VIII SA/Wa 1/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2011 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2010 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. działając z up. Wójta Gminy J. (dalej: "organ I instancji") na podstawie art. 8, art. 36 ust. 1 lit. a, art. 37, art. 106 ust. 1 i ust. 4-5, art. 107, art. 110 ust.7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.; dalej: "u.p.s."), po rozpoznaniu wniosku M. M. (dalej: skarżący") orzekł o odmowie przyznania zasiłku stałego. Powołując się na treść art. 37 ust. 1 u.p.s. wskazał, że posiadanie przez skarżącego orzeczenia o lekkim stopniu niepełnosprawności nie uprawnia go do przyznania zasiłku stałego. Od decyzji tej odwołał się skarżący wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie mu zasiłku stałego i opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne. Podniósł, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych i Urząd Pracy nie jest w stanie znaleźć mu pracy. Mieszka samotnie, cierpi od lat na przewlekłe schorzenie [...], przebył operację, był hospitalizowany w celu rehabilitacji. Jest osobą niezdolną do pracy. Zdaniem Skarżącego skoro GOPS w J. od kilku lat przyznaje mu zasiłki okresowe, to jest osobą spełniającą także warunki do przyznania zasiłku stałego. Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "organ odwoławczy" lub "SKO") biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a."), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Podał, iż skarżący (wiek: [...] lata) jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe (jest [...]). Ponadto leczy się z powodu schorzeń [...], kilkakrotnie przebywał na leczeniu szpitalnym. Posiada orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia [...] sierpnia 2009 r. o zaliczeniu go do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie to, w wyniku odwołania zostało uchylone w pkt III dotyczącym okresu obowiązywania orzeczenia tj. wydano je na stałe, a nie jak pierwotnie do [...] sierpnia 2012 r. Jednocześnie organ odwoławczy powołując się na treść art. 37 ust. 1 pkt 1 u.p.s. wskazał, iż osoba samotnie gospodarująca ubiegająca się o zasiłek stały powinna spełniać łącznie dwa warunki, tj.: osoba ta musi być niezdolna do pracy z powodu wieku lub być całkowicie niezdolna do pracy (w myśl art. 6 pkt 1 i 7 u.p.s.) oraz dochód tej osoby musi być niższy od kryterium dochodowego, tj. niższy od kwoty 477 zł. Odnosząc powyższe do sytuacji skarżącego SKO stwierdziło, że spełnia on przesłankę dochodową, jednakże nie jest niezdolny do pracy z powodu wieku (nie ma jeszcze 65 lat), jak i nie jest także całkowicie niezdolny do pracy w rozumieniu art. 6 pkt 1 u.p.s., bo nie ma orzeczonej całkowitej niezdolności do pracy na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ani zaliczenia do I lub II grupy inwalidzkiej. Na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych skarżący został zaliczony do lekkiego stopnia niepełnosprawności, a stopień ten nie uprawnia do zasiłku stałego. Natomiast za całkowicie niezdolną do pracy może być uznana osoba legitymująca się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o jej uchylenie i przyznanie mu zasiłku stałego. Podniósł, iż jego aktualny stan zdrowia, stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości zarobkowe wskazują na możliwość przyznania mu zasiłku stałego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż podniesione okoliczności nie mają wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Ponadto orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności, którym legitymuje się skarżący jest ostateczne, a zatem jest wiążące dla organów administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów, tak gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i prawną jego ocenę w świetle mających zastosowanie przepisów – art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję organu administracji uchyla tę decyzję, stwierdza jej nieważność lub stwierdza jej wydanie z naruszeniem prawa. W ustawowym katalogu rozstrzygnięć Sądu nie ma wnioskowanej przez skarżącego możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy. Zasady i tryb udzielania świadczeń z pomocy społecznej, w tym przyznawania zasiłków stałych, określa powołana wyżej ustawa o pomocy społecznej. W świetle art. 37 ust. 1 pkt 1 u.p.s. przyznanie osobie samotnie gospodarującej zasiłku stałego jest uzależnione od dwóch przesłanek: od tego czy wnioskodawca jest osobą niezdolną do pracy z powodu wieku (tj. w myśl pkt 7 art. 6 u.p.s. oznacza to ukończenie przez kobietę 60 lat, a przez mężczyznę 65 lat) lub całkowicie niezdolną do pracy oraz czy jego dochód nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. W świetle powołanego przepisu osoba ubiegająca się o przyznanie wskazanej formy świadczenia z pomocy społecznej musi kumulatywnie spełnić przesłanki wskazane w przywołanym przepisie, jak również nie może wystąpić żadna z okoliczności negatywnych w nim wymienionych. Wystarczy zatem brak spełnienia jednej z przesłanek, by zasiłek stały nie mógł zostać przyznany. W art. 6 pkt 1 u.p.s. definiującym pojęcie całkowitej niezdolności do pracy, mowa jest o całkowitej niezdolności do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczeniu do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Jedną z koniecznych przesłanek uzyskania zasiłku stałego, w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 1 u.p.s. jest niezdolność do pracy z powodu wieku lub całkowita niezdolność do pracy. Zachowanie choćby ograniczonej zdolności do wykonywania pracy umysłowej lub fizycznej w normalnych warunkach wyklucza możliwość uznania danej osoby za całkowicie niezdolną do pracy, a tym samym uniemożliwia przyznanie zasiłku stałego. Potwierdza to również zawarta w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (j.t. Dz.U. z 2010 r. Nr 214, poz. 1407 ze zm.) - definicja lekkiego stopnia niepełnosprawności, przez który rozumie się naruszoną sprawność organizmu powodującą w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, co ogranicza możliwości zarobkowania, ale nie wyklucza w ogóle możliwości wykonywania pracy. Sąd podziela ustalenia dokonane przez organy orzekające w przedmiotowej sprawie. Prawidłowo ustalono, iż skarżący nie jest niezdolny do pracy z powodu wieku (nie ma jeszcze 65 lat), jak i nie jest całkowicie niezdolny do pracy w rozumieniu art. 6 pkt 1 u.p.s., ponieważ nie legitymuje się orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ani nie został zaliczony do I lub II grupy inwalidzkiej. Skarżący jest osobą o lekkim stopniu niepełnosprawności i choć ma ona charakter trwały może być zatrudniany przy pracach lekkich. Ta okoliczność wyklucza możliwość przyznania skarżącemu zasiłku stałego na wskazanej podstawie bez względu na spełnienie przez niego przesłanki dochodowej. Jednocześnie Sąd zauważa, iż ustawodawca ściśle określił sposób przyznawania zasiłku stałego, nie pozostawiając organom pomocy społecznej w tym względzie żadnej swobody (uznaniowości). Decyzje organów obu instancji wydane zostały w oparciu o obowiązujące przepisy. Sąd nie stwierdził także przy rozpoznawaniu niniejszej skargi żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.