II SA/Bk 836/10
WyrokWSA w Białymstoku2011-04-21
Skład orzekający: Mirosław Wincenciak, Grażyna Gryglaszewska, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy w przedmiocie zwrotu nieruchomości, w szczególności czy przedmiot żądania skarżących był tożsamy z gruntem rozstrzygniętym ostateczną decyzją administracyjną?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji, które niedokładnie ustaliły stan faktyczny sprawy. Kluczowe było niejasne ustalenie przedmiotu żądania skarżących, tj. czy dotyczyło ono gruntu formalnie wywłaszczonego, czy gruntu przejętego bez tytułu prawnego. Sąd podkreślił, że tożsamość sprawy, która uzasadniałaby umorzenie postępowania, nie mogła być stwierdzona bez precyzyjnego określenia przedmiotu żądania, co nastąpiło dopiero na etapie postępowania sądowego.Stan faktyczny
Skarżący domagali się zwrotu nieruchomości wywłaszczonej od ich poprzedniczki prawnej. Po kilku postępowaniach administracyjnych i sądowych, organ odwoławczy umorzył kolejne postępowanie, uznając sprawę za tożsamą z poprzednio rozstrzygniętą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, wskazując na konieczność dokładniejszego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności przedmiotu żądania skarżących. Po ponownym rozpoznaniu sprawy przez WSA, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody P. z dnia [...] maja 2009 r. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi H. B. W. – S. i W. W. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżących H. B. W. – S. i W. W. kwotę 474 (słownie: czterysta siedemdziesiąt cztery) złotych tytułem zwrot kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest skarga H. B. W. S. i W. W. na decyzję Wojewody P. z dnia [...].05.2009r. w sprawie umorzenia postępowania administracyjnego z wniosku skarżących o zwrot nieruchomości , położonej w Ł. przy ulicy D. o powierzchni 696 metrów kwadratowych, stanowiącej – w następstwie decyzji komunalizacyjnej - własność Miasta Ł. Decyzję podjęto w następujących okolicznościach.
Skarżący H. B. W. – S. i W. W. są spadkobiercami J. R., od której z działki o dawnym numerze 947 decyzją z [...].03.1962r. wywłaszczono nieruchomość o powierzchni 1737 metrów kwadratowych, położoną w Ł. przy ulicy S. pod budowę Miejskiego Przedsiębiorstwa Remontowo Budowlanego w Ł.
W roku 1999 skarżący wystąpili po raz pierwszy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości z uwagi na niezrealizowanie celu wywłaszczenia. Postępowanie z tego wniosku zakończyło się decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...].10.2000r. o zwrocie na rzecz wnioskodawców części wywłaszczonej od J. R. w 1962r. nieruchomości tj. wyodrębnionej (na użytek zwrotu) działki o numerze 22824/7 o powierzchni 725 metrów kwadratowych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zwracana część nie została przeznaczona pod budowę bazy miejskiego przedsiębiorstwa remontowo-budowlanego i jako taka podlega zwrotowi. Decyzja powyższa stała się ostateczną.
W roku 2004 skarżący wystąpili z kolejnym wnioskiem o zwrot pozostałej części wywłaszczonego od J. R. gruntu. Z uwagi na wyłączenie Prezydenta Miasta Ł. od rozpoznania sprawy, postępowanie prowadził wyznaczony przez organ wyższego stopnia – Starosta Ł., który decyzją z dnia [...].07.2005r. orzekł o zwrocie na rzecz skarżących gruntu o powierzchni łącznej 775 metrów kwadratowych, wyodrębnionego jako działka 22824/20 o powierzchni 181 metrów kwadratowych i działka 22790/25 o powierzchni 594 metry kwadratowe. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że przez działkę 22790/25 przebiega kanał centralnego ogrzewania, wybudowany na gruncie Skarbu Państwa w latach 1985 -1986, a działka 22824/20 zabudowana jest blaszanymi garażami, co oznacza, że pomimo upływu ponad 40 lat od wywłaszczenia, nie został na wywłaszczonym gruncie zrealizowany cel wywłaszczenia tj. budowa bazy Miejskiego Przedsiębiorstwa Remontowo-Budowlanego. Od powyższej decyzji odwołało się Miasto Ł. zarzucając, że organ I instancji orzekając o zwrocie 775 metrów kwadratowych "wyszedł" poza granice obszaru wywłaszczonego od J. R. decyzją z [...].03.1962r. Wojewoda P. uwzględnił odwołanie i decyzją z dnia [...].09.2005r. uchylił decyzje starosty przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Opierając się na przedłożonym przez Miasto Ł. geodezyjnym operacie technicznym z daty 5.09.2005r. przedstawiającym na aktualnej mapie ewidencji gruntów miasta Łomża, zakres obszaru wywłaszczonego od J. R. decyzją z [...].03.1962r, stwierdził, że rzeczywiście tylko niewielka powierzchnia ze zwróconego decyzją pierwszoinsancyjną gruntu była przedmiotem wywłaszczenia decyzją z 1962r. i zalecił przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego na jakie cele została nabyta przez Skarb Państwa nieruchomość, której zwrot orzekł starosta. Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu Starosta Ł. decyzją z dnia [...].01.2006r. odmówił zwrotu na rzecz skarżących pozostałego obszaru z działki 947, objętej decyzją wywłaszczeniową z 1962r. Organ ustalił, że J. R. była właścicielką gruntu o powierzchni łącznej 3632 metrów kwadratowych, z którego w 1962 r. wywłaszczono pod budowę bazy remontowo budowlanej 1737 metrów kwadratowych, a w 1963r. inną decyzją wywłaszczono 189 metrów kwadratowych pod budowę osiedla mieszkaniowego. Nadto z pierwotnej nieruchomości J. R. Skarb Państwa przejął w 1963r. pod budowę osiedla mieszkaniowego także obszar o powierzchni 1010 metrów kwadratowych od syna J. R. – T. B., obdarowanego przez matkę taką działką przed decyzją wywłaszczeniową. Organ stwierdził też, że brakuje dokumentów potwierdzających odebranie J. R. prawa własności do spornej powierzchni 696 metrów kwadratowych. Z obszaru wywłaszczonego od J. R. decyzją z 1962r, część niewykorzystaną pod bazę zwrócono decyzją Prezydenta Ł. z [...].10.2000r. Część wywłaszczonego w 1962r. gruntu przeznaczono pod budowę osiedla "Słoneczne", lecz nie może być ona zwrócona z uwagi na treść art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami (wpis do księgi wieczystej przed 1.01.1998r. prawa użytkowania wieczystego osób trzecich do tego gruntu). Z uwagi na fakt, że grunt, którego zwrotu skarżący się domagają (sporne 696 metrów kwadratowych, co do których nie odnaleziono dokumentów przejęcia przez Skarb Państwa) nie był nigdy wywłaszczony i jako taki nie może być zwrócony w trybie przepisów ustawy z 21,08.1997r. Decyzja powyższa nie była przedmiotem odwołania i stała się ostateczna.
Po raz trzeci o zwrot 696 metrów kwadratowych gruntu, z powołaniem się na przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, skarżący wystąpili wnioskiem z 3.09.2008r. Postępowanie zainicjowane tym wnioskiem prowadzone przez Prezydenta Miasta Ł. zakończyło się umorzeniem przez organ odwoławczy (decyzją z dnia [...].12.2008r.)z racji rozpoznania sprawy przez organ podlegający wyłączeniu. Po wyznaczeniu w dniu 30.01.2009r. przez organ wyższego stopnia, Starosty Ł. do rozpoznania wniosku, starosta przeprowadził postępowanie, po czym decyzją z dnia [...].04.2009r. umorzył je. Organ wskazał chronologicznie, jakie decyzje były w przeszłości wydawane w następstwie wniosków skarżących o zwrot gruntów. Stwierdził, że od decyzji Starosty Ł. z [...].01.2006r. odmawiającej zwrotu nie zaszły zasadnicze zmiany w stanie prawnym i faktycznym, które pozwoliłyby na inne rozstrzygnięcie. Nadto przytoczył brzmienie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami wyznaczające przedmiotowy zakres dopuszczalnych postępowań o zwrot wywłaszczonych nieruchomości (art. 136, 137 i 216 ustawy), a także wskazał na brzmienie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W konkluzji stwierdził, że nieruchomość, która nie była przedmiotem wywłaszczenia ani przedmiotem nabycia lub przejęcia na podstawie przepisów powołanych wyżej, nie podlega zwrotowi na podstawie ustawy z 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami. W sprawie nie ma zatem podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucili, że ustalenie granic wywłaszczonej nieruchomości nastąpiło z naruszeniem art. 7 kpa i wymaga postępowania wyjaśniającego. Postawili pytanie, na jakiej podstawie miasto określiło granice wywłaszczonej nieruchomości skoro nie przedstawiło dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do gruntu.
Decyzją z dnia [...].05.2009r. Wojewoda P. po rozpatrzeniu odwołania, orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ odwoławczy podtrzymał argumentację starosty, co do niemożności merytorycznego rozpatrzenia sprawy z dwóch powodów. Po pierwsze z powodu niedopuszczalności orzekania w trybie przepisów o zwrocie wywłaszczonych gruntów w stosunku do gruntów, co do których nie odnaleziono dokumentów wywłaszczeniowych, po drugie z powodu rozstrzygnięcia w przeszłości tożsamej sprawy ostateczną decyzją.
W skardze wywiedzionej do sądu administracyjnego na opisaną decyzję H. B. W. –S. i W. W. zarzucili decyzji:
- naruszenie prawa,
- bezprawne wpisanie do księgi wieczystej Miasta Ł. jako właściciela spornego gruntu,
- naruszenie art. 7 Konstytucji RP,
- niezgodność między stanem ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości, uzasadniająca jej usunięcie poprzez dokonanie prawidłowych wpisów,
- naruszenie art. 105 w związku z art. 138 par. 1 pkt 1 kpa poprzez niezasadne umorzenie postępowania.
Wojewoda P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wyrokiem z dnia [...] października 2009 r., sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd podzielił pogląd organów obu instancji, że postępowanie administracyjne zainicjowane ostatnim wnioskiem skarżących z dnia 3 września 2008 r. o zwrot spornego gruntu o powierzchni 696 m², było tożsame z postępowaniem prowadzonym przez Starostę Ł. na skutek wniosku skarżących z 2004 r. Tożsamość przedmiotową poprzedniej sprawy ze sprawą obecnie rozpatrywaną potwierdza uzasadnienie decyzji Starosty Ł. z dnia [...] stycznia 2006 r. odmawiającej zwrotu między innymi i spornej powierzchni gruntów, tj. obszaru 696 m², co do którego nie odnaleziono dokumentów potwierdzających formalne jego "odebranie" od J. R. na rzecz Skarbu Państwa. Ówczesna wypowiedź starosty co do braku podstaw do orzekania o zwrocie spornych 696 m² wystąpiła w tych samych okolicznościach faktycznych, tym samym stanie prawnym i w stosunku do tych samych stron postępowania co obecnie. Decyzja merytoryczna dotknięta byłaby kwalifikowaną wadą skutkującą nieważnością rozstrzygnięcia, opisaną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Ponadto Sąd zwrócił uwagę, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu spornych 696 m² wynikała również z faktu braku wykazania, że przejęcie tego obszaru nastąpiło decyzją wywłaszczeniową, bądź innym aktem zrównanym w skutkach z wywłaszczeniem. Sąd wskazał, że przedmiotowy zakres nieruchomości podlegających zwrotowi na zasadach i w trybie określonym w art. 136 i następne ustawy o gospodarce nieruchomościami, wyznaczają art. 136 ust. 3 i 4 oraz 216 tejże ustawy. Konstrukcja art. 136 ust. 3 i 4 oraz art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami determinuje wykładnię pojęcia "nieruchomość wywłaszczona" zawartego w art. 136 ust. 3. Przez pojęcie to należy rozumieć wyłącznie nieruchomości, w stosunku do których Skarb Państwa lub określona jednostka samorządu terytorialnego nabyła prawo rzeczowe w drodze instytucji wywłaszczenia rozumianej sensu stricto, a więc na podstawie indywidualnej (w znaczeniu podmiotowym) i konkretnej (w znaczeniu przedmiotowym) decyzji administracyjnej, wydanej w postępowaniu administracyjnym na podstawie obowiązujących przepisów ustaw, regulujących ogólne zasady i tryb przymusowego odjęcia lub ograniczenia własności lub innych praw rzeczowych na nieruchomości za odszkodowaniem. Przepis ten nie stwarza natomiast możliwości odzyskiwania nieruchomości przejętych na mocy aktów administracyjnych innych niż decyzja wywłaszczeniowa, niewymienionych w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wyklucza to możliwość rozszerzającej wykładni tego przepisu, czy też stosowania analogii, a tym samym odnoszenia zasady zwrotu nieruchomości do innych sytuacji, w których doszło do odjęcia prawa własności nieruchomości, a nieruchomość nie została wykorzystana na cel określony w przepisie lub akcie, który był podstawą tego odjęcia. Sąd I instancji podkreślił w uzasadnieniu wyroku, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami traktujące o zwrocie nieruchomości, nie dają też podstaw do odzyskiwania w trybie administracyjnego postępowania, gruntów, co do których nie odnaleziono dokumentów potwierdzających ich wywłaszczenie.
Wyrokiem z dnia [...] października 2010 r., sygn akt [...] Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania tut. Sądowi. Sąd uznał za uzasadnione zarzuty naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 80 i art. 105 § 1 k.p.a. przez przyjęcie, że organy administracji publicznej dokładnie ustaliły stan faktyczny sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku dokonane w przedmiotowej sprawie nie pozwalały na oddalenie skargi, bowiem sprawa nie została należycie wyjaśniona przez organy administracji orzekające w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że nie został wyjaśniony i ustalony w sposób bezsporny przedmiot żądania skarżących, tj. czy przedmiotem aktualnego – trzeciego już wniosku z dnia 11 sierpnia 2008 r. o zwrot nieruchomości jest rzeczywiście grunt, który nie był nigdy formalnie wywłaszczony, czy grunt objęty formalnoprawnym wywłaszczeniem (przejęciem na własność Państwa) w trybie przepisów wymienionych w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Wprawdzie we wniosku o zwrot z dnia 11 sierpnia 2008 r. (data wpływu do organu 3 września 2008 r.), w odwołaniu od decyzji Starosty Ł. z dnia [...] kwietnia 2009 r. i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na decyzję Wojewody P., z dnia [...] maja 2009 r., skarżący podnieśli kwestię braku dokumentów potwierdzających wywłaszczenie przedmiotowej działki gruntu o pow. 696 m², lecz po pierwsze, z analizy akt sprawy wynika, że było to skutkiem treści decyzji ostatecznej Starosty Ł. z dnia [...] stycznia 2006 r., w uzasadnieniu której stwierdzono "brak dokumentów na odjęcie prawa własności do powierzchni 696 m²", zaś po drugie, z dokładnej analizy treści powyższego wniosku i powołanych środków odwoławczych wynika, że w istocie skarżący cały czas podnosili niedokładne wyjaśnienie kwestii przedmiotu aktualnego żądania, a przede wszystkim nienależytego wyjaśnienia, gdzie faktycznie leży – znajduje się sporny grunt w stosunku do położenia gruntów objętych formalnoprawnymi dokumentami wywłaszczeniowymi. Ponadto z ostatecznej decyzji Starosty Ł., z dnia [...] stycznia 2006 r., wynika, że grunt objęty odmową zwrotu w tej decyzji z powodu "braku dokumentów potwierdzających sposób odjęcia praw własnościowych", stanowi część obecnych działek oznaczonych nr 22824/18 i 22790/24, natomiast w aktualnym wniosku skarżących z dnia 11 sierpnia 2008 r. wskazano, że chodzi o zwrot części nieruchomości o pow. 696 m² położonej w Ł. przy ul. D. "obecnie włączonej w ogólny obszar działki nr 22790/18", objętej decyzjami wywłaszczeniowymi.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uchybieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego było przede wszystkim to, że nie wezwał skarżących do szczegółowego sprecyzowania skargi, a tym samym ich rzeczywistego żądania zawartego we wniosku z dnia 11 sierpnia 2008 r. co do określenia gruntu objętego tym żądaniem – jego dokładnego położenia w kompleksie gruntów składających się na dawną działkę ich poprzedniczki prawnej J. R. o dawnym numerze 947 i łącznej powierzchni 3632 m² oraz w stosunku do zwróconej skarżącym decyzją z dnia 30 października 2000 r. działki nr 22824/7 o pow. 725 m², a także do złożenia precyzyjnego oświadczenia, czy wniosek z dnia 11 sierpnia 2008 r. dotyczy zwrotu gruntu, który był objęty formalnoprawnym wywłaszczeniem – odjęciem prawa własności – czy gruntu, który został "zawłaszczony" bez tytułu prawnego. To te okoliczności, rzeczywista treść i zakres powyższego wniosku o zwrot, mają bowiem najistotniejsze znaczenie dla prawidłowego skontrolowania ustalenia przyjętego w zaskarżonej decyzji, że sprawa której dotyczy wniosek skarżących z dnia 11 sierpnia 2008 r. (data wpływu do organu – 3 września 2008 r.), dotyczy sprawy – tego samego gruntu – rozstrzygniętej ostateczną decyzją Starosty Ł. z dnia [...] stycznia 2006 r. o odmowie zwrotu "części wywłaszczonej nieruchomości". W zaleceniach Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązał Sąd I instancji do wezwania skarżących, do dokładnego sprecyzowania żądania – określenia gruntów, które są przedmiotem ich wniosku z dnia 11 sierpnia 2008 r., złożonego w dniu 3 września 2008 r.
Ponownie rozpoznając sprawę tut. Sąd wezwał Skarżących do określenia gruntów, które są przedmiotem ich wniosku z 11.08.2008 r. W piśmie procesowym z dnia 28.02.2011 r. pełnomocnik skarżących wskazał, że domagają się oni zwrotu gruntu o powierzchni łącznej 696 m² oznaczonych obecnie w ewidencji gruntów jako działki nr 22790/25 o powierzchni 0,0594 oraz część działki oznaczonej obecnie numerem 22824/20, o powierzchni 102 m². Wskazane działki przed zmianą numeracji wchodziły w skład działki oznaczonej numerem 947, stanowiącej własność J. R. Przedmiotowe działki wchodziły w skład obszaru wywłaszczonego decyzją dnia [...].03.1962 o powierzchni 1737 m². Na rozprawie przed tut. Sądem, w dniu 14.04.2011 r. okazano stronom mapę znajdującą się w aktach administracyjnych, z dnia 05.09.2005 r., w skali 1: 1000, sporządzoną przez M. L. Na pytanie Sądu Pełnomocnik skarżących udzielił odpowiedzi, że przedmiotem wniosku o zwrot są uwidocznione na tej mapie działki o numerach: 22824/20 i 22790/25.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Sprawa była przedmiotem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego, zatem zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Zatem tut. Sąd, jest związany stanowiskiem NSA wyrażonym w wyroku [...].
W zaistniałym stanie prawnym uznać należy, iż w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 80 i art. 105 § 1 k.p.a., bowiem organy administracji publicznej niedokładnie ustaliły stan faktyczny sprawy. Niewątpliwe jest, że orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] marca 1962 r. nr [...] wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa – Miejskiego Przedsiębiorstwa Remontowo Budowlanego w Ł. nieruchomość o pow. 1737 m², pod budowę bazy Miejskiego Przedsiębiorstwa Remontowo Budowlanego w Ł. Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] listopada 1963 r. nr [...] wywłaszczono działkę nr 947/1 o pow. 189 m² pod budowę osiedla mieszkaniowego. Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] listopada 1963 r. nr [...] została wywłaszczona nieruchomość o pow. 1010 m² położona w Ł. oznaczona na planie pomiarowym numerem 947, na cele budowy osiedla mieszkaniowego. Zauważyć należy, że Starosta Ł. ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...], odmówił zwrotu "części wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej jako działka nr 947/1, położonej w Ł. przy ul. D.". W jej uzasadnieniu powołano się na decyzje wywłaszczeniowe z dnia [...] marca 1962 r. i z dnia [...] listopada 1963 r., wskazując zaś, że odmowa zwrotu nastąpiła wobec ustalenia, że żądanie dotyczy gruntu, który został przejęty we władanie Państwa bez tytułu prawnego. Z kolei wniosek z dnia 11 sierpnia 2008 r. (data wpływu do organu 3 września 2008 r.), inicjujący postępowanie w niniejszej sprawie, spadkobierców J. R. o zwrot nieruchomości opisany został jako żądanie zwrotu części nieruchomości objętej wywłaszczeniem obydwoma decyzjami wskazanymi w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. Podnieść należy, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2009 r. uznał, że umorzenie postępowania było zasadne z uwagi na tożsamość sprawy, która została już rozpoznana wcześniejszą decyzją Starosty Ł. z dnia [...] stycznia 2006 r. Zauważyć należy, że nie został wyjaśniony i ustalony w sposób bezsporny przedmiot żądania skarżących, tj. czy przedmiotem aktualnego – trzeciego już wniosku z dnia 11 sierpnia 2008 r. o zwrot nieruchomości jest rzeczywiście grunt, który nie był nigdy formalnie wywłaszczony, czy grunt objęty formalnoprawnym wywłaszczeniem (przejęciem na własność Państwa) w trybie przepisów wymienionych w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przedmiot żądania Skarżących został dopiero precyzyjnie ustalony na etapie postępowania przed tut. Sądem. Prowadząc postępowanie w sprawie i orzekając o jego umorzeniu organ odwoławczy nie mógł zatem stwierdzić, że mamy do czynienia z tożsamością sprawy skoro de facto nie było do końca wiadomo, jakiego gruntu wniosek dotyczy, bowiem został on doprecyzowany dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego.
Dlatego też w ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ odwoławczy, mając na uwadze treść żądania skarżących doprecyzowaną w postępowaniu w przed tut. Sądem, w pierwszej kolejności poczyni ustalenia w przedmiocie tożsamości przedmiotowej obu spraw, dokonując oceny przedmiotu postępowania zakończonego decyzją Starosty Ł. z [...].01.2006 r., o odmowie zwrotu, z zakresem żądania sprecyzowanym w niniejszej sprawie. W zależności od poczynionych ustaleń organ odwoławczy orzeknie albo w przedmiocie bezprzedmiotowości postępowania albo o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi. W przypadku bowiem ustalenia, że przedmiot postępowań nie jest tożsamy sprawa będzie wymagała przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego całości, co winien uczynić w pierwszej kolejności organ I instancji - zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania. Wobec naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na poprawność rozstrzygnięcia przedwczesne jest odniesienie się do zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji - art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.). Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że zaskarżone orzeczenie nie może być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku – art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O obowiązku zwrotu przez organ na rzecz skarżących poniesionych kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 210 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.-
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło