II OZ 1320/11
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-12-20
Skład orzekający: Jerzy Stelmasiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo przywrócił termin do wniesienia skargi, nie badając uprzednio, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ustawowym terminie?Ratio decidendi
Sąd pierwszej instancji naruszył przepis art. 87 § 1 PPSA, nie badając, czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony w ustawowym terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi. W związku z tym, zaskarżone postanowienie zostało uchylone.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przywrócił J.G. termin do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie w przedmiocie odmowy wymeldowania. Skarga została wniesiona po terminie, a następnie odrzucona. Wniosek o przywrócenie terminu złożył J.G. jako następca prawny zmarłej skarżącej, wskazując na jej zły stan zdrowia. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał zażalenie M.M. na postanowienie o przywróceniu terminu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 grudnia 2011 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 czerwca 2011 roku, sygn. akt III SA/Kr 399/11 przywracające J.G. termin do wniesienia skargi w sprawie ze skargi S.G. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lutego 2011 roku, nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przywrócił J.G. termin do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] lutego 2011 r. w przedmiocie odmowy wymeldowania.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja została doręczona S.G. w dniu 15 lutego 2011 r., skarga zaś została wniesiona w dniu 21 marca 2011 r. Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę jako wniesioną po terminie. Postanowienie to zostało doręczone skarżącej w dniu 5 maja 2011 r., przesyłka została doręczona L.G. W dniu 31 maja 2011 r. J.G. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. We wniosku wskazał, że skarżąca zmarła w dniu 27 marca 2011 r., a jej następcami prawnymi są J.G., P.G. oraz L.G. Ponadto we wniosku podniesiono, że niedochowanie przedmiotowego terminu było spowodowane bardzo złym stanem zdrowa skarżącej, która cierpiała na silny zespół nerwicy lękowej co powodowało częste zaniki pamięci oraz ograniczało możliwość samodzielnego wyjścia z domu. Dodatkowo mąż skarżącej wymaga stałej opieki i nie mógł zająć się przedmiotową sprawą. Do wniosku dołączone zostały odpowiednie zaświadczenia lekarskie. Zdaniem Sądu I instancji okoliczności podniesione we wniosku o przywrócenie terminu należało uznać za uprawdopodobniające brak winy we wniesieniu skargi po terminie, a tym samym termin ten należało przywrócić.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M.M. domagając się jego uchylenia. Pismem z dnia 4 października 2011 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik M.M. doprecyzował zarzuty zażalenia, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. W piśmie stwierdzono, że choroba skarżącej miała charakter przewlekły, nie mogła zatem stanowić okoliczności uprawdopodobniającej brak winy w uchybieniu terminu. Za okoliczność taką można bowiem uznać jedynie zdarzenie nagłe i nieprzewidywalne. Ponadto pełnomocnik żalącego wskazał, że Sąd I instancji nie odniósł się w żaden sposób do zachowania przez wnioskodawcę określonego w art. 87 § 1. p.p.s.a. siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu.
Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy.
Zanim jednak sąd administracyjny przystąpi do badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu, zobowiązany jest uwzględnić treść przepisu art. 88 p.p.s.a., zgodnie z którym spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. (por Dauter B., Komentarz do art. 88 p.p.s.a., [w:] Dauter B., Gruszczyński B., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2009).
W niniejszej sprawie postanowienie o odrzuceniu skargi zostało doręczone w dniu 5 maja 2011 r., zaś wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony w dniu 31 maja 2011 r. Nie jest zatem oczywistym, iż zachowany został termin określony w art. 87 § 1 p.p.s.a. Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji nie zbadał czy powyższy termin został zachowany, ani w żaden inny sposób nie odniósł się do przedmiotowej kwestii. W konsekwencji uznać należy, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisu art. 87 § 1 p.p.s.a., bowiem Sąd I instancji nie dokonał oceny czy w sprawie zachowany został termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło