II SA/Lu 224/11

WyrokWSA w Lublinie2011-06-02

Skład orzekający: Witold Falczyński, Grażyna Pawlos-Janusz, Maria Wieczorek-Zalewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata planistyczna może być ustalona od całej nieruchomości, jeśli właściciel zbył tylko jej część po zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że opłata planistyczna może być wymierzona tylko od tej części nieruchomości, która została zbyta przez właściciela po zmianie planu miejscowego. Organy administracji nie miały podstaw do ustalenia opłaty od całej pierwotnej powierzchni działki, skoro zbyto jedynie jej fragment. Ponadto, postępowanie w sprawie opłaty planistycznej nie zostało formalnie wszczęte w odniesieniu do wszystkich zbytych działek.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia jednorazowej opłaty planistycznej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy ustalającą opłatę w wysokości 10 075,80 zł. Skarżąca E. S. wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych oraz brak podstaw do ustalenia opłaty, ponieważ Gmina nie partycypowała w kosztach uzbrojenia terenu. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając, że opłata została błędnie naliczona od całej nieruchomości, podczas gdy zbyto jedynie jej część, a postępowanie nie zostało wszczęte w odniesieniu do wszystkich zbytych działek.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy. Zasądzono na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca),, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Referent Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty planistycznej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz uchyla decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. Nr [...]; II. zasądza na rzecz skarżącej E. S. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego kwotę 400 zł (czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] 2011 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po rozpatrzeniu odwołania E. S. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2010 r., nr [...], ustalającej dla E. S. jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej jako działka nr ewid. [...]/3, położonej w K., w wysokości 10 075,80 zł, na skutek wejścia w życie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – utrzymało tę decyzję w mocy. Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach sprawy. Postanowieniem z dnia 6 lipca 2010 r. Wójt Gminy [...] wszczął postępowanie w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonych jako działki nr ewid. [...]/7, [...]/8, [...]/15 i [...]/18, położone w K., w związku uchwaleniem zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...]. Decyzją z dnia 1 października 2010 r. Wójt Gminy [...] ustalił dla E. S. jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej jako działka nr ewid. [...]/3, o pow. 1,7694 ha, położonej w K., w wysokości 10 075,80 zł. Decyzja ta została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 25 listopada 2010 r., a sprawa przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, z uwagi na niedokonanie przez ten organ oceny operatu szacunkowego, który stanowił podstawę do ustalenia wzrostu wartości nieruchomości. Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji wymienioną na wstępie decyzją ustalił dla E. S. jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości działki nr ewid. [...]/3 w K., w kwocie 10 075,80 zł. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że przedmiotowa nieruchomość w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, którego treść została ustalona uchwałą Rady Gminy [...] z dnia 18 grudnia 2006 r., nr [...], przeznaczona została pod zabudowę mieszkaniową o funkcji zagrodowej (RM) oraz w części pod drogi dojazdowe. W świetle poprzednio obowiązujących zapisów planu miejscowego uchwalonego uchwałą Rady Gminy [...] z dnia 6 kwietnia 2000 r., nr [...], nieruchomość ta przeznaczona była pod uprawy ogrodnicze bez możliwości zabudowy (RP-4). Po wejściu w życie zmiany planu miejscowego strona dokonała podziału nieruchomości, a następnie zbycia wydzielonych działek o numerach: [...]/17 o pow. 0,12 ha, [...]/8 o pow. 0,09 ha, [...]/9 o pow. 0,09 ha, [...]/18 o pow. 0,09 ha i [...]/15 o pow. 0,12 ha. Utrzymując w mocy wskazaną decyzję Wójta Gminy [...] decyzją z dnia [...] 2011 r. Kolegium podkreśliło, iż wszelkie istotne dla sprawy okoliczności zostały wyjaśnione, a ustalająca opłatę planistyczną decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z prawem. W ocenie organu odwoławczego operat szacunkowy z dnia 24 września 2010 r., sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego B. S., odpowiada wymogom wynikającym z przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. W rozpatrywanej sprawie, jak podkreślił organ drugiej instancji, poza wzrostem wartości nieruchomości na skutek zmiany planu miejscowego nastąpiło jej zbycie przez stronę w terminie 5 lat od daty wejścia w życie zmiany planu, który określa stawkę procentową opłaty planistycznej w wysokości 15%. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła E. S., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła, iż decyzja organu pierwszej instancji narusza art. 107 § 1 k.p.a., gdyż została podpisana przez Zastępcę Wójta Gminy, a z jej treści nie wynika, by Zastępca Wójta działał w imieniu i na rzecz Wójta. Zdaniem skarżącej organ pierwszej instancji zignorował również fakt, że zmiana przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości w planie miejscowym wynikała z wcześniejszego uzbrojenia terenu tej nieruchomości przez skarżącą. Gmina [...] nie partycypowała w kosztach uzbrojenia terenu, a więc brak było podstaw – w myśl art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – do ustalenia na rzecz skarżącej opłaty planistycznej. Skarżąca podniosła także, iż organ pierwszej instancji naruszył art. 138 § 2 k.p.a., gdyż nie uwzględnił wytycznych zawartych w wydanej wcześniej decyzji kasacyjnej Kolegium i uchylił się ponownie od oceny operatu szacunkowego rzeczoznawcy majątkowego B. S. z dnia 24 września 2010 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, o ile zmierza do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem prawa. Za niezasadne należy uznać zarzuty skargi, iż decyzja organu pierwszej instancji narusza art. 107 § 1 k.p.a., gdyż została podpisana przez Zastępcę Wójta Gminy, a nie przez Wójta Gminy. W aktach sprawy znajduje się zarządzenie Wójta Gminy [...] nr 67/03 z dnia 29 grudnia 2003 r. zawierające upoważnienie Zastępcy Wójta U. P. do wydawania i podpisywania z upoważnienia Wójta decyzji administracyjnych (k. 62 akt adm. I inst.). Podpisanie decyzji organu pierwszej instancji przez tę osobę bez adnotacji "z upoważnienia Wójta Gminy" nie mogło mieć zatem jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy. Ponadto wbrew zarzutom skarżącej fakt, iż Gmina [...] nie ponosiła kosztów uzbrojenia terenu przedmiotowej nieruchomości wykonanego przez skarżąca nie ma znaczenia dla ustalenia opłaty planistycznej w świetle przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Sąd uwzględnił jednakże skargę z przyczyn w niej niepodniesionych, które miał obowiązek wziąć pod rozwagę z urzędu w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako: "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi bowiem, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2010 r., nr [...], ustalającą dla skarżącej jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nr ewid. [...]/3, położonej w K., w wysokości 10 075,80 zł, na skutek zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...], zatwierdzonej uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 18 grudnia 2006 r. [...]. Podstawą wydania decyzji był operat szacunkowy z dnia 25 września 2010 r. sporządzony na zlecenie organu pierwszej instancji przez rzeczoznawcę majątkowego B. S. Z treści tego operatu wynika, że obliczony przez rzeczoznawcę wzrost wartości nieruchomości w wyniku zmiany planu miejscowego dotyczył całej działki nr ewid. [...]/3 (przed podziałem), o powierzchni 1,7694 ha. Działka ta, na mocy decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 20 maja 2009 r., nr [...], uległa podziałowi na 17 działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi od [...]/6 do [...]/22 (załącznik nr 5 do operatu). Zgodnie z art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. W świetle tego przepisu opłata planistyczna może być wymierzona, gdy w związku ze zmianą planu miejscowego wzrosła wartość nieruchomości, a właściciel zbył "tę nieruchomość". Jak wynika z akt administracyjnych sprawy podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie było uzyskanie przez organ pierwszej instancji informacji o zbyciu przez skarżącą działek nr ewid.: [...]/8, [...]/9, [...]/15, [...]/17 i [...]/18, o łącznej powierzchni 0,51 ha wraz z udziałami wynoszącymi 4/27 w działkach nr ewid.: [...]/5 i [...]/14, o łącznej powierzchni 0,3169 ha (k. 1-16, 25-28, 35-38 akt adm. I inst.). Skoro skarżąca nie zbyła całości terenu dawnej działki nr ewid. [...]/3, o powierzchni 1,7694 ha, a jedynie jej część, to jest działki nr ewid.: [...]/8, [...]/9, [...]/15, [...]/17 i [...]/18, o łącznej powierzchni 0,51 ha wraz z udziałami wynoszącymi 4/27 w działkach nr ewid.: [...]/5 i [...]/14, o łącznej powierzchni 0,3169 ha, to organy administracji nie miały podstaw do ustalenia na rzecz skarżącej opłaty planistycznej od powierzchni całej dawnej działki nr ewid. [...]/3, to jest 1,7694 ha, położonej w K. Uwadze organów obu instancji uszło również, iż postanowieniem z dnia 6 lipca 2010 r. Wójt Gminy [...] wszczął postępowanie dotyczące ustalenia opłaty planistycznej w związku ze zbyciem działek o numerach ewidencyjnych: [...]/7, [...]/8, [...]/15 i [...]/18, położonych w K. Oznacza to, iż postępowanie w sprawie ustalenia opłaty planistycznej w związku ze zbyciem działek nr ewid. [...]/9, [...]/17 oraz udziałów wynoszących 4/27 w działkach nr ewid. [...]/5 i [...]/14 nie zostało do tej pory formalnie wszczęte. Tym samym rozstrzygnięcie sprawy w tej części było całkowicie nieuzasadnione. Wobec wskazanych wyżej uchybień Sąd na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 litera "a" i "c" p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Rozpoznając sprawę ponownie organy administracji uwzględnią wszystkie przedstawione wyżej uwagi. Organy te odniosą się również wyczerpująco do zarzutów podnoszonych przez skarżącą w toku postępowania, a w szczególności do zarzutu braku należytej oceny operatu szacunkowego rzeczoznawcy majątkowego B. S. z dnia 24 września 2010 r. Uzasadnienie decyzji organów obu instancji winno odpowiadać wymogom art. 107 § 3 k.p.a., który stanowi, iż Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z tych względów Sąd orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło