I SA/Kr 501/11

|Sygn. akt I SA/Kr 501/11 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 czerwca 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędziowie: WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk, WSA Inga Gołowska (spr.), Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2011r., sprawy ze skargi J. P., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 18 stycznia 2011r. Nr [...],, w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, - s k a r g ę o d d a l a - Zaskarżonym postanowieniem z 18 stycznia 2011r. nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu wniosku Skarżącego J.P. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz ze złożonym odwołaniem, stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z 25 sierpnia 2008r. nr [...] w sprawie orzeczenia odpowiedzialności Skarżącego J.P. jako nabywcy składnika majątku, za zaległości podatkowe za 2002r. związane z prowadzoną działalnością gospodarczą przez J.P., które wynoszą 203.108,95 zł (odsetki 84.935,00 zł. Przesyłka zawierająca decyzję została doręczona na adres [...] N., ul. G. i była dwukrotnie awizowana w dniach 27 sierpnia 2008r. i 4 września 2008r. a następnie zwrócona do organu. Wobec powyższego, na podstawie art. 150 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. dalej-O.p.) decyzję uznano za doręczona. Pismem z 8 listopada 2010r. (data wpływu do organu) tj. po upływie 14 dniowego terminu do wniesienia odwołania, Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji jak również złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z 18 stycznia 2011r. nr [...], Dyrektor izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. Skutkiem tego było przyjęcie bezskuteczności złożonego odwołania od decyzji. Skargę do Sądu na powyższe postanowienie złożył J.P. zarzucając: -naruszenie art. 162 O.p. poprzez jego niezastosowanie, mimo iż zachodzą wszystkie przesłanki warunkujące przywrócenie terminu, -naruszenie art. 122 O.p. poprzez jego niezastosowanie, a mianowicie poprzez niepodjęcie przez organy podatkowe wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, - naruszenie art. 187 O.p. poprzez jego niezastosowanie, a mianowicie poprzez niedopełnienie przez organ podatkowy obowiązku zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Uzasadniając skargę, przedstawiono przytoczone uprzednio przyczyny, dla których Skarżący nie dokonał osobistego odbioru decyzji i wskazano, że przytoczenie tych okoliczności uzasadnia przywrócenie terminu, gdyż brak winy w przywróceniu terminu musi być przez zainteresowanego uprawdopodobniony, a nie udowodniony. Zdaniem Skarżącego znalazł się on w sytuacji, której nie mógł przezwyciężyć, nawet przy dołożeniu wszelkich starań. Organ zdaniem Skarżącego dopuścił się naruszenia, mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż nie dokonał on – koniecznych w opinii Skarżącego – ustaleń w kwestii zachowania procedury zastępczego doręczenia. Tymczasem organ zobowiązany był ustalić, jaka była przyczyna uchybienia terminu. Podkreślono także, że warunkiem zastosowania art. 150 O.p. jest to, aby adresat pisma istotnie mieszkał pod danym adresem, a jego miejsce zamieszkania nie budziło żadnych wątpliwości. Wobec tego, że Skarżący w ogóle nie mieszkał pod adresem, pod który skierowano przesyłkę zatem przepis ten nie mógł być zastosowany w sprawie. W niniejszej sprawie dokonano nieprawidłowego doręczenia, co skutkuje tym, że termin do złożenia środka zaskarżenia nie rozpoczął swego biegu, a organ winien był dokonać prawidłowego doręczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze. zm. dalej-p.p.s.a.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania tego rozstrzygnięcia, przy czym -zgodnie z art. 133§1 p.p.s.a. - sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54§2 p.p.s.a. Aktami sprawy są akta sądowe, jak i przedstawione sądowi akta administracyjne. Pod pojęciem "akt sprawy" należy rozumieć materiał faktyczny i dowodowy sprawy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed tymi organami, tj. w postępowaniu w obu instancjach, zakończonym zaskarżonym aktem lub czynnością (zob.: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym. Komentarz, Warszawa 2005, s. 425). Orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, że Sąd oceniając legalność zaskarżonego aktu bierze pod uwagę okoliczności, które z tych akt wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Przepis ten nie służy zatem do zwalczania wniosków jakie zostały wyprowadzone z materiału dowodowego, lecz nakazuje sądowi konkretne zachowanie przy podejmowaniu orzeczenia. Zatem sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w zakresie stanu faktycznego, który legł u podstaw wydania zaskarżonej decyzji i znajduje się w nadesłanych aktach administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2008r., sygn. akt: II OSK 1533/07, LEX nr 488467). Podkreślić należy, że w świetle art. 134§1p.p.s.a. sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2005r., sygn. akt: FSK 2326/04). Skarga jest niezasadna . Organ odwoławczy, w postępowaniu wstępnym, jest zobligowany do podjęcia czynności mających na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne, czy zostało wniesione z zachowaniem terminu oraz czy odwołanie spełnia wymagania co do treści. Art. 223§2 O.p., przewidując czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji, nakłada jednocześnie na organ odwoławczy obowiązek badania, czy termin ten został zachowany oraz obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania w sytuacji, gdy odwołanie wniesione zostało po tym terminie (art. 228§1 pkt 2 O.p.). Badanie przez organ odwoławczy warunków zachowania terminu do wniesienia odwołania wymaga przede wszystkim ustalenia dnia, z upływem którego upływał termin do dokonania tej czynności, liczony od dnia doręczenia decyzji stronie. Aby zatem wniesienie odwołania było skuteczne musi zostać zachowany termin do dokonania tej czynności. Uchybienie temu terminowi powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa - art. 247§1 pkt 3 O.p. Decyzję podatkową, podobnie jak wszelkie pisma w postępowaniu podatkowym, doręcza się podatnikowi będącemu osobą fizyczną w jego miejscu zamieszkania lub pracy (art. 148§1 O.p.). Pisma te mogą być też doręczane w siedzibie organu podatkowego, a także w miejscu pracy - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji lub na wskazany adres poczty elektronicznej (art. 148§2 O.p.). W razie niemożności doręczenia pisma w którykolwiek z określonych wyżej sposobów, a także w innych uzasadnionych przypadkach, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 148§3 O.p.). Zasady te niewątpliwie dotyczą wszystkich podmiotów będących osobami fizycznymi, a więc stron, pełnomocników, przedstawicieli ustawowych czy uczestników postępowania. Jednakże może się okazać, że doręczenie pisma w powyższy sposób nie jest możliwe. W związku z tym, aby zachować możliwość prowadzenia przez organy podatkowe postępowania i wszelkich czynności z tym związanych, ustawodawca dopuścił tzw. "fikcję doręczenia pisma". Ma ona na celu zapobieganie przewlekłości, a nawet w niektórych przypadkach niemożności prowadzenia postępowania, ze względu na brak możliwości doręczenia pism uczestnikom postępowania. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 i 149 O.p. poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w tym miejscu. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie siedmiu dni. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma na poczcie umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 O.p.). Organ odwoławczy, wydając postanowienie na podstawie art. 228§1 pkt 2 O.p. o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, powinien wyjaśnić, czy wszystkie przesłanki wymienione w art. 148, art. 149 albo w art. 150 O.p. zostały spełnione, aby można było uznać, iż pismo zostało skutecznie doręczone podatnikowi będącemu osobą fizyczną. Ma to decydujący wpływ na określenie początkowego terminu od którego należy liczyć czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji. Ponadto postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania musi uwzględniać także fakt wydania postanowienia odmawiającego przywrócenia tego terminu, co oznacza, że postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy wydać może dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu wniesionej przez stronę prośby o przywrócenie terminu. W niniejszej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej przeprowadził postępowanie wyjaśniające, mające na celu ustalenie sposobu i terminu doręczenia decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. Za zgodne z prawem uznać zatem należy rozstrzygnięcie tegoż postanowienia co do tego, że złożone przez skarżącego podatnika odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminu przewidzianego do dokonania tej czynności (art. 228 § 1 pkt 2 O.p.). Organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa (art. 120 Ordynacji podatkowej), a żaden przepis Ordynacji podatkowej nie nakłada obowiązku powtórnego wysłania decyzji stronie postępowania podatkowego, w sytuacji gdy decyzję można uznać za doręczoną na podstawie art. 150 tej ustawy. Ewentualne nieprawidłowości w zakresie awizowania przesyłki listowej zawierającej decyzję podatkową oceniane były w kategoriach przesłanek, o jakich mowa w art. 162 O.p., a więc w kategoriach przesłanek do przywrócenia uchybionego terminu na prośbę zainteresowanego. Jednakże Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 18 stycznia 2011r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił Skarżącemu J.P. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z 25 sierpnia 2008r. nr [...]. W związku z tym skoro nie przywrócono stronie skarżącej terminu do wniesienia odwołania, to za godne z prawem uznać należy rozstrzygnięcie organu odwoławczego co do tego, że złożone przez skarżącego odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminu przewidzianego do dokonania tej czynności (art. 228§1 pkt 2 O.p.). Nie można zatem stwierdzić, że organ odwoławczy uchylił się od wszechstronnego działania w celu wyczerpującego rozstrzygnięcia sprawy, działał w sposób ograniczający zaufanie do organów podatkowych, czy też naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów. Podkreślić należy, że stwierdzenie uchybienia terminowi do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde nawet nieznaczne, przekroczenie terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (por. m.in. wyrok NSA z 6 czerwca 2003r., sygn. akt: SA/Bk 271/03, niepubl.). Reasumując, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa wskazanego w skardze. Materiał znajdujący się w aktach administracyjnych potwierdza okoliczności faktyczne, na których oparte zostało zaskarżone postanowienie, a tym samym twierdzenie zawarte w skardze nie znajdują potwierdzenia. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało skargę oddalić.