oddalić zażalenie We wniosku z dnia 28 kwietnia 2011 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 19 kwietnia 2011 r. skarżący podniósł, że jego brat mieszkający samodzielnie i którym w pewnym stopniu skarżący się opiekuje ze względu na chorobę psychiczną, doznał w dniu 21 kwietnia 2011 r. rozległego zawału serca. Skarżący musiał osobiście odwieźć go do lekarza, a następnie do szpitala w B. Po dokonaniu badań przetransportował brata do szpitala w Z. na oddział kardiologiczny, dlatego w dniu następnym ponownie odwiedził go, dowożąc mu niezbędne rzeczy. Ponieważ w szpitalu nie było leków, które brat musi stale przyjmować w związku z zaburzeniami psychicznymi, skarżący musiał je dowieźć następnego dnia. W dniu 24 i 25 kwietnia 2011 r. stan zdrowia brata pogorszył się dość poważnie, a ponieważ w tych dniach nie było ordynatora z uwagi na święta wielkanocne w dniu 26 kwietnia 2011 r. skarżącemu zależało na uzyskaniu informacji o jego stanie zdrowia i udał się do Z. Strona wskazała, że w dniach od 20 do 26 kwietnia br. w związku z nagłą chorobą brata nie był w stanie zebrać myśli i skoncentrować się nad sprawą i w czasie złożyć wniosek. Postanowieniem z dnia 5 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Jak wskazał Sąd, uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu oznacza, że wnioskodawca musi uzasadnić wniosek okolicznościami, które wskazują, że strona nie miała możliwości dokonania czynności w wyznaczonym terminie. To zaś oznacza, że wprawdzie nagła choroba może być okolicznością uprawdopodobniającą brak winy w uchybieniu terminu, jednakże musi ona dotyczyć wnoszącego o przywrócenie terminu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny "okolicznościami faktycznymi, które uzasadniają brak winy w uchybieniu terminu, jest nagła choroba, ale tylko w sytuacji, gdy osoba ta nie mogła wyręczyć się inną osobą" (zob. postanowienie z dnia 21 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FZ 238/09, publ. LEX nr 552694). Tylko w sytuacji, gdy choroba dotyka wnoszącego o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej i dodatkowo, gdy wnioskodawca nie może wyręczyć się inną osobą, aby dokonać tej czynności, można uznać ją (chorobę) jako okoliczność uprawdopodobniającą brak winy w uchybieniu terminu, co także podlega ocenie sądu. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie. Powodem uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku przez M. S. jest choroba brata. Ponadto Sąd zauważył, że wprawdzie uprawdopodobnienie z art. 87 § 2 p.p.s.a. nie oznacza udowodnienia braku winy, jednakże brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku maksymalnej w danych warunkach staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W ocenie Sądu takiej staranności skarżący w rozpatrywanej sprawie – nie umniejszając sytuacji w jakiej się znalazł on i jego brat - nie dochował. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie podnosząc, że jego niewiedza i bezradność w tej sprawie związana jest również przez trapiącą go chorobę o zaburzeniach depresyjno – lękowych, częstych bólach głowy i powracających zanikach pamięci. Pomimo poinformowania przez przewodniczącego składu sędziowskiego o możliwości złożenia w ciągu siedmiu dni wniosku o uzasadnienia wyroku, skarżący nie był w stanie zapisać sobie ważnych informacji ponieważ wydany wyrok załamał go psychicznie. Ponadto wydawało mu się, że w tym terminie siedmio dniowym nie liczą się dni świąteczne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że skarżący nie uprawdopodobnił w przekonujący sposób, że niedochowanie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło bez jego winy. Skarżący podniósł, że cierpi na dolegliwości o charakterze depresyjno – lękowym, częste bóle głowy i powracające zaniki pamięci. Z przedstawionego przez niego zaświadczenia lekarskiego wynika jednak, że dolegliwości powyższe mają charakter przewlekły a skarżący nie wykazał, że w okresie otwartym do dokonania przedmiotowej czynności procesowej nastąpiło nagłe pogorszenie stanu jego zdrowa lub nie mógł skorzystać z pomocy osoby trzeciej. Jeżeli natomiast skarżący nie zrozumiał pouczenia udzielonego przez przewodniczącego na rozprawie mógł skierować do niego stosowne zapytanie albo już po zakończeniu rozprawy zasięgnąć informacji w sekretariacie sądu. Usprawiedliwieniem dla niedokonania czynności w terminie nie może być natomiast błędne przekonanie skarżącego jak należy liczyć terminy ustawowe. Należy także zaznaczyć, że sformułowanie i złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie jest czynnością skomplikowaną czy też wymagającą dużego nakładu czasu. W takiej sytuacji należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawidłowo ocenił, że skarżący nie dochował należytej staranności jakiej należy wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy procesowe i zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 maja 2011 r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.