V SA/Wa 2837/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi A. Ł. na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; oddala skargę Przedmiotem skargi skarżącego A. Ł. jest pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2010r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: W dniu [...] kwietnia 2009r. skarżący złożył do [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. Pismami z dnia [...] listopada 2009r., z dnia [...] lutego 2010r. oraz z dnia [...] marca 2010r. organ zwrócił się do wnioskodawcy o uzupełnienie powyższego wniosku oraz o złożenie dodatkowych wyjaśnień. W związku zaistniałymi rozbieżnościami powstałymi w wyniku złożenia uzupełnień, w dniach [...] maja oraz [...] czerwca 2010r. zostały przeprowadzone przez Biuro Kontroli na Miejscu ARiMR czynności kontrolne w gospodarstwie wnioskodawcy. Po przeprowadzeniu weryfikacji wniosku pismem z dnia [...] sierpnia 2010r. nr [...] Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poinformowała A. Ł. o odmowie przyznania pomocy, z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 2 ust.1 pkt 1 i § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 (Dz.U. z 2007r., Nr 193, poz.1397 z późn.zm.). Organ wskazał, iż zgodnie z § 2 ust.1 pkt 1 ww. rozporządzenia o pomoc może ubiegać się osoba fizyczna, która: jest posiadaczem samoistnym lub zależnym gospodarstwa rolnego w rozumieniu Kodeksu cywilnego, o powierzchni użytków rolnych co najmniej 1 ha lub nieruchomości służącej do prowadzenia produkcji w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, zwanych dalej "gospodarstwem"; wielkość ekonomiczna gospodarstwa stanowi co najmniej równowartość 4 ESU (Europejska Jednostka Wielkości Ekonomicznej) (...). Natomiast w myśl § 6 pkt 1 ww. rozporządzenia pomoc przyznaje się osobie fizycznej, która spełnia warunki określone w § 2 ust.1 pkt 1-3, 5-6 i 6 (...). A zatem podmiot ubiegający się o pomoc winien spełniać kryteria dostępu także w momencie przyznawania pomocy. W przypadku niespełnienia któregokolwiek z kryteriów odmawia się przyznania pomocy. Dalej organ podniósł, iż zgodnie z posiadaną dokumentacją (raport z czynności kontrolnych PROW na 2007-2013 z przeprowadzonej wizytacji na miejscu, wniosek o oszacowanie szkód powstałych w gospodarstwie rolnym w wyniku niekorzystnego zjawiska atmosferycznego) wynika, że żywotność ekonomiczna gospodarstwa nie osiąga wymaganego poziomu 4 ESU. Pismem z dnia [...] września 2010r. A. Ł. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. W wyniku rozpatrzenia wezwania Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w piśmie z dnia [...] grudnia 2010r. nr [...] stwierdziła, iż w sprawie nie doszło do naruszenia prawa, a argumentacja przedstawiona przez wnioskodawcę nie znajduje uzasadnienia. Organ wskazał ponadto, iż wniosek skarżącego o oszacowanie szkód powstałych w gospodarstwie rolnym w wyniku niekorzystnego zjawiska atmosferycznego został porównany z Planem Rozwoju Gospodarstwa na rok 2010. I tak, w Planie Rozwoju Gospodarstwa wnioskodawca przewidywał [...] ha – pszenicy, [...] ha – owies, [...] ha – łąki; w sumie [...] ha, zaś we wniosku o oszacowanie szkód – [...] ha na łąki i [...] ha kukurydzy na ziarno w sumie [...] ha. Wizytacja na miejscu stwierdziła na 8 działkach [...] ha na pszenicę i [...] ha na łąki. W skardze z [...] października 2010r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego pisma. Zarzucił naruszenie następujących przepisów; - art.22 ust.3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2007r., Nr 64, poz.427 ze zm.) poprzez przyjęcie, że skarżący nie spełnił warunków przyznania pomocy finansowej w ramach programu "Modernizacja gospodarstw rolnych"; - § 2 ust.1 pkt 1 i § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013, poprzez przyjęcie, że skarżący nie spełniał kryteriów do przyznania pomocy. Rozwijając zarzuty w motywach skargi, skargi skarżący podniósł, iż organ dokonał oceny stanu gospodarstwa w sposób zbyt pobieżny i zupełnie pominął fakt wystąpienia silnych i intensywnych opadów deszczu, które dokonały wielu zniszczeń. Zdaniem skarżącego było możliwe osiągnięcie przez niego żywotności ekonomicznej prowadzonego przez niego blisko 72 hektarowego gospodarstwa rolnego. W jego ocenie pomimo licznych podtopień będących następstwem anomalii pogodowych, od wiosny możliwe będzie osiągniecie przez niego wskaźnika nie tylko w wysokości 4 ESU ale i dużo wyższego, bowiem posiada on nadwyżkę obszarową i produkcyjną pozwalającą na jego bezproblemowe uzyskanie. W odpowiedzi na skargę Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosła o jej oddalenie jako niezasadnej, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonym piśmie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uprawnienia sądów administracyjnych, określone m.in. przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwana dalej p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego i normami prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozważając zarzuty podniesione w skardze Sąd stwierdził, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie bowiem, w