II SA/Gd 155/11

Dnia 1 czerwca 2011 r. r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 1 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi B. D. i Z. J. na postanowienie Wojewody z dnia 15 listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na kontynuację rozbudowy obiektu budowlanego uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Starosty Powiatowego w M. z dnia 22 lutego 2010 r., nr [...]. Starosta M., działając na podstawie art. 28, art. 33 ust 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zmianami) oraz na podstawie art. 104 i 151 § 1 ppkt 2 kpa, decyzją z dnia 20 stycznia 2010 r. Nr [...], odmówił uchylenia decyzji nr [...] z dnia 4 czerwca 2008 r. wydanej dla B. Sz. oraz zatwierdził uzupełnioną zgodnie z postanowieniem nr [...] z dnia 7 sierpnia 2009 r. dokumentację do projektu budowlanego i udzielił pozwolenia na kontynuację rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej oraz kontynuację budowy budynku garażowego, na działce nr [...] przy ul. [...] w M. Następnie postanowieniem z dnia 22 lutego 2010 r. Nr [...], Starosta M., na podstawie art. 113 § 1 oraz art. 123 § 1 i 2 kpa, postanowił sprostować błąd pisarski w decyzji Nr [...] z dnia 20 stycznia 2010 r. w ten sposób, że w wersie trzecim na str. 1 jest: "art. 104 i 151 § 1 ppkt 2" a powinno być: "art. 104 i 151 § 1 ppkt 1". Starosta wyjaśnił, iż sprostowanie błędu pisarskiego nastąpiło z urzędu, ze względu na popełnioną oczywistą omyłkę. Uczestniczki postępowania administracyjnego B. D. oraz Z. J. wniosły zażalenie na postanowienie Starosty M., domagając się jego uchylenia. Zarzuciły, że Starosta za omyłkę pisarską przyjął błędne zastosowanie przepisu prawa materialnego, co nie polega sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 kpa. Wojewoda P. postanowieniem z dnia 15 listopada 2010 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Starosty M. Postanowienie organu odwoławczego wydane zostało na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz z art. 113 § 1 kpa. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że wydanie decyzji z przedmiotową omyłką nastąpiło przez przypadkowe wpisanie z klawiatury komputera cyfry "2" zamiast "1", stąd niezbędne było jej sprostowanie. Ponadto organ odwoławczy ustalił, iż w rozstrzygnięciu spornej decyzji jest wyraźnie napisane: "odmawiam uchylenia decyzji nr [...] z dnia 04.06.2008 r. oraz zatwierdzam uzupełnioną zgodnie z postanowieniem nr [...] z dnia 07.08.2009 r. dokumentację...". Z treści uzasadnienia, zdaniem organu, można wywnioskować, iż decyzja dotyczy odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej, a nie uchylenia jej. Wojewoda stwierdził w związku z powyższym, że organ I instancji prawidłowo zastosował tryb wynikający z art. 113 § 1 kpa i sprostował oczywistą omyłkę. Na postanowienie Wojewody P. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosły B. D. i Z. J., domagając się jego uchylenia. Skarżące podniosły, że organy orzekające w sprawie uznały za oczywistą omyłkę pisarską błędne zastosowanie przepisu prawa materialnego, podczas gdy przy rozstrzygnięciu sporu nie podlega sprostowaniu naprawienie błędu we wnioskowaniu subsumcji prawnej i stosowaniu prawa. Tak więc, zdaniem skarżących, nie jest oczywistą omyłką pisarską wadliwe zastosowanie przez organ przepisu obowiązującego prawa, choćby wadliwość ta była najzupełniej oczywista. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi wskazując, iż zarzuty zawarte w skardze są niezasadne oraz powołując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddane zostało postanowienie Wojewody P., utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji, mocą którego sprostowano oczywistą omyłkę w decyzji tegoż organu, polegającą na zmianie podstawy prawnej. Rozpoznając niniejszą sprawę pod względem zgodności z prawem, Sąd orzekający doszedł do przekonania, że zarówno postanowienie organu I jak i II instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa a tym samym skarga wniesiona przez B. D. oraz Z. J. zasługuje na uwzględnienie. Dokonanie sprostowania w decyzji jako "oczywistej omyłki" podstawy prawnej, jest naruszeniem przepisu art. 113 § 1 kpa, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonego postanowienia był przepis art. 113 § 1 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach . Przedmiotem sprostowania w trybie określonym w art. 113 § 1 kpa, mogą