II OSK 1572/11

Dnia 19 grudnia 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.) sędzia del. WSA Mariola Kowalska Protokolant Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 lutego 2011 r. sygn. akt IV SA/Wr 585/10 w sprawie ze skargi B.A. i Z.A. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 25 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Z.A. i odrzucił skargę B.A. na postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] lipca 200 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. Wojewoda Dolnośląski, na podstawie art. 134 K.p.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Wałbrzycha z dnia [...] lipca 2009 r. orzekającej o wymeldowaniu Z.A. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. D. w W. Organ wskazał, że decyzja organu I instancji została doręczona w trybie art. 44 K.p.a. Przesyłkę zawierającą decyzję awizowano dwukrotnie: w dniu 9 lipca 2009 r. i w dniu 16 lipca 2009 r. zawiadamiając jednocześnie adresata, że można ją odebrać do dnia 22 lipca 2009 r. w Placówce Pocztowej. W dniu 16 czerwca 2010 r. do organu I instancji wpłynęło odwołanie Z.A. od powyższej decyzji. Skarżący podał, że o decyzji dowiedział się w dniu 14 czerwca 2010 r. Organ stwierdził, że odwołanie wpłynęło po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia. Zaskarżone rozstrzygnięcie jest decyzją ostateczną od niemalże roku, na które odwołanie nie przysługuje. Organ podkreślił, że zainteresowany brał czynny udział w toku całego postępowania, czego dowodem jest między innymi podjęcie zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz o jego zakończeniu. Wszelkie pisma kierowane do organu I instancji w trakcie postępowania również świadczą o głębokiej świadomości toczącej się sprawy. Organ wyjaśnił, że termin do wniesienia odwołania jest terminem ustawowym, czynność dokonana po terminie jest nieważna i nie wywołuje skutków prawnych. Wobec skutecznego doręczenia decyzji w trybie wskazanym w art. 44 K.p.a. odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu B.A. i Z.A. podnieśli, że o decyzji organu I instancji dowiedzieli się przypadkiem, kiedy B.A. złożyła wniosek o pełnomocnictwo w głosowaniu na Prezydenta RP dla Z.A. W dniu 11 czerwca 2010 r. złożyli wniosek o wydanie decyzji, otrzymali ją w dniu 14 czerwca 2010 r. W dniu 16 czerwca 2010 r. złożyli odwołanie od wyżej wymienionej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Dolnośląski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Po wniesieniu skargi do Sądu B.A. – dwukrotnie – pismem z dnia 10 listopada 2010 r. i 30 grudnia 2010 r. była wzywana do wykazania interesu prawnego do występowania w sprawie lub, o ile występuje jako pełnomocnik Z.A., nadesłania stosownego pełnomocnictwa. B.A. nie odpowiadała na powyższe pisma, nie złożyła pełnomocnictwa. Na rozprawie w dniu 25 lutego 2011 r. oświadczyła, że wniosła skargę i zgłosiła się na rozprawę jako pełnomocnik Z.A., pełnomocnictwa od męża nie posiadała. Oddalając skargę wymienionym na wstępie wyrokiem Sąd I instancji wskazał, że decyzja o wymeldowaniu Z.A. została wysłana na wskazany przez niego adres do korespondencji. Przesyłka zawierająca powyższą decyzję nie została odebrana, pomimo jej dwukrotnego awizowania. Sąd stwierdził, że z opisu przesyłki jasno wynika, iż w sprawie wykonano wszystkie czynności wskazane w K.p.a., co zgodnie z art. 44 § 4 K.p.a. pozwalało uznać, że dokonano doręczenia i że miało to miejsce z upływem ostatniego dnia 14 dniowego okresu wskazanego w § 1 tego artykułu. Skoro zatem tzw. fikcja doręczenie nastąpiła w dniu 22 lipca 2009 r. to termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 5 sierpnia 2009 r. Zgodnie bowiem z art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie, od dnia jej ogłoszenia stronie. Tym samym odwołanie wniesione w dniu 29 czerwca 2010 r. jest spóźnione i stosownie do art. 134 K.p.a. organ miał obowiązek stwierdzić uchybienie terminu. Sąd wskazał także, że skargę B.A. należało odrzucić, albowiem nie posiadała ona legitymacji do występowania w sprawie jako strona. Zaskarżona decyzja dotyczyła Z.A., B.A. nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym. W postępowaniu sądowoadministracyjnym, nie potwierdziła, mimo wezwania Sądu, swojego udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, nie wykazała interesu prawnego. Nie przedstawiła także odpowiedniego pełnomocnictwa do reprezentowanie męża w niniejszej sprawie. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Z.A., domagając się jego uchylenia w części oddalającej skargę Z.A. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/, art. 151 P.p.s.a. polegające na uznaniu zaskarżonego postanowienia za odpowiadające przepisom, mimo że uznanie odwołanie wniesionego przez skarżącego za wniesione z uchybieniem terminu było dotknięte wadą prawną z powodu naruszenia art. 44 § 1 K.p.a. w związku z barkiem pozostawienia przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji w urzędzie właściwej gminy i pozostawieniu jej wyłącznie w urzędzie pocztowym, choć przesyłka ta nie była doręczana przez pocztę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przede wszystkim należy stwierdzić, że Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień 19 grudnia 2012 r. Z przepisów art. 99, 109 i 110 P.p.s.a. wynika, że odroczenie rozprawy może nastąpić tylko z ważnej przyczyny, w szczególności gdy nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć. Sytuacja taka nie zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Skarżący wniósł o odroczenie rozprawy podnosząc, iż nie wyraził zgody na osobę pełnomocnika wyznaczonego mu z urzędu. Podany przez skarżącego powód nie uzasadniał jednak odroczenia rozprawy. Skarżącemu został wyznaczony adwokat z urzędu, który został też prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy. Żądanie zmiany tego adwokata na osobę wskazaną przez stronę nie stanowi ważnego powodu do odroczenia rozprawy i nie uzasadniało zmiany terminu wyznaczonego na dzień 19 grudnia 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał również, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 44 K.p.a. przewidującego formę doręczenia zastępczego pism stronom postępowania. Z dowodu znajdującego się na karcie 23 akt administracyjnych wynika, że odpis decyzji organu pierwszej instancji był doręczony w formie tzw. doręczenia zastępczego przewidzianego w art. 44 K.p.a. i że dokonywał go pracownik Urzędu Miejskiego w Wałbrzychu. W tej kwestii ustalenia organu odwoławczego i Sądu I instancji, iż doręczenia dokonała poczta, były błędne i sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem. Ze wskazanego wyżej dowodu wynika też, że organ doręczający pismo spełnił wszystkie wymogi z § 1–3 art. 44 K.p.a. Ustalenia, iż doszło w sprawie do skutecznego doręczenia odpisu odwołania skarżącemu jeszcze w lipcu 2009 r. i że odwołanie wniesione w czerwcu 2010 r. było spóźnione – były więc zgodne z obowiązującym prawem. Dlatego skarga kasacyjna jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.