I SA/Sz 232/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi A.T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] r., Nr[...] , wydanym z powołaniem się na przepisy art. 58 § 1 i art. 59 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S orzekło o odmowie przywrócenia A T terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta S z dnia [...] r. uznające za nieuzasadnione wniesionych przez tegoż zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Do wydania wskazanego na wstępie postanowienia doszło, jak to wynika z akt sprawy administracyjnej, w niżej przedstawionych okolicznościach. I tak, po uprzednim doręczeniu mu w sposób zastępczy upomnienia z dnia [...] r., Prezydent Miasta S wszczął wobec A T egzekucję należności pieniężnych na podstawie wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] r. W tytule tym wskazano, że egzekwowaną należnością są opłaty dodatkowe za nieopłacony postój samochodu w strefie płatnego parkowania, a ich podstawę prawną stanowią przepisy ustawy z dnia [...] r. o drogach publicznych oraz wskazanych uchwał Rady Miasta S Odpis tytułu wykonawczego został doręczony do rąk własnych zobowiązanego w dniu [...] r. W dniu [...] r. do Urzędu Miasta S wpłynęło pismo A T, w którym podniósł on zarzuty w sprawie prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego, zarzucając, iż upomnienie nie zostało mu doręczone oraz że nie jest osobą zobowiązaną do uiszczenia opłat dodatkowych za nieopłacony postój wskazanego w tytule wykonawczym samochodu, gdyż samochodu tego nie użytkował, że użytkowany on był przez jego byłą żonę oraz że on sam w okresach wskazanych w upomnieniu był, jako marynarz, zaokrętowany na wskazanych statkach. Podnosząc te okoliczności wniósł on o anulowanie dochodzonych od niego płatności. Rozpatrując zgłoszone przez zobowiązanego zarzuty w sprawie prowadzenia wobec niego egzekucji na podstawie wskazanego wyżej tytułu wykonawczego, Pre-zydent Miasta S wydał w dniu [...] r. postanowienie, którym na podstawie art. 34 § 4 ustawy z dnia [...] r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarzuty te uznał za nieuzasadnione i odmówił umorzenia wszczętego postępowania egzekucyjnego. Jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy kserokopii dowodu doręczenia, postanowienie to doręczone zostało zobowiązanemu w dniu [...] r. do rąk dorosłego domownika w osobie K B, która podjęła się oddania przesyłki adresatowi. W dniu [...] r. do Urzędu Miasta S wpłynęło datowane [...] r. pismo A T adresowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S którego treść wskazuje na to, iż wnosi on zażalenie na postanowienie Prezydenta Miasta S z dnia [...] r. oraz jednocześnie składa wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. W uzasadnieniu tego wniosku wskazał on, iż powodem uchybienia terminu do wniesienia zażalenia była jego nieobecność w miejscu zamieszkania w kraju, spowodowana wykonywaniem pracy poza jego granicami, na dowód czego załączył on do swego pisma dokument w postaci wydanego przez Urząd Miasta S "Potwierdzenia wymeldowania z pobytu czasowego", w którym wskazano, że w okresie od dnia [...] do dnia [...] r. był on czasowo wymeldowany z pobytu stałego pod adresem przy ul. P w Se na czasowy pobyt w B. Z uzasadnienia wskazanego na wstępie postanowienia Samorządowego Kole-gium Odwoławczego w S wynika, iż rozpatrując adresowany do niego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta S z dnia [...] r., organ ten odmówił jego uwzględnienia uznając, iż brak zachowania przez zobowiązanego terminu do wniesienia tego środka odwoławczego nie był wywołany przyczynami od wnioskodawcy niezależnymi, lecz stanowił skutek niedostatecznej dbałości z jego strony w prowadzeniu własnych spraw. Uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie organ ten stwierdził, iż "w piśmie z dnia [...] roku wnioskodawca nie przedstawił żadnych dowodów czy nawet rzeczowej argumentacji, która pozwalałaby stwierdzić, iż nie miał możliwości wystąpienia z zażaleniem w terminie ustawowym w okresie pomiędzy [...] a [...] roku", gdy "tymczasem ustawodawca uzależnia możliwość przywrócenia terminu między innymi od uprawdopodobnienia, że takie uchybienie nastąpiło bez winy wnioskodawcy". Podkreślając dalej, iż "dodatkowym warunkiem koniecznym do przywrócenia terminu /.../ jest wniesienie pisma wciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu" organ stwierdził, iż "także powyższego nie