być jedynie błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki popełnione w wdanych przez organ administracji państwowej decyzjach. Błąd rachunkowy oznacza omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, a błąd pisarski - widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazów, w szczególności niezgodne z jego znaczeniem w języku polskim, widocznie mylna pisownia, odmiana lub ortografia albo widoczne niezamierzone opuszczenie wyrazu lub wyrazów. Inne oczywiste omyłki to zaś omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi lub rachunkowymi, a więc tylko "omyłki polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez władzę, a zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa itp." (J. Pokrzywnicki, Postępowanie administracyjne. Komentarz – Podręcznik, Warszawa 1948, s. 210). Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy też innego wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1994 r. SA/Kr 723/93, ONSA 1995, Nr 2, poz. 65). Sprostowanie decyzji w trybie art. 113 § 1 kpa nie może wykraczać poza granice określone tym przepisem. Przyjęta w nim klasyfikacja wadliwości jest wyczerpująca. Tym samym nie podlegają prostowaniu w omawianym trybie błędy i omyłki pisarskie istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz co do ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej (por. B. Adamiak, Rektyfikacja decyzji w postępowaniu administracyjnym, Acta Uniwersitatis Wratislaviensis Nr 922, Prawo CLIII, Wrocław 1988, s. 9 – 10). Mówiąc generalnie, tryb uregulowany w art. 113 § 1 kpa nie może służyć naprawianiu błędów popełnionych przez organ administracji publicznej w stosowaniu prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto jako niewątpliwe, iż w świetle art. 113 § 1 kpa niedopuszczalne jest traktowanie jako błędu pisarskiego czy jako oczywistej omyłki, błędnego zastosowania podstawy prawnej. Przedmiotem sprostowania nie mogą być mylne ustalenia faktyczne organu administracji lub mylne zastosowanie przepisu prawnego (zob. wyrok NSA z dnia 4 maja 1988 r., sygn. akt III SA 1466/97, OSP 1990 r., nr 11-12, poz. 398). Kwalifikacja prawna danego stanu faktycznego nie podlega sprostowaniu (zob. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA 863/00, niepudbl.). Sprostowaniu nie podlegają błędy lub omyłki co do podstawy prawnej decyzji (zob. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 984/97, Lex 38721). Sąd orzekający w niniejszej sprawie również stoi na stanowisku, że niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego w decyzji, obojętnie z jakich przyczyn (przeoczenie czy też omyłka komputerowa), nie może być usuwane w trybie art. 113 § 1 kpa, a może być jedynie zwalczane w trybie odwoławczym. Sąd podziela w tym miejscu pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2003 r., sygn. akt III SA 622/01 (Baza orzeczeń Lex 137799). Zwrócić trzeba także w niniejszej sprawie uwagę na przepis art. 151 § 1 kpa, który był podstawą wydania w postępowaniu wznowieniowym decyzji z dnia 20 stycznia 2010 r., Nr 20/2010. Stosownie do jego treści, w brzmieniu obowiązującym w dacie zaskarżonego rozstrzygnięcia, organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Starosta M. orzekł zaś o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej oraz o zatwierdzeniu uzupełnioną dokumentację projektową i udzielił pozwolenia na budowę. Rozstrzygnięcie powyższe nie mieści się w żadnym z przytoczonych wyżej punktów art. 151 § 1 kpa, a godzi się zwrócić uwagę, że odmowa uchylenia decyzji dotychczasowej oznacza w istocie stwierdzenie jej prawidłowości, co z decyzji Starosty bynajmniej nie wynika. Poczynione uwagi mają charakter marginalny o tyle, że wskazana decyzja Starosty nie jest i nie może być przedmiotem kontroli Sądu, pozostając poza granicami rozpoznawanej sprawy. Natomiast okoliczności te dodatkowo potwierdzają wadliwość kwestionowanego sprostowania, wykraczającego w sposób niedopuszczalny poza hipotezę przepisu art. 113 § 1 kpa. Tym samym zarówno postanowienie Starosty M. z dnia 22 lutego 2010 r. jak i utrzymujące go w mocy postanowienie Wojewody P. z dnia 15 listopada 2010 r. wydane zostały z naruszeniem prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych przyczyn należało wyeliminować je z obrotu prawnego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a w związku z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.