I OZ 474/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Sz 455/11 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 26 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Sz 455/11 odmówił skarżącej [...] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej. W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, że w dniu 18 maja 2011 r. [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nadała w urzędzie pocztowym wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, do którego dołączyła skargę. Uzasadniając wniosek Spółka wskazała, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jej winy, ponieważ zaskarżona decyzja została w dniu 2 marca 2011 r. odebrana przez K. K. która nie jest pracownikiem Spółki. Dopiero w dniu [...] marca 2011 r. (piątek) decyzja ta została w zapieczętowanej kopercie przekazana skarżącej Spółce z pominięciem informacji, że doręczenie decyzji nastąpiło wcześniej. W związku z tym Spółka nie posiadała wiedzy, że decyzja została jej doręczona w dniu 2 marca 2011 r. W tej sytuacji należy uznać, że do uchybienia terminu do wniesienia skargi doszło bez winy Spółki, a wniosek o przywrócenie terminu jest w pełni uzasadniony. Spółka wskazała, że jej siedziba mieści się w budynku handlowo – magazynowo – biurowym przy ul. S. [...] w S., gdzie swoje biura ma wiele firm, a pracownicy Spółki są upoważnieni do odbioru korespondencji i co do zasady w biurze zawsze jest pracownik Spółki, który może odebrać korespondencję adresowaną do Spółki. Ponadto, Spółka dokonała wszelkich czynności koniecznych do zapewnienia prawidłowego obiegu korespondencji. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącej Spółce w dniu 2 marca 2011 r. na adres podany w skardze i wskazany w Krajowym Rejestrze Sądowym, a odbierająca pismo K. K. potwierdziła jej odbiór datą i własnoręcznym podpisem. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w przesłanych Sądowi aktach administracyjnych wynika, że osoba ta odebrała pismo adresowane do Spółki, w jej siedzibie, jako osoba do tego uprawniona (sekretarka). Osoba ta potwierdzała odbiór pism adresowanych do Spółki w całym postępowaniu administracyjnym, a także w postępowaniu sądowym (k-26). Sąd uznał, że skarżąca Spółka jako przyczynę uchybienia terminu wskazała opóźnione przekazanie jej, bez odpowiedniej informacji, zaskarżonej decyzji przez osobę która zwykle odbiera korespondencję adresowaną do Spółki jako sekretarka. Prezes Zarządu Spółki oświadczył w uzasadnieniu wniosku, że osoba ta nie jest pracownikiem Spółki. Sąd stwierdził, że niewłaściwy obieg korespondencji polegający na opóźnionym przekazywaniu Spółce pism do niej kierowanych przez osobę która zwykle odbiera korespondencję, nie świadczy o braku winy Spółki. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona Spółce w dniu 2 marca 2011 r., a uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło z przyczyn leżących po stronie Spółki. Bez znaczenia jest okoliczność, czy osoba która potwierdziła odbiór decyzji w imieniu Spółki w jej siedzibie, jest jej pracownikiem czy też nie, skoro osoba ta odbierała i nadal odbiera korespondencję adresowaną do Spółki jako osoba do tego uprawniona. W tym stanie rzeczy Sąd I instancji stwierdził, że [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie uprawdopodobniła, że uchybiła terminowi do wniesienia skargi bez swojej winy i na podstawie art. 86 §1 w związku z art. 87 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, zaskarżając postanowienie w całości. W zażaleniu podniesiono zarzut naruszenia art. 45 kodeksu postępowania administracyjnego. W głównych motywach uzasadnienia zażalenia wywodzono, że w dniu 2 marca 2011 r. zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została odebrana przez K. K., która nie jest pracownikiem Spółki, ani członkiem jej organu, ani także pełnomocnikiem ustanowionym w postępowaniu administracyjnym. Nie może być więc ona uznana, za jedną z osób uprawnionych do odbioru korespondencji kierowanej do Spółki. Decyzja w zapieczętowanej kopercie została Prezesowi Zarządu [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w dniu 4 marca 2011 r. Niedotrzymanie przez Spółkę terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie nastąpiło z przyczyn niezależnych i niezawinionych przez Spółkę. Na tych podstawach skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) "Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§3). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§4). Po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych (§5)". Zgodnie z art. 45 kodeksu postępowania administracyjnego "Jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis art. 44 stosuje się odpowiednio". Przepis art. 45 kodeksu postępowania administracyjnego "(...) wyłączył możliwość doręczenia pism innym pracownikom (...) jednostek organizacyjnych lub innym osobom np. klientowi, sąsiadowi, lub osobom przebywającym przypadkowo w lokalu siedziby spółki" (postanowienie SN z 5 października, sygn. akt III ARN 54/94 OSNP 1994, Nr 12, poz. 187). Jednocześnie w orzecznictwie przyjmuje się, że nie do przyjęcia jest nałożenie na organ doręczający obowiązku sprawdzania "za każdym razem", czy kwitujący odbiór przesyłki posiada formalne uprawnienia do odbioru pism. Zapewnienie prawidłowego funkcjonowania jednostek, o których mowa w przepisie art. 45 kodeksu postępowania administracyjnego, nakłada na kierujących nimi obowiązek podjęcia takich działań organizacyjnych, ażeby wykluczyć możliwość odbioru przesyłek przez osoby nieuprawnione (postanowienie NSA z 10 maja 1995 r. sygn. akt V SA 1692/94 (niepubl.)). Z analizy akt sprawy wynika, że zarówno skierowane do skarżącej Spółki: zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie, decyzja organu I instancji – Wójta Gminy Kołbaskowo z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej, decyzja organu II instancji – Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] lutego 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, jak i postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Sz 455/11 o odrzuceniu skargi, zostały odebrane w imieniu skarżącej Spółki przez tą samą osobę, tj. K. K. Jak wskazywano, organ doręczający nie ma obowiązku sprawdzania "za każdym razem", czy kwitujący odbiór przesyłki pracownik posiada formalne uprawnienia do odbioru pism. W sprawie skarżąca Spółka, po otrzymaniu wskazanych powyżej decyzji i postanowienia, podejmowała środki prawne (odwołanie, skarga, wniosek o przywrócenie terminu), w których wyrażała swoją wolę – najczęściej żądanie określonego działania ze strony organów administracji publicznej lub Sądu. Pisma skierowane do skarżącej Spółki były zatem w ocenie skarżącej Spółki skutecznie doręczone (per facta concludentia). W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że niewłaściwy obieg korespondencji, polegający na opóźnionym przekazywaniu skarżącej Spółce pism do niej kierowanych przez osobę która zwykle odbiera korespondencję, nie świadczy o braku winy Spółki. Skoro Spółka przyjęła powyższą praktykę działania – co wynika z wcześniejszy pism kierowanych do skarżącej Spółki – to również konsekwencje takiej organizacji obiegu korespondencji w tej Spółce obciążają skarżącą Spółkę. Wobec nie uprawdopodobnienia przez skarżącą Spółkę braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, Sąd I instancji zasadnie odmówił skarżącej przywrócenia terminu do jej wniesienia. W szczególności składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi skarżąca Spółka nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów, np. rejestru pism wpływających do Spółki, świadczących o prawdziwości twierdzeń zawartych w pismach procesowych skarżącej Spółki (wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i w zażaleniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Sz 455/11). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.