II SA/Sz 322/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku oddala skargę. Działający z upoważnienia Burmistrza Miasta [...] Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], po rozpatrzeniu wniosku Z.W. z dnia [...], decyzją z dnia [...] odmówił przyznania zasiłku rodzinnego na dzieci oraz dodatków do tego zasiłku, uzasadniając odmowę przekroczeniem kryterium dochodowego w przeliczeniu na osobę. Decyzja wydana została na podstawie art. 3 pkt 2, art.5 ust. 2 i 3, art. 8 pkt 3a, 4a, 5 i 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz.992 z późn. zm.) oraz § 2, § 15 ust.2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz.881 z późn. zm.). Organ ustalił, że w [...] r. dochód na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł i przekroczył kwotę uprawniającą do zasiłku rodzinnego, tj. [...] zł. Różnica pomiędzy kryterium a dochodem wyniosła [...] zł, jednakże w poprzednim okresie zasiłkowym [...], Z.W. decyzją z dnia [...] (błąd w dacie, z akt wynika, że decyzja wydana została [...] nr [...] nabyła uprawnienia do pobierania zasiłku rodzinnego na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, z powodu przekroczenia kryterium uprawniającego do zasiłku rodzinnego. Zgodnie z art. 5 ust.2 i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. W tej sytuacji organ uznał, że w kolejnym okresie zasiłkowym [...] brak jest podstaw do przyznania zasiłku rodzinnego, a skoro zasiłek nie przysługuje, nie przysługują również dodatki do niego. Pełnomocnik strony wniósł odwołanie od powyższej decyzji zarzucając brak szczegółowego uzasadnienia w zakresie obliczenia dochodu rodziny w [...] r., co już jest podstawą do uchylenia orzeczenia oraz błędne, tj. sprzeczne z art.5 ust.4 w związku z art.3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz § 17 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r., ustalenie wysokości dochodu za [...] r. i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie zasiłku od [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Na wstępie uzasadnienia swojej decyzji Kolegium przypomniało, że zaskarżona decyzja z dnia [...] dotyczy odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków na okres zasiłkowy [...], a nie [...] i tylko w tym zakresie może być odwołanie rozpatrywane. Zdaniem organu odwoławczego, w myśl przepisów art. 5 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...] zł. W przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty [...] zł. Kolegium ustaliło, że rodzina Z.W. jest czteroosobowa, a jedno z dzieci jest osobą niepełnosprawną. Wniosek strony dotyczył przyznania świadczenia na okres zasiłkowy [...], a więc przy jego rozpatrywaniu należało wziąć pod uwagę dochody rodziny z [...] r. Organ I instancji przyjął na podstawie zaświadczenia Urzędu Skarbowego oraz oświadczeń strony o braku innych dochodów, iż dochód uzyskany przez czteroosobową rodzinę w [...] r. wyniósł [...] zł (jest to dochód netto, po odliczeniu od dochodu brutto wynoszącego [...] zł - pomniejszony o podatek dochodowy, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, zgodnie z art.3 ust. 1 pkt a cyt. ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sposób obliczania składki zdrowotnej reguluje § 15 ust.2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz.881 z późn. zm. ), według wzoru S=SplP-Sus (gdzie: S- oznacza składkę na ubezpieczenie zdrowotne, Sp- stopę procentową składki na ubezpieczenie zdrowotne (obecnie wynosi 9%), P- przychód wyrażony w złotych, Sus-składka na ubezpieczenie społeczne wyrażona w złotych ). Zatem, S czyli składka zdrowotna = 9% x([...])=[...] zł. Następnie, zgodnie z art.3 pkt 1 lit. a ustawy obliczamy dochód faktyczny strony, który uwzględnia się przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych (dane z zaświadczenia Urzędu Skarbowego).dochód brutto [...] - podatek [...] - składka na ubezp. zdrowotne [...] - składka na ubezpiecz. społeczne [...] zł. Ta właśnie kwota stanowiąca dochód roczny rodziny, podzielona przez 12 m-cy oraz przez 4 (liczba osób) daje dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie, w tym przypadku [...] zł. Jak z powyższego wynika dochód na osobę w rodzinie wynosi [...] zł. [...] i przekracza ustawowe kryterium dochodowe [...] o [...]. Zgodnie z art.5 ust.3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Według ustaleń Kolegium, Z.W. otrzymała świadczenia rodzinne za okres zasiłkowy [...] r. (po wyroku WSA w [...] sygn. akt [...]) na podstawie art. 5 ust.3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, bowiem dochód przekraczał o [...] kryterium dochodowe na osobę w rodzinie. Biorąc pod uwagę, że przekroczenie to nie było wyższe od najniższego zasiłku rodzinnego wynoszącego [...], a przekroczenie wystąpiło po raz pierwszy, świadczenia zostały przyznane. Przekroczenie kryterium dochodowego na osobę w rodzinie wystąpiło również obecnie tj. w okresie zasiłkowym [...] o kwotę [...], tj. kwotę nie przekraczającą wysokości najniższego zasiłku rodzinnego, to jednak ze względu na jego wystąpienie po raz kolejny, zasiłku nie przyznano. W tej sytuacji Kolegium stwierdziło, że decyzja organu l instancji jest zgodna z prawem. Powyższa decyzja została zaskarżona przez Z.W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. Zaskarżonemu orzeczeniu pełnomocnik skarżącej zarzucił błędne - sprzeczne z art. 5 ust. 4 w zw. z art. 3 pkt. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz.992) w zw. z § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881) - ustalenie wysokości dochodu za [...] r. i wskazując na powyższe uchybienie, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł o uchylenie decyzji organów II i I instancji. Jednocześnie pełnomocnik strony wniósł o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, iż skarżąca nie zgadza się z rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Podobnie jak orzeczenie organu I instancji, jej zdaniem, narusza ono art. 5 ust. 4 w zw. z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zw. z § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881). Stanowisko skarżącej w tym zakresie nie uległo zmianie. Mimo, że kwota [...] zł jako dochód na członka rodziny została wskazana w decyzji MOPS z dnia [...] ([...]), to w ocenie strony skarżącej ustalenie w tym zakresie, nie jest wiążące w niniejszej sprawie, ponieważ zawarte jest jedynie w uzasadnieniu orzeczenia. Stąd w nowym postępowaniu organ jest zobowiązany do dokonania ponownych ustaleń faktycznych. Ustalenie kwoty [...] zł jako wysokości dochodu w [...] r. jest natomiast sprzeczne ze wskazanymi powyżej przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ustalenie to nie uwzględnia bowiem dochodu utraconego przez Z.W. w [...] r. w związku z obniżeniem jej wymiaru czasu pracy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium legalności Sąd uznał, iż skarga nie może być uwzględniona, bowiem wydając zaskarżoną decyzję organ prawa nie naruszył. W oparciu o art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą", zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka lub osobie uczącej się, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty [...] zł, zaś w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty [...] zł. Przeciętny miesięczny dochód członków rodziny skarżącej uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy ([...]), obliczony zgodnie z art.3 pkt 1 i 2 ustawy, wyniósł [...] zł, a więc przekroczył ustalone dla tej rodziny kryterium dochodowe ([...]). Zgodnie z art. 5 ust.2 i 3 ustawy, w przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. W poprzednim okresie zasiłkowym [...], Z.W. decyzją z dnia [...] nr [...], nabyła uprawnienia do pobierania zasiłku rodzinnego na podstawie art.5 ust.3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, z powodu przekroczenia kryterium uprawniającego do zasiłku rodzinnego przez przeciętny miesięczny dochód członków rodziny skarżącej, uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy ([...]). Powyższa decyzja jest decyzją ostateczną. Elementem składowym decyzji jest uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie jest więc niezbędnym elementem decyzji administracyjnej i stanowi integralną jej część. Właśnie z uzasadnienia tej decyzji wynika przeciętny miesięczny dochód członków rodziny skarżącej uzyskany w roku [...]r., a także stwierdzenie, iż przekroczone zostało kryterium dochodowe, o kwotę nie przekraczającą wysokości najniższego zasiłku rodzinnego, w podstawie prawnej decyzji wskazany jest zaś art. 5 ust. 3 ustawy stanowiący podstawę przyznania zasiłku. W skardze podniesiony został zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego, poprzez sprzeczne z przepisami ustawy ustalenie dochodu skarżącej za rok [...]r. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji odnosząc się do tego zarzutu, podniesionego uprzednio w odwołaniu, stwierdził, że w niniejszym postępowaniu nie badał dochodu skarżącej za rok [...], a jedynie za rok [...], dlatego też, nie odnosi się do zarzutu błędnego ustalenia stanu faktycznego. Organ podkreślił jedynie, iż decyzja przyznająca świadczenia na okres zasiłkowy [...] została bardzo szczegółowo uzasadniona, z podaniem wyliczeń matematycznych. Jakkolwiek uzasadnienie organu odwoławczego nie jest do końca prawidłowe, Sąd uznał, iż zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego nie jest uzasadniony. Zgodnie z art.76 § 1 Kpa dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Możliwym jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu, jednakże skarżąca tego nie uczyniła podnosząc jedynie, iż przy obliczaniu dochodu za rok [...] nie uwzględniono dochodu utraconego. Dopóki jednak taki przeciwdowód nie zostanie przeprowadzony, organy administracji obowiązane są przyjmować stan faktyczny wynikający z treści dokumentu urzędowego (wyrok NSA z dnia 30.08.2006 r. sygn. akt I OSK 314/06 LEX 275541). Na marginesie należy dodać, że właśnie z powodu dochodu utraconego sprawa przyznania skarżącej zasiłków na okres [...] była ponownie rozpatrywania, a w decyzji z [...]. przy ustalaniu przeciętnego miesięcznego dochodu rodziny w [...] r. uwzględniono dochód utracony przez skarżącą na skutek zmiany wymiaru czasu pracy. Skoro więc decyzją z dnia [...] skarżącej przyznano zasiłek rodzinny w oparciu o art. 5 ust. 3 ustawy, tj. pomimo przekroczenia kryterium dochodowego, to organ miał prawo do ustalenia w oparciu o ten dokument, faktu przekroczenia kryterium w poprzednim roku kalendarzowym, a w konsekwencji tego prawo do odmowy przyznania zasiłku na podstawie art. 5 ust. 3 zdanie drugie (w przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje). W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.