sposób dopatrzyć się czy to w treści pisma strony czy też w innych okolicznościach sprawy". Zauważając dalej, że "stosownie do art. 128 w zw. z art. 144 K.p.a. zażalenie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia" oraz że "wystarczy, że z jego treści wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanego rozstrzygnięcia", rozpatrujący wniosek o przywrócenie terminu organ stwierdził, iż "żaden z podniesionych przez stronę w podaniu argumentów nie pozwala na przyjęcie, aby w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia niemożliwym było sporządzenie i wniesienia pisma spełniającego powyższe wymogi a nadto aby wniosek o przywrócenie terminu złożono w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny stanowiącej podstawę niemożności działania". Organ ten zauważył ponadto, że "w sprawie wnioskodawca nie musiał /.../ działać osobiście i dochowując należytej staranności mógł poinformować organ o planowanej dacie zmiany miejsca pobytu i wskazać stosowny adres do doręczeń bądź ustanowić pełnomocnika, który w jego imieniu mógłby skorzystać ze środków zaskarżenia". W końcowej części swego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoław-cze zawarło pouczenie, iż stronie nie przysługuje od niego zażalenie, lecz może się ona zwrócić do tegoż organu - w terminie 7 dni - z wnioskiem o ponowne rozpa-trzenie sprawy. Postanowienie to doręczone zostało A T w dniu [...] r. Stosując się do zawartego w doręczonym mu postanowieniu pouczenia, A T złożył w dniu [...] r. adresowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S pismo, w którym, nawiązując do wydanego w dniu [...] r. postanowienia tegoż organu, wniósł o ponowne rozpoznanie jego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, kwestionując dotychczasową odmowę jego przywrócenia i ponownie podkreślając okoliczności, w jakich doszło do uchybienia terminu. Uznając, wbrew pouczeniu zawartemu w postanowieniu o odmowie przywró-cenia terminu, że nie przysługują od niego żadne środki odwoławcze w toku samego postępowania administracyjnego, lecz bezpośrednio skarga do sądu administracyj-nego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S przekazało złożone w dniu [...] r. pismo A T wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę sądowi administracyjnego do rozpatrzenia. W odpowiedzi na taką skargę organ ten wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska w kwestii braku podstaw do przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, iż w myśl art. 59 § 2 K.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia organ właściwy do ich rozpatrzenia orzeka ostatecznie, a zatem odmowa przywrócenia terminu do wniesienia tych środków zaskarżenia nie podlega zaskarżeniu w administracyjnym toku instancji, gdyż rozstrzygniecie takie ma walor ostateczności, a zwykła kontrola jego legalności odbywać się może wyłącznie w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Traktując zatem zawarte w adresowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego piśmie z dnia [...] r. (data wpływu) żądanie ponownego rozpatrzenia sprawy jako skargę wniesioną do sądu administracyjnego, stwierdzić należy, iż zachodzą podstawy do jej uwzględnienia, bowiem zaskarżone w taki sposób postanowienie nie odpowiada w zupełności przepisom prawa. Jak na to wskazują przepisy art. 58 § 1 i § 2 K.p.a., mające w rozpatrywanej sprawie zastosowanie po myśli art. 18 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w razie uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej należy ten termin przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, przy czym prośbę tę należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu z jednoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin ten był określony. Jest w rozpatrywanej sprawie poza sporem, że siedmiodniowy termin do wniesienia przez skarżącego zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta S z dnia [...] r., uznające za nieuzasadnione wniesione przezeń zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego upływał z dniem [...] r., tj. z upływem siódmego dnia od dnia doręczenia tego postanowienia w miejscu zamieszkania adresata poprzez jego odebranie przez dorosłego domownika podejmującego się oddania przesyłki adresatowi. Składając w dniu [...] r. organowi egzekucyjnemu pismo z dnia [...] r., skarżący zawarł w nim wyraźny wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, a jednocześnie zarzuty pod adresem postanowienia Prezydenta Miasta S z dnia [...] r. wskazujące na to, że nie zgadza się on z rozstrzygnięciem w nim zawartym. Wnioskując o przywrócenie uchybionego z dniem [...] r. terminu do wniesienia tego zażalenia, skarżący wyraźnie wskazał, iż uchybienie to spowodowane było jego okresową nieobecnością w miejscu swego zamieszkania ze względu na wykonywanie pracy poza granicami kraju, na dowód czego załączył on do tego wniosku zaświadczenie mające tę okoliczność potwierdzać, tj. wydane przez właściwą komórkę organizacyjną Urzędu Miasta S "Potwierdzenie wymeldowania z miejsca pobytu czasowego", wskazujące na to, że w okresie od [...] r. do [...] r. przebywał on czasowo w B Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, uznając, że skar-żący nie wykazał w żaden sposób, iż nie miał możliwości wniesienia zażalenia we właściwym terminie "w okresie pomiędzy [...] a [...] r." i że tym samym jego wniosek o jego przywrócenie jest niezasadny, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S w zupełności pominęło podnoszoną przez wnioskodawcę okoliczność przebywania przezeń poza granicami kraju w okresie od [...] do [...] r., a więc w czasie, gdy zarówno rozpoczął jak i zakończył swój bieg termin do wniesienia zażalenia. Nie przesadzając w tym miejscu wartości dowodowej złożonego wraz z wnios-kiem o przywrócenie terminu wskazanego wyżej dokumentu w postaci "Potwierdze-nia wymeldowania z pobytu czasowego", jako dowodu na nieobecność skarżącego w miejscu zamieszkania w okresie biegu uchybionego terminu do wniesienia zażale-nia, zauważyć należy, iż jakkolwiek tzw. zastępcze doręczenie pisma w postępo-waniu administracyjnym rodzi ten sam skutek, co doręczenie go do rąk adresata, to jednakże ewentualna niemożność z jego strony zapoznania się z jego treścią z jakiejkolwiek przyczyny o charakterze obiektywnym (z wyłączeniem zwykłego niedbalstwa), a więc np. z powodu czasowej nieobecności adresata w miejscu zamieszkania, może w konkretnych okolicznościach stanowić usprawiedliwioną przeszkodę do dokonania w terminie określonej czynności procesowej. Wbrew temu, co zdaje się sugerować organ odwoławczy w uzasadnieniu swego postanowienia, strona postępowania administracyjnego mająca w kraju stałe miejsce pobytu nie ma obowiązku nieprzerwanego oczekiwania w miejscu zamieszkania na doręczenie jej pisma przez prowadzący to postępowanie organ, ani też obowiązku ustanowienia pełnomocnika do działania w jej imieniu (odbioru korespondencji) w przypadku czasowej nieobecności pod wskazanym adresem, tak więc zarzutu braku ze strony skarżącego dostatecznej staranności w tym zakresie nie sposób uznać za upraw-niony. Nie sposób się też zgodzić z leżącą u podstaw zaskarżonego postanowienia tezą, iż żaden z argumentów podniesionych przez stronę w podaniu o przywrócenie terminu nie pozwala na przyjęcie, że wniosek o to przywrócenie został złożony w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny stanowiącej podstawę niemożności działania, skoro z treści samego wniosku, jak i z treści załączonego do niego dokumentu w postaci "Potwierdzenia wymeldowania z pobytu czasowego" zdaje się wynikać wyraźnie, iż przeszkodą uniemożliwiającą dochowanie terminu do wnie-sienia zażalenia było wykonywanie przez wnioskodawcę obowiązków zawodowych poza granicami kraju i że przeszkoda ta ustała z chwilą jego powrotu do miejsca zamieszkania w kraju, tj. w dniu [...] r. Tak więc, skoro zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia skarżą-cemu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta S z dnia [...] r. oparte zostało na błędnych przesłankach co do braku winy skarżacego w uchybieniu tego terminu oraz nie zachowania ustawowego terminu do złożenia tego wniosku, przy jednoczesnym braku dopełnienia czynności, dla której określony był termin, koniecznym jest stwierdzenie, że postanowienie to, jako naruszające przepisy postępowania administracyjnego zawarte w art. 58 § 1 i 2 K.p.a. w stopniu co najmniej mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podlega uchyleniu stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ze wskazaniem konieczności ponownego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia przy wszechstronnym wyjaśnieniu okoliczności (przyczyn), w jakich doszło do uchybienia temu terminowi oraz stopnia zawinienia w tym zakresie ze strony wnoszącego spóźnione zażalenie. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.