III SA/Gl 2505/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant st. sekr. sąd. Anna Tymowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę. Dyrektor Izby Skarbowej w K. zaskarżonym postanowieniem z [...] r. nr [...], stwierdził niedopuszczalność odwołania A. C. od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z [...]r. nr [...], określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za maj 2004 r. w wysokości [...] zł. W podstawie prawnej powołał art. 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 13 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. zwanej dalej O.p.). W uzasadnieniu przedstawił następujący przebieg postępowania administracyjnego: Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. decyzją z [...] r. nr [...], określił skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za maj 2004 r. w wysokości [...] zł. W dniu [...] r. pracownicy [...] Urzędu Skarbowego w K. udali się celem doręczenia przedmiotowej decyzji pod adres prowadzenia działalności przez A. C. tj. ul. [...] w K., jednakże nie zostali wpuszczeni na teren zajmowany przez firmę "A" A.C. W tym samym dniu podjęto także próbę doręczenia decyzji w miejscu zamieszkania A. C. tj. ul. [...] w K.. Pod wskazanym adresem żona podatnika również odmówiła przyjęcia przesyłki wyjaśniając, że podatnik nie mieszka pod tym adresem od kilku lat oraz że nie zna miejsca jego pobytu. Pismem z [...]r. A. C. złożył odwołanie od ww. decyzji, a także "z ostrożności" zwrócił się o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu zarzucił, że powyższa decyzja nigdy nie została mu doręczona, w związku z czym uznać należy, że nie weszła do obrotu prawnego i jako taka nie może być podstawą do ustanowienia zastawu na nieruchomości podatnika. Zaznaczył, że o wydaniu zaskarżonej decyzji dowiedział się dopiero [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżonym postanowieniem z [...] r. nr [...], stwierdził niedopuszczalność odwołania. Po rozpatrzeniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji, postanowieniem z [...] r. nr [...], odmówił wszczęcia postępowania w sprawie. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przywołał treść art. 144, art. 148 § 1 i § 2 oraz art. 149 O.p., wyjaśniając , że przepisy te regulują sposoby doręczania przesyłek. Wskazał też, że jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu w sposób określony w art. 144, to stosownie do art. 153 § 2 O.p. pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy. Wskazał jednakże, że treść przepisu art. 153 § 2 O.p. nie pozostawia wątpliwości, że odmowa przyjęcia pisma może być wyrażona jedynie przez samego adresata. Niedopuszczalne jest uznanie doręczenia za skuteczne w przypadku odmowy przyjęcia pisma przez inne osoby, w tym wymienione w art. 149 O.p. Na potwierdzenie swojego stanowiska przywołał wyrok WSA w Gliwicach z 22 czerwca 2009 r. sygn. akt III SA/Gl 84/09. W związku z tym organ uznał, że w zaistniałym stanie faktycznym, wobec odmowy przyjęcia przesyłki przez osobę inną niż adresat oraz inną niż osoba upoważniona przez pracodawcę do odbioru korespondencji, jedynym dopuszczalnym na gruncie O.p. sposobem doręczenia winien być sposób przewidziany w art. 150 ustawy z zachowaniem wymogu określonego § 1a i § 2 tego przepisu. W tym stanie rzeczy, a także wobec faktu wskazania jako adresu do korespondencji ul. [...] w K., organ uznał, że również odmowa przyjęcia przesyłki przez żonę w miejscu zamieszkania A. C. tj. ul. [...] w K. nie mogła stanowić o jej doręczeniu na podstawie art. 153 § 2 O.p. Zaznaczył też, że prawidłowości doręczenia przedmiotowej decyzji nie potwierdziło także pismo Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] r., z którego wynika jedynie, że strona odbiera tylko niektóre przesyłki - bez adnotacji, że odmówiła odbioru tej konkretnej decyzji będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Wobec powyższego, organ skonkludował, że decyzja z [...]r. nr [...], nie została stronie skutecznie doręczona, gdyż organ pierwszej instancji nie zastosował prawidłowo przepisu art. 153 § 2 O.p. Zasadnym było więc stwierdzenie niedopuszczalności odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. C. wniósł o: 1) zmianę lub uchylenie zaskarżonego postanowienia, 2) przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, 3) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: - naruszenie art. 148 O.p., - nieprawidłowe ustalenie, iż brak jest przesłanek do przywrócenia terminu do zaskarżenia decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego o numerach [...] z [...]r. W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotowe decyzje winny być doręczone na prawidłowy adres tj. ul. [...]. W tej sytuacji - zdaniem strony - organ podatkowy winien był przywrócić termin do wniesienia odwołania, a nie pozostawiać je bez rozpoznania, stwierdzając jego niedopuszczalność. W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwany dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez Sąd Administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Według art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza jej nieważność w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszym rzędzie wskazać trzeba, że Sąd podziela poczynione przez organ odwoławczy ustalenia faktyczne i przyjmuje jako własne oraz stwierdza, że przeprowadzone w zaskarżonym orzeczeniu rozważania prawne są prawidłowe. Przechodząc do meritum sprawy zaznaczyć przyjdzie, że przedmiotem kontroli Sądu poddane zostało postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania, a zatem zarzuty skargi w zakresie nieprawidłowego ustalenia, iż brak jest przesłanek do przywrócenia terminu do zaskarżenia decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego o numerach [...] z [...]r. pozostają bez rozpatrzenia, albowiem nie dotyczą tego postępowania. W pierwszym rzędzie przypomnieć trzeba, że z treści art. 228 § 1 pkt 1 O.p. wynika, że organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania. W orzecznictwie i doktrynie wypracowano niekwestionowane stanowisko, że niedopuszczalność odwołania może wynikać zarówno z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Pierwsza z sytuacji zachodzi, gdy brak jest przedmiotu zaskarżenia oraz gdy przepisy prawne wyłączają możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji (por. B. Adamiak w Komentarzu do Ordynacji Podatkowej autorstwa B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Oficyna Wyd. UNIMEX, 2007 r., s. 891). W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji z [...]r. nr [...], nakładająca na skarżącego zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za maj 2004 r. nie weszła do obrotu prawnego, gdyż pomimo jej wydania nie została doręczona stronie postępowania. Z tezą tą zgodził się również A. C., który w odwołaniu z [...]r. zarzucił, że powyższa decyzja nigdy nie została mu doręczona, w związku z czym uznać należy, że nie weszła do obrotu prawnego. Także w uzasadnieniu skargi wskazał, że: "stanowisko organu jest nieprawidłowe, gdyż decyzja organu powinna być doręczona na prawidłowy adres: tj. [...]." Stwierdzenie to oznacza, że w ocenie skarżącego decyzja nie została doręczona prawidłowo. Do tego samego wniosku doszedł organ, analizując treść przepisów O.p. w zakresie doręczeń (art. 144, art. 148 § 1 O.p., art. 149 O.p. art. 150 O.p.). Reasumując strony postępowania zgodnie uznały, że decyzja organu pierwszej instancji z [...]r. nr [...], nakładająca na skarżącego zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za maj 2004 r. nie została mu doręczona. Jeszcze raz za organem przyjdzie wskazać skarżącemu, że jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu w sposób określony w art. 144, to stosownie do art. 153 § 2 O.p. pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy. Zgodzić się też przyjdzie z organem, że przepis art. 153 § 2 O.p. nie pozostawia wątpliwości, że odmowa przyjęcia pisma może być wyrażona jedynie przez samego adresata. Niedopuszczalne jest uznanie doręczenia za skuteczne w przypadku odmowy przyjęcia pisma przez inne osoby, w tym wymienione w art. 149 Ordynacji. Odnosząc te przepisy do stanu faktycznego sprawy nie można uznać, że przedmiotowa decyzja została skutecznie doręczona. Po pierwsze nie ustalono, że zastana na terenie firmy osoba, która odmówiła przyjęcia przesyłki była osobą upoważnioną przez pracodawcę do odbioru korespondencji w rozumieniu art. 148 § 2 pkt 2 O.p. Po drugie wobec faktu wskazania jako adresu do korespondencji ul. [...] w K., również odmowa przyjęcia przesyłki przez żonę w miejscu zamieszkania A. C. tj. ul. [...] w K. nie mogła stanowić o jej doręczeniu na podstawie art. 153 § 2 O.p. Po trzecie prawidłowości doręczenia przedmiotowej decyzji nie potwierdziło także pismo Poczty Polskiej S.A. z dnia [...]r., z którego wynika jedynie, że strona odbiera tylko niektóre przesyłki - bez adnotacji, że odmówiła odbioru tej konkretnej decyzji będącej przedmiotem niniejszego postępowania. W tym stanie faktycznym i prawnym jedynym rozstrzygnięciem jakie mogło zapaść w postępowaniu przed organem drugiej instancji, było postanowienie oparte na przepisie art. 228 § 1 pkt 1 O.p., albowiem skoro decyzja organu pierwszej instancji nie weszła do obrotu prawnego, gdyż pomimo jej wydania nie została doręczona stronom postępowania, to wniesione przez skarżącego odwołanie było niedopuszczalne z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia. Nie zasługuje więc na uwzględnienie zarzut skargi naruszenia przez organy art. 148 O.p., który stanowi, że: Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (§ 1). Pisma mogą być również doręczane: w siedzibie organu podatkowego, w miejscu pracy adresata - osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji (§ 2). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w innych uzasadnionych przypadkach pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. (§ 3). Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.