ocenie Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Rozpoznawana sprawa dotyczy wniosku skarżącego A. Ł. o przyznanie pomocy w ramach działania 121 "Modernizacja gospodarstw rolnych PROW 2007 - 2013" rozpatrzonego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) zwanej dalej ustawą oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 -2013 (Dz.U. Nr 193, poz.1397 ze zm.) zwanego dalej rozporządzeniem. Zgodnie z §2 ust.1 pkt 1 rozporządzenia jednym z warunków ubiegania się o przyznanie dofinansowania w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" jest osiągnięcie przez gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dofinansowanie wielkości ekonomicznej stanowiącej równowartość co najmniej 4 ESU (European Size Unit - Europejska Jednostka Wielkości Ekonomicznej). Aby obliczyć standardową nadwyżkę bezpośrednią gospodarstwa należy pomnożyć areał poszczególnych upraw przez ich współczynniki SGM , a następnie je zsumować. Podstawą ustalenia standardowej nadwyżki bezpośredniej gospodarstwa jest więc rodzaj i powierzchnia upraw w gospodarstwie. Składając dnia [...] kwietnia 2009r. wniosek o dofinansowanie skarżący zadeklarował w Planie Rozwoju Gospodarstwa wielkość ekonomiczną gospodarstwa w roku bazowym 2008 na poziomie 0,89 ESU ([...] ha kukurydzy na ziarno). W wyniku uzupełnienia wniosku skarżący zadeklarował wartość ESU w roku 2008 na poziomie 4,43 ( [...] ha kukurydzy na ziarno i [...] ha ogórków gruntowych). Plan Rozwoju Gospodarstwa zawierał również określenie powierzchni upraw na kolejne lata do 2016 roku. Ze złożonego przez wnioskodawcę w ARiMR dnia [...] kwietnia 2010 r. Planu Rozwoju Gospodarstwa wynika, że w 2010 r. miał on uprawiać [...] ha pszenicy ; [...] ha owsa i [...] ha łąki, nie planował natomiast uprawy kukurydzy. Natomiast ze znajdującego się w aktach administracyjnych (k.507) załącznika do złożonego przez skarżącego dnia [...] czerwca 2010 r. w Urzędzie Miejskim w R. wniosku o oszacowanie szkód powstałych w gospodarstwie rolnym w okresie od [...] do [...] maja 2010 r. na skutek deszczu nawalnego i powodzi wynika, że A. Ł. zgłosił, iż w jego gospodarstwie zniszczeniu w 100% uległy łąki o pow. [...] ha oraz w 50% [...] ha kukurydzy. Organ orzekający trafnie zauważył rozbieżność występującą pomiędzy planowaną strukturą upraw zgłoszoną w Planie Rozwoju Gospodarstwa , a uprawami z wniosku o oszacowanie szkód. W celu potwierdzenia faktycznego zakresu produkcji w stosunku do oświadczeń składanych w toku postępowania o przyznanie pomocy ARiMR podjęła próbę przeprowadzenia kontroli na miejscu w gospodarstwie. Przeprowadzenie kontroli w dniach [...].05 2010 r. i [...].06.2010 r. nie powiodło się ze względu na obfite opady deszczu, powódź i zalanie gospodarstwa rolnego wnioskodawcy. Skontrolowano tylko 9 działek. Należy podkreślić, że zgodnie z art.21 ust.3 ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o przyznanie pomocy są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Tak więc to na wnioskodawcy ciążył obowiązek udowodnienia, że spełnia warunki do przyznania pomocy, w tym warunek osiągania przez gospodarstwo odpowiedniej wielkości ekonomicznej. Wobec faktu wskazania w wyżej wymienionym wniosku o oszacowanie szkód, prowadzenia innego rodzaju upraw niż wskazane w planie rozwoju gospodarstwa na 2010 r. (złożonym w ARiMR w kwietniu 2010 r., kiedy to opisane w planie uprawy powinny rosnąć na polach) należało uznać, że oświadczenie wnioskodawcy nie jest wiarygodne. Wskazywanie przez wnioskodawcę w różnych dokumentach różnych powierzchni i rodzajów upraw , przy jednoczesnym braku możliwości weryfikacji przez ARiMR powierzchni i rodzajów upraw w terenie, sprawiło, że organ rozpoznający wniosek nie miał podstaw do uznania, że wnioskodawca wykazał, iż jego gospodarstwo spełnia określone przepisami kryterium dochodowości. Prawidłowo organy orzekające przyjęły, że określoną wartość ekonomiczną gospodarstwo powinno osiągać zarówno w roku bazowym jak i w roku przyznania pomocy. W związku z podniesieniem w skardze faktu zniszczenia upraw w wyniku działania siły wyższej, co w ocenie skarżącego nie może rzutować na efektywność produkcji całego gospodarstwa, Sąd wyjaśnia, że spowodowanie szkód w uprawach na skutek działania siły wyższej może być okolicznością usprawiedliwiającą niedochodzenie od beneficjenta zwrotu otrzymanej pomocy ( art.47 rozp. Komisji (WE) nr 1974/2006), nie może być natomiast okolicznością stanowiącą podstawę zwolnienia z obowiązku spełnienia kryteriów niezbędnych do przyznania dofinansowania. Odnosząc się do załączonej do pisma procesowego skarżącego, z dnia [...] listopada 2010 r. faktury VAT z dnia [...].11.2010 r. dokumentującej dokonanie przez A. Ł. sprzedaży pszenicy luzem za kwotę [...] zł , Sąd wskazuje, że faktura ta określa przychód osiągnięty ze sprzedaży określonej na fakturze ilości pszenicy, nie jest natomiast dowodem na osiągnięty ze sprzedaży dochód, który oblicza się odejmując od przychodu koszty jego uzyskania. Wartość ekonomiczną gospodarstwa określają jego dochody, a nie przychody. W związku z powyższym uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.