II OZ 1066/12

Dnia 4 grudnia 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 października 2012 roku, sygn. akt II SA/Kr 460/11 o odmowie przyznania J.F. prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] lutego 2011 roku nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: oddalić zażalenie. 1 2 Postanowieniem z dnia 18 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił J.F. zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Krakowie na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] lutego 2011 r. w przedmiocie umorzenia postępowania. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wniosek uczestnika postępowania – J.F. - obejmował zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek złożony na formularzu zawierał braki w postaci niewypełnionych pól dotyczących oświadczenia o majątku i dochodach wnioskodawcy, w związku z czym wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez przedłożenie odpowiednich dokumentów i oświadczeń na okoliczność wykazania stanu majątkowego. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca złożył wniosek o przedłużenie terminu do nadesłania wymaganych dokumentów i dokonania żądanych wyjaśnień. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 27 kwietnia 2012 r. przedłużono termin do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy o 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia. Wnioskodawca nie przedstawił żądanych dokumentów ani oświadczeń. Odmawiając przyznania prawa pomocy Sąd I instancji wskazał, że pismo informujące stronę o przedłużeniu terminu zostało doręczone uczestnikowi w dniu 6 czerwca 2012 r. Termin na wykonanie wezwania Sądu I instancji upłynął zatem z dniem 13 czerwca 2012 r. Wnioskodawca nie wykonał wezwania. Ponadto Sąd I instancji wyjaśnił, że niewykonanie wezwania przez stronę jest przeszkodą do dokonania przez Sąd oceny sytuacji materialnej i uwzględnienia wniosku. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Wniósł o zmianę postanowienia i przyznanie prawa pomocy. Wskazał, że postanowienie jest niesłuszne, narusza jego prawo do obrony oraz konstytucyjną zasadę równości stron. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., Nr 270 - zwanej dalej p.p.s.a.) wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Użyte w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. określenie "gdy osoba wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie jakichkolwiek czy choćby pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z kolei stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Zasadnicze znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia ma okoliczność, że uczestnik postępowania, pomimo wezwania oraz przedłużenia terminu na jego wykonanie, nie przedstawił wymaganych przez Sąd I instancji dokumentów. W tej sytuacji na aprobatę zasługuje odmowa przyznania prawa pomocy. Jako prawidłowe należy również ocenić wezwanie skierowane do wnioskodawcy, bowiem złożony formularz PPF nie zawierał wystarczających danych do rozpoznania wniosku strony. Zasadą jest, że to na stronie postępowania ciąży obowiązek partycypowania w finansowaniu prowadzonego z jej inicjatywy procesu sądowego, a wyjątkiem jest przerzucenie całego obowiązku w tym zakresie na Skarb Państwa. Uznać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zasadnie przyjął, iż uczestnik nie wykazał w dostateczny sposób, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, a tym samym brak było podstaw do przyznania mu prawa pomocy. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia. ----------------------- 1 2