III SA/Gd 77/11
WyrokWSA w Gdańsku2011-04-21
Skład orzekający: Anna Orłowska, Marek Gorski, Elżbieta Kowalik-Grzanka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa zawarcia kolejnego kontraktu na pełnienie służby wojskowej przez żołnierza służby kontraktowej, który osiągnął łączny okres 12 lat służby, jest zgodna z prawem, nawet jeśli jego wniosek został pozytywnie zaopiniowany przez dowódcę jednostki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa zawarcia kolejnego kontraktu na pełnienie służby wojskowej przez żołnierza, który osiągnął łączny okres 12 lat służby, jest zgodna z prawem, nawet jeśli jego wniosek został pozytywnie zaopiniowany przez dowódcę jednostki. Zawarcie kolejnego kontraktu nie jest obligatoryjne i musi być zgodne z przepisami prawa materialnego, które w tym przypadku wykluczały możliwość dalszego przedłużenia służby.Stan faktyczny
Starszy marynarz zawodowy T. W. złożył wniosek o zawarcie kolejnego kontraktu na pełnienie służby terminowej. Dowódca jednostki wojskowej odmówił zawarcia kontraktu, wskazując na przekroczenie dopuszczalnego łącznego okresu 12 lat służby kontraktowej. Dowódca Flotylli Okrętów utrzymał w mocy tę decyzję. T. W. zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając naruszenie zasad ogólnych k.p.a. i nieuwzględnienie jego słusznego interesu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędziowie NSA Marek Gorski, WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Dowódcy 3 Flotylli Okrętów Marynarki Wojennej z dnia 30 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie zawarcia kontraktu na pełnienie służby kontraktowej oddala skargę.
Wnioskiem z dnia 23 lipca 2010 r. starszy marynarz zawodowy T. W., sygnalista ORP "[...]" zwrócił się do Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w G. o zawarcie kolejnego kontraktu na pełnienie służby terminowej w korpusie szeregowych zawodowych.
Rozkazem personalnym nr [...] z dnia 9 września 2010 r. Dowódca Dywizjonu [...] (Jednostki Wojskowej Nr [...]) Marynarki Wojennej RP działając na podstawie art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 593) i § 15 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 marca 2010 r. w sprawie powoływania do zawodowej służby wojskowej (Dz. U. z 2010 r., Nr 45, poz. 265) odmówił zawarcia kolejnego kontraktu ze starszym marynarzem T. W. na pełnienie służby kontraktowej.
W uzasadnieniu wydanego rozkazu personalnego organ wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych żołnierz służby kontraktowej najpóźniej na trzy miesiące przed dniem upływu okresu, na jaki został zawarty kontrakt, może wystąpić z wnioskiem o zawarcie kolejnego kontraktu. Niemniej jednak zawarcie kolejnego kontraktu nie jest obligatoryjne. T. W., którego kontrakt kończył się 25 września 2010 r. ze stosownym wnioskiem o zawarcie kolejnego kontraktu na pełnienie służby kontraktowej wystąpił w dniu 23 lipca 2010 r.
Co nadto istotne, zgodnie z art. 13 w/w ustawy żołnierz kontraktowy może pełnić służbę przez łączny okres nieprzekraczający 12 lat. Z kolei powołanie żołnierza do służby kontraktowej może nastąpić jednorazowo na okres od osiemnastu miesięcy do sześciu lat. W przypadku T. W. od daty zakończenia ostatniego kontraktu, tj. od dnia 25 września 2010 r. do daty upływu 12 lat służby kontraktowej, tj. do dnia 4 stycznia 2012 r. pozostanie okres 15 miesięcy i 10.
W odwołaniu od w/w rozkazu personalnego T. W. podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa określających ogólne zasady postępowania administracyjnego, tj. art. 6 – 11 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego poprzez rozstrzygnięcie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu odwołującego się.
W reasumpcji T. W. wniósł o uchylenie wydanej w jego sprawie decyzji.
Dowódca [...] Flotylli Okrętów Marynarki Wojennej rozkazem personalnym nr [...] z dnia 30 listopada 2010 r. wskazując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 2 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zakwestionowany rozkaz personalny Dowódcy Dywizjonu [...].
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytaczając dotychczasowy przebieg postępowania wskazał, że organy są zobowiązane do załatwiania spraw mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Organy jednak działać muszą na podstawie przepisów prawa. Obowiązujące w zakresie pełnienia zawodowej służby wojskowej przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wskazują, że żołnierz zawodowy może pełnić służbę kontraktową przez łączny okres 12 lat. Co istotne, powołanie może nastąpić jednorazowo na okres 18 miesięcy. W rozpatrywanej sprawie ustalono, że odwołującemu do wspomnianego okresu 12 lat pozostało 15 miesięcy służby.
Nie ma zatem możliwości aby zawrzeć z odwołującym następny kontrakt. W tym stanie należy uznać, że rozkaz personalny wydany przez organ I instancji był jak najbardziej prawidłowy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku T. W. reprezentowany przez radcę prawnego podnosząc zarzuty naruszenia art. 6 – 11 k.p.a. poprzez rozstrzygniecie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego i w konsekwencji przekroczenie granic uznania administracyjnego prowadzące do naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 13 ust. 1 i 2 ustawy pragmatycznej i § 15 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie powoływania do zawodowej służby wojskowej, wniósł o uchylenie wydanych w sprawie rozstrzygnięć.
W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że dyspozycja art. 7 k.p.a. przemawia za uznaniem, że organ ma obowiązek załatwić sprawę w sposób pozytywny dla strony jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji w realizacji przyznanego uprawnienia. W ocenie skarżącego organ administracji jako gwarant przestrzegania porządku prawnego winien zaś indywidualnie podchodzić do każdej sprawy, uwzględniając szczególne okoliczności każdego przypadku. Przepisy ustawy pragmatycznej nie zwalniają bowiem organu od obowiązku przestrzegania ogólnych zasad Kodeksu postępowania administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie w/w zasady zostały naruszone. Nadto skarżący nie miał możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału jak i zgłoszenia stosownych wniosków dowodowych.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany wcześniejszego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast w świetle art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej.
Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o w/w kryterium Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie można bowiem stwierdzić, aby zaskarżony rozkaz personalny naruszał przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić podstawę do jej uchylenia.
W odniesieniu do zarzutów zawartych w skardze a koncentrujących się wokół nie uwzględnienia przez organy orzekające w sprawie interesu skarżącego na tle zasad ogólnych postępowania administracyjnego należy w pierwszej kolejności zauważyć, iż określone w art. 6 i n. k.p.a. zasady ogólne postępowania nie mogą stanowić samoistnej podstawy prawnej decyzji administracyjnej. Nadto regulacje te nie mogą modernizować czy modyfikować przepisów materialnego prawa administracyjnego oraz nie mogą stanowić dyrektywy wykładni przepisów prawa materialnego stosowanych w trybie postępowania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 1999r. sygn. akt I SA/Wr 1302/97, baza LEX nr 40461).
W rozpatrywanej sprawie podstawę prawną wydanego w I instancji rozstrzygnięcia stanowiły regulacje zawarte w art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
W świetle art. 13 ust. 1 w/w ustawy żołnierz służby kontraktowej może ją pełnić przez łączny okres nieprzekraczający dwunastu lat. Z kolei zgodnie z art. 13 ust. 2 przedmiotowego aktu normatywnego powołanie żołnierza do służby kontraktowej może nastąpić jednorazowo na okres od osiemnastu miesięcy do sześciu lat przy czym pierwszy kontrakt na pełnienie służby kontraktowej zawiera się na okres osiemnastu miesięcy.
Z kolei w świetle § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie powoływania do zawodowej służby wojskowej w przypadku wniesienia przez żołnierza służby kontraktowej wniosku, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, dowódca jednostki wojskowej opiniuje go i przesyła organowi właściwemu do wyznaczenia na stanowisko służbowe lub organowi właściwemu do powołania do służby stałej, jeżeli sam nie jest tym organem. Zgodnie zaś z § 15 ust. 2 w/w rozporządzenia w przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniesionego przez żołnierza służby kontraktowej wniosku właściwy organ zawiera z tym żołnierzem kolejny kontrakt na pełnienie zawodowej służby wojskowej lub wydaje rozkaz personalny o powołaniu żołnierza do służby stałej. Odmowa zawarcia kolejnego kontraktu lub powołania żołnierza do służby stałej następuje w formie rozkazu personalnego.
Przedmiotowa regulacja oznacza tym samym, iż zawarcie kolejnego kontraktu nie ma charakteru obligatoryjnego w każdym przypadku gdy zostanie w tej materii złożony stosowny wniosek. Zawarcie kontraktu jest przede wszystkim dopuszczalne wtedy gdy spełnione są wszystkie przesłanki ustawowe. Organ nie może zaś rozstrzygając w w/w przedmiocie działać w oderwaniu od wiążącej go regulacji normatywnej uwzględniając wyłącznie kryteria pozaprawne. W skardze jako takie kryterium wskazano krótki okres czasu do uzyskania uprawnień emerytalnych.
W rozpatrywanej sprawie – co zasadnie przedstawiły i należycie uzasadniły organy orzekające – zawarcie kolejnego kontraktu, z uwagi na okoliczności faktyczne oraz nie budzącą wątpliwości regulację materialnoprawną, było niedopuszczalne. Nie może więc zasługiwać na uznanie argumentacja skarżącego odnosząca się do wypływającego z art. 7 k.p.a. obowiązku pozytywnego rozpatrzenia sprawy przez organ administracji publicznej jeżeli tylko przemawia za tym interes społeczny oraz jeżeli organ nie przekracza swoich możliwości.
Z przepisu art. 7 k.p.a. nie da się bowiem wywieść – jak niezasadnie sugeruje skarżący - swego rodzaju domniemania załatwienia sprawy zgodnie z żądaniem strony. Powyższy przepis jest zaś wyłącznie regulacją nakładającą na organy prowadzące postępowanie obowiązek harmonizowania interesu publicznego i interesu indywidualnego, jeżeli są one w konkretnym przypadku ze sobą sprzeczne i nie stoją na przeszkodzie temu obowiązujące przepisy prawa.
W rozpatrywanej sprawie w ogóle nie można mówić o sprzeczności interesu publicznego oraz interesu indywidualnego. Rozstrzygnięcie wydane w sprawie zdeterminowane było bowiem normami prawa materialnego a organ nie mógł w okolicznościach faktycznych sprawy ustalonych w oparciu o akta personalne żołnierza obrazujące przebieg jego służby wydać innego rozstrzygnięcia.
Powołanie żołnierza do służby kontraktowej – jak już wcześniej wskazano - może nastąpić jednorazowo na okres od osiemnastu miesięcy do sześciu lat (vide: art. 13 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych).
W przypadku T. W. od daty zakończenia ostatniego kontraktu, tj. od dnia 25 września 2010 r. do daty upływu 12 lat służby kontraktowej, tj. do dnia 4 stycznia 2012 r. pozostanie okres 15 miesięcy i 10. W tej konkretnej sprawie zawarcie zatem ze skarżącym kolejnego kontraktu wiązałoby się z ewidentnym naruszeniem przez organ dyspozycji art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych niezależnie od faktu, iż wniosek żołnierza został pozytywnie zaopiniowany przez dowódcę jednostki wojskowej.
Na uwzględnienie nie zasługuje zatem zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 13 ust. 1 i 2 ustawy pragmatycznej i § 15 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie powoływania do zawodowej służby wojskowej.
Na marginesie oceny przedmiotowego zarzutu Sąd wskazuje jednakże, iż organ II instancji wydając swoje rozstrzygnięcie utrzymujące w mocy rozkaz personalny organu I instancji zamiast art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. wadliwie powołał art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Jednak powołanie wadliwego przepisu prawnego samo przez się nie powoduje nieważności wydanej decyzji, jeśli rozstrzygnięcie znajduje oparcie w innym przepisie prawnym. Stanowi to uchybienie przepisom postępowania administracyjnego, które mogłoby skutkować wyeliminowaniem wydanej decyzji z obrotu prawnego wyłącznie w razie stwierdzenia, że miało ono istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 1997 r., sygn. I SA/Kr 970/96, baza LEX nr 29336).
W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja z oczywistych względów nie zachodziła, gdyż rozstrzygnięcie organu odwoławczego znajduje oparcie w dyspozycji art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Co równie ważne, na uwzględnienie nie zasługuje zarzut niezapewnienia skarżącemu możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego bądź zgłoszenia wniosków dowodowych. Analiza akt postępowania administracyjnego prowadzi bowiem do wniosku, że skarżącemu zapewniono możliwość zapoznania się z aktami prowadzonego postępowania.
Skarżący miał również możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego bądź zgłoszenia stosownych wniosków dowodowych jednak z przedmiotowej możliwości nie skorzystał. Niezależnie od powyższego, Sąd zwraca uwagę, że stan faktyczny ustalony w sprawie nie był sporny, co wynika również z zarzutów skargi.
Uznanie w reasumpcji, że poddane kognicji sądu administracyjnego rozstrzygnięcie jest prawidłowe skutkować musi oddaleniem wniesionej skargi, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło