I SA/Wa 394/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę. UZASADNIENIA Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta W. uchyliła decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., w części w pkt I oraz stwierdziła nabycie z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę W. własności nieruchomości, położonej w W., oznaczonej w ewidencji gruntów, w obrębie [...], jako działka nr [...],[...] o pow. [...] ha, [...],[...], o pow. [...] ha, [...],[...] o pow. [...] ha, [...],[...], o pow. [...] ha, [...][...] o pow. [...] ha, [...][...]o pow. [...]ha. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., Wojewoda [...] działając na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm., powoływana dalej jako "ustawa komunalizacyjna") oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego, w pkt I odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę Miejską [...] własności nieruchomości, położone w W., oznaczonej jako działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...], w pkt II stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę Miejską W. mienie Skarbu Państwa obejmujące nieruchomość poł. w W. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...],[...] o pow. [...] ha. Na skutek odwołania Prezydenta Miasta W. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. uchyliła pkt I zaskarżonej decyzji i stwierdziła nabycie z mocy prawa przez Gminę W. wymienionej w niniejszym punkcie nieruchomości. W uzasadnieniu wskazała, że organ I instancji nieprawidłowo przyjął, że decyzje o ustaleniu opłat z tytułu zarządu, nie mogą stanowić dowodu na posiadanie prawa zarządu nieruchomością. Poza tym organ wskazał na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 12 grudnia 1997 r., sygn. akt I SA/Wa 436/97 stwierdził, że przepisy § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 97) nie mają zastosowania w postępowaniu komunalizaycjnym, gdyż nie zostały wydane w celach uwłaszczeniowych. Ponadto organ wskazał na brak przesłanki w postaci prawa zarządu do spornej nieruchomości, po stronie przedsiębiorstwa państwowego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły P. S.A. w W. wnosząc o jej uchylenie. W skardze zarzucono naruszenie: - art. 4 ust. 1, art. 6 oraz art. 7 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe (Dz. U. z 1948 r. Nr 43, poz. 312), - art. 4 dekretu z dnia 13 listopada 1945r. o zarządzie Ziem Odzyskanych ( Dz. U. Nr 51, poz. 2950) oraz art. 37 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r., Nr 22, poz. 159.), - art. 37 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach z dnia 14 lipca 1961 r. w związku z art. 12 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach (Dz. U. z 1970 r. Nr 9, poz. 76) w związku z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, - art. 16 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 oraz art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym PKP, - art. 2 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej. ( Dz. U. Nr 3, poz. 17), - art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy komunalizacyjnej, - art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej w zw. z art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego PKP, - art. 11 ustawy komunalizacyjnej w zw. z art. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe", w brzmieniu obowiązującym w dniu 27 maja 1990 r., - art. 2 ustawy z dnia 2 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17) oraz - art. 7, 77, 76 k.p.a. W uzasadnieniu swojego stanowiska skarżąca Spółka wyjaśniła, że jej zdaniem przedmiotowa nieruchomość, nie może podlegać komunalizacji, gdyż nie zostały spełnione przesłanki ustawowe według, których następuje komunalizacja mienia. Skarżąca spółka wskazała, że rozpoznając niniejszą sprawę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie przeprowadziła wyczerpującego postępowania dowodowego w sprawie ustalenia istniejącego po stronie P. prawa zarządu do przedmiotowej nieruchomości. Ponadto strona skarżąca wskazała, że prawo do nieruchomości wywodzi z jeszcze przedwojennej regulacji prawnej, a mianowicie z rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe". Z treści tego aktu prawnego w ocenie skarżącego wynika jednoznacznie, iż przedsiębiorstwo państwowe P. prowadząc eksploatację wszystkich linii kolejowych zarządzanych dotąd przez Ministerstwo Komunikacji, obejmuje w zarząd i użytkowanie cały ich majątek nieruchomy. Nadto, jak wskazuje jednocześnie art. 6 rozporządzenia cały majątek oddany P. w myśl art. 4 zostaje wyodrębniony z ogólnego majątku Skarbu Państwa. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o oddalenie skargi oraz podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaiskrzonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie podkreślić należy, że przedmiotem zaskarżonej decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej jest przejście z mocy prawa mienia Skarbu Państwa na rzecz Gminy W. na podstawie przepisów ustawy komunalizacyjnej z dnia 10 maja 1990 r. W myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. w dniu 27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Podstawowym zagadnieniem istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było ustalenie stanu prawnego i faktycznego spornej nieruchomości, a przede wszystkim ustalenie czy w dacie 27 maja 1990 r. przedsiębiorstwo P. dysponowało tytułem prawnym do nieruchomości (co by wykluczało możliwość jej komunalizacji) czy też władanie nieruchomością przez to przedsiębiorstwo było jedynie władztwem faktycznym. Badając niniejszą sprawę Sąd doszedł do przekonania, iż prawidłowo organ uznał, że w dniu wejścia w życie powołanej ustawy komunalizacyjnej przedmiotowe mienie, nie było przedmiotem zarządu. Okoliczność ta wynika z braku aktu administracyjnego, który kreowałby takie prawo P. do przedmiotowej działki przed dniem 27 maja 1990 r. Zauważyć trzeba, że obowiązująca w dacie wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r., Nr 14, poz. 74 ze zm.) przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób. Zgodnie bowiem z przepisem art. 38 niniejszej ustawy dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogła być decyzja o oddaniu gruntu w zarząd, zawarta za zezwoleniem organu administracji umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowa o nabyciu nieruchomości. Zgodnie z art. 87 ust. 2 tej ustawy, zainteresowane jednostki, które nie legitymowały się dokumentami o przekazaniu gruntów, wydanymi w formie prawem przewidzianej, a były w dniu 1 sierpnia 1988 r. posiadaczami gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, mogły złożyć wniosek o uregulowanie stanu prawnego do posiadanego gruntu. Oznacza to, że takie prawo do gruntu jak zarząd, użytkowanie, użytkowanie wieczyste nie mogło powstać z sposób dorozumiany. Brak po stronie P. tytułu prawnorzeczowego do spornej nieruchomości powoduje, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej i tym samym nieruchomość ta podlega komunalizacji z mocy prawa. Rozpoznając przedmiotową sprawę, Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organ administracji powołanych w skardze przepisów kpa. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.