II SA/Łd 422/11

WyrokWSA w Łodzi2011-06-03

Skład orzekający: Arkadiusz Blewązka, Anna Stępień, Joanna Sekunda – Lenczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego z mocy prawa z upływem terminu, na jaki zostało wydane, bez wydania konstytutywnej decyzji stwierdzającej jego wygaśnięcie, stanowi podstawę do naliczenia podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego z upływem terminu jego ważności, bez wydania konstytutywnej decyzji stwierdzającej to wygaśnięcie, nie jest wystarczające do uznania, że podmiot korzysta ze środowiska "bez wymaganego pozwolenia" w rozumieniu przepisów o opłatach podwyższonych. Do czasu wydania ostatecznej decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia, poprzednie pozwolenie nadal wywołuje skutki prawne, a zatem nie ma podstaw do naliczenia opłaty podwyższonej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła naliczenia Zakładowi Gospodarki Komunalnej podwyższonej opłaty za pobór wód w I półroczu 2010 roku. Organ I instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznały, że pozwolenie wodnoprawne wygasło z dniem 31 grudnia 2009 r. z powodu upływu terminu, na jaki zostało wydane, co skutkowało brakiem wymaganego pozwolenia i koniecznością naliczenia opłaty podwyższonej. Strona skarżąca twierdziła, że nowe pozwolenie zostało wydane w dniu, w którym stwierdzono wygaśnięcie poprzedniego, co oznacza brak okresu korzystania ze środowiska bez zezwolenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz stwierdzono, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz Zakładu Gospodarki Komunalnej w S. kwotę 2.905 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 3 czerwca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia NSA: Anna Stępień Sędzia WSA: Joanna Sekunda – Lenczewska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2011 roku przy udziale --- sprawy ze skargi Zakładu Gospodarki Komunalnej w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], Nr SKO. [...] w przedmiocie zaległości w opłacie za pobór wód 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od organu – Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz strony skarżącej – Zakładu Gospodarki Komunalnej w S. kwotę 2.905 (dwa tysiące dziewięćset pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania Zakładu Gospodarki Komunalnej w S., od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...]r. znak: [...] określającej wysokość zaległości w opłacie za pobór wód w I półroczu 2010 roku, na podstawie na podstawie art. 29 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 273 ust. 1 pkt 3, art. 274 ust. 1 pkt 2, art. 276 ust. 1, art. 281 ust. 1, art. 284 ust. 1, art. 285 ust. 1, art. 286 ust. 1, art. 288 ust. 1 pkt 2 i art. 292 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.), § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 2008 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska (Dz.U. Nr 196, poz. 1217), obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 18 sierpnia 2009 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2010 (M.P. Nr