II SAB/Rz 14/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik/spr./ WSA Krystyna Józefczyk Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 6 maja 2011 r. sprawy ze skargi P.B. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w J. w przedmiocie bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Prokuratora Rejonowego w J. do rozpoznania wniosku P.B. w sprawie udostępnienia informacji publicznej w terminie 14 dni od uprawomocnienia się niniejszego wyroku; II. zasądza od Prokuratora Rejonowego w J. na rzecz skarżącego P.B. kwotę 234 zł /słownie: dwieście trzydzieści cztery złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W skardze na bezczynność Prokuratora Rejonowego w J. P.B. zawarł żądanie stwierdzenia bezczynności organu i nakazanie mu zgodnego z prawem rozpatrzenia złożonych wniosków przez nadesłanie w terminie 3 dni żądanych informacji publicznych, stwierdzenie, że wnioskowane informacje podlegają udostępnieniu oraz zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu naprowadził, że wnioskiem z dnia [..] października 2009 r. przesłanym pocztą elektroniczną i podpisanym podpisem elektronicznym zwrócił się do w/w organu o udostępnienie informacji publicznej. Wobec bezczynności organu w dniu [..] listopada 2009 r. skierował do niego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wskazał, że prokurator jest organem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, jeśli ja posiada. Informacja powinna zostać udzielona w terminie 14 dni, a jeżeli organ odmawia udostępnienia żądanych informacji to powinien wydać decyzję administracyjną. Powołując się na przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazał także na inne obowiązki organu, jak powiadomienie o niemożliwości udostępnienia informacji w wybranej przez wnioskodawcę formie, o powodach zwłoki i wyznaczonym nowym terminie. Tymczasem Prokurator nie udzielił odpowiedzi i nie udostępnił informacji pomimo upływu ponad jednego miesiąca od daty złożenia wniosku. W odpowiedzi na skargę Prokurator Rejonowy w J. wniósł o jej oddalenie. Uzasadnił, że P.B. zwrócił się do organu o udostępnienie akt podręcznych prokuratora i akt głównych sprawy karnej. Organ wymieniał ze skarżącym korespondencję w przedmiocie dostępu do akt nie podzielając argumentów wnioskodawcy. Prokurator wyjaśnił, że akta podręczne nie są dostępne dla stron, a cały materiał dowodowy jest gromadzony w aktach głównych. Wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2010 r., I SAB/Rz 57/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zobowiązał Prokuratora Rejonowego w J. do udostępnienia skarżącemu P.B. informacji publicznej określonej w piśmie P.B. z dnia [..] października 2009 r., przesłanym do Prokuratury Rejonowej w J. e-mailem odebranym w dniu [..] listopada 2009 r. w terminie 7 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz rozstrzygnął o kosztach. Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2011 r., I OSK 1893/10, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA w Rzeszowie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. NSA uznał, że WSA w Rzeszowie nie naruszył przepisu art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198, ze zm.). Stwierdził, że prokuratura, w tym również prokuratura rejonowa, realizując zadania publiczne, jakimi są strzeżenie praworządności oraz czuwanie nad ściganiem przestępstw, zalicza się do organów władzy publicznej, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zatem odnoszą się do niej wszelkie obowiązki wynikające z art. 61 Konstytucji oraz z ustawy o dostępie do informacji publicznej i nie mogą one zostać zniesione w drodze aktu o charakterze podustawowym, jakim jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 marca 2010 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury (Dz.U. nr 49, poz. 296). Udostępnianie informacji publicznej jest obowiązkiem wszystkich jednostek organizacyjnych prokuratury. Jeżeli informacja publiczna nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, bądź biuletyn nie został utworzony, to jest ona udostępniana na wniosek. NSA uznał też, że prawidłowo ustalono zakres przedmiotowy wniosku skarżącego przez przyjęcie, że obejmuje on swoim zakresem informacje publiczne i uznano prokuratora za podmiot obowiązany do udostępnienia informacji. Natomiast zakwestionował Sąd możliwość nałożenia na prokuratora obowiązku udostępnienia informacji publicznej bez weryfikacji, czy np. dany organ w ogóle ją posiada, czy jest to informacja prosta bądź przetworzona i czy np. nie podlega ograniczeniu jej udostępnienie. W tym zakresie Sąd pierwszej instancji został zobowiązany do ustalenia dokładnego stanu faktycznego sprawy. Jednocześnie podkreślono w uzasadnieniu, że uwzględnienie skargi na bezczynność w niniejszej sprawie prowadzi do zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu lub w innych przypadkach, do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Sąd nie może jednak określać, w jaki sposób powinna być rozpoznana sprawa, w której organ pozostaje w bezczynności. Uwzględniając skargę na bezczynność w zakresie udostępniania informacji publicznej, sąd zobowiązuje organ do rozpoznania określonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a nie do samego udzielenia tej informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest dopuszczalna i zasługuje na uwzględnienie. Udostępnienie informacji publicznej albo udzielenie odpowiedzi, że żądane informacje nie mają charakteru informacji publicznej, następuje w drodze czynności materialno-technicznej. Jest to czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnienia wynikającego z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 §2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002r., nr 153, poz.1270, ze zm.; dalej "p.p.s.a."), tj. ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępnie do informacji publicznej (Dz.U. 2001, nr 112, poz. 1198, ze zm.; dalej zwana: "u.d.i.p."). Skargę na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej można złożyć bez wzywania organu do usunięcia naruszenia prawa, ponieważ przepis art. 52 §3 p.p.s.a. i art. 53 §2 p.p.s.a. nie znajdują zastosowania. Skarga jest zatem dopuszczalna. Natomiast odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji, do której stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p.). Z odmową decyzyjną mamy do czynienia, gdy organ dysponuje informacją, lecz z jakichś względów odmawia jej udostępnienia. Odmowa może nastąpić wyłącznie po stwierdzeniu i wyjaśnieniu przez organ ustawowych przeszkód do jej udostępnienia. W sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej nie stosuje się przepisów k.p.a. jedynie wówczas, gdy wniosek dotyczy informacji prostej. Mają one natomiast zastosowanie w sytuacji, gdy wymaga ona przetworzenia albo też gdy sprawa kończy się decyzją odmowną (zob. wyrok NSA z 16.12.2009r., I OSK 1002/09). Przyjęta konstrukcja oznacza, że na podmiocie obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej ciąży obowiązek zachowania wymogów i gwarancji zawartych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2000, nr 98, poz. 1071, z późn.zm.). Stan sprawy przedstawia się następująco. P.B. złożył wniosek o przesłanie na jego adres e-mail informacji, jakie Prokurator Rejonowy był zobowiązany do udostępnienia w Biuletynie Informacji Publicznej, w szczególności wynikających z art. 8 u.d.i.p. Skarżący zażądał informacji m.in. o programach w zakresie realizacji zadań publicznych, sposobie ich realizacji, wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań, statusie prawnym lub formie prawnej, organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, strukturze własnościowej, majątku którym dysponuje, zasadach funkcjonowania, trybie działania, trybie działania w zakresie wykonywania zadań publicznych, działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej, sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania, prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych, naborze kandydatów do zatrudnienia na wolne stanowiska, dokumentacji, przebiegu i efektach kontroli oraz wystąpień, stanowisk, wniosków i opinii podmiotów ją przeprowadzających, treści innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej, informacji o stanie państwa. W informacji z dnia [..] grudnia 2009 r. przesłanej przez Prokuratora Rejonowego w J. do P.B. drogą elektroniczną organ wskazał, że Prokuratura Rejonowa w J. nie prowadzi odrębnie Biuletynu Informacji Publicznej. Ten jest prowadzony przez Prokuraturę Okręgową w K. Prokurator podniósł też, że wiadomości e-mail P.B. z [..] października 2009 r. i z dnia [..] listopada 2009 r. zostały nadesłane w zaszyfrowanym programie i odczytane dopiero w dniu [..] listopada 2009 r. przez informatyka z Prokuratury Okręgowej w K. Organ stwierdził, że od tego dnia rozpoczął bieg termin do udzielenia odpowiedzi. Mając na względzie powyższe Sąd stwierdza, że wniosek P.B. powinien zostać załatwiony w trybie u.d.i.p. Prokurator jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust.1 pkt 1 u.d.i.p. Niewątpliwie przemawia za tym treść wniosku oraz właściwość organu, do którego został on skierowany. Wątpliwość pojawia się jedynie w zakresie przedmiotowym wniosku, tj. czy może on zostać załatwiony w całości i w formie wskazanej przez wnioskodawcę. Informację publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a ich przykładowy katalog wymienia art. 6 u.d.i.p., na którym oparto wyliczenie zawarte we wniosku. Dotyczy ona sfery faktów, a może mieć charakter prosty albo przetworzony. W przypadku informacji przetworzonej niezbędne jest wykazanie przez wnioskodawcę przyczyn, dla których będzie to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wnioskodawca nie musi jednak wiedzieć na etapie składania wniosku, jaki charakter ma żądana informacja. To podlega wyjaśnieniu przez organ, który uznając, że posiadane informacje mają taki charakter powinien wezwać wnioskodawcę o wyjaśnienie przesłanki warunkującej dopuszczalność udzielenia takiej informacji. Należy mieć na względzie, że organ obowiązany udziela tylko takich i tyle informacji, jakie znajdują się w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Jeżeli organ uzna, że treść zgłoszonego wniosku jest zbyt ogólna może wezwać wnioskodawcę o dookreślenie zakresu żądania. Jak bowiem wskazano wyżej w tym zakresie może znaleźć zastosowanie k.p.a. Okoliczności te powinny zostać ustalone przez obowiązany organ. Rolą sądu administracyjnego jest natomiast dokonanie kontroli prawidłowości wywiązania się przez organ z ustawowych obowiązków (art. 3 §1 p.p.s.a.). Należy mieć również na względzie, że nie każda informacja podlega publicznemu udostępnieniu. Zgodnie bowiem z art. 5 ust.1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. W ust. 2 postanowiono, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Prokurator jako organ obowiązany jest zobligowany do załatwienia zgłoszonego wniosku. O tym, czy ostatecznie udostępni żądane informacje i w jakiej formie prawnej to uczyni należy do jego prerogatyw. Organ nie może jednak pozostawić wniosku milczeniem czy przez odesłanie zainteresowanego do innego organu tylko z tej przyczyny, że sam nie prowadzi publikatora internetowego informacji publicznych, do czego jest ustawowo zobowiązany. Taka okoliczność dla załatwienia wniosku nie może mieć żadnego znaczenia. Przepis art. 7 ust. 1 pkt 1-3 u.d.i.p. wskazuje na formy załatwienia wniosku stanowiąc, że udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8, udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11, wstępu na posiedzenia organów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3, i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia. Zarazem art. 10 ust. 1 stanowi, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek. To zaś jednoznacznie wskazuje, że jeżeli Prokuratura Rejonowa w J. dotychczas nie posiada własnego biuletynu informacji publicznej, a żądane informacje publiczne są tworzone w zakresie działalności prokuratury rejonowej to powinny zostać udostępnione w innej dopuszczalnej formie prawnej, jednak nie przez odesłanie zainteresowanego do innego organu. Jedynie, gdy organ nie jest w posiadaniu określonych informacji powinien powiadomić o tym wnioskodawcę w formie czynności materialno-technicznej. Mając na względzie, że Prokurator Rejonowy w J. nie załatwił wniosku w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. to uznać należało, że pozostaje w bezczynności. Nie dokonał bowiem wymaganych przepisami prawa czynności materialno-technicznych, nie załatwił również wniosku w formie decyzyjnej. Żądanie niewątpliwie dotyczy informacji publicznych, natomiast o zakresie uwzględnienia wniosku decyzję podejmie organ. Takie stwierdzenie legło u podstaw uwzględnienia skargi i zobowiązania Prokuratora Rejonowego w J. do dokonania czynności, w rozumieniu art. 149 p.p.s.a., związanych z załatwieniem wniosku. Odesłanie wnioskodawcy do strony BIP innego organu w zakresie informacji, które posiada organ wskazany we wniosku, nie czyni zadość załatwieniu wniosku i świadczy o bezczynności tego organu. Bezczynność zachodzi nie tylko gdy organ milczy wobec wniosku, ale też gdy dysponując informacją publiczną nie udostępnia jej, lecz w sposób bezpodstawny odsyła zainteresowanego do innego podmiotu. W ten sposób uchyla się bowiem od wykonania obowiązku ustawowego. Sąd uznał, że zakres żądanych informacji jest obszerny, dlatego też wyznaczył organowi termin 14 dni do załatwienia wniosku. O formie i kierunku załatwienia wniosku decyzję podejmie organ obowiązany uwzględniając wskazania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Orzeczenie wydano na podstawie art. 149 p.p.s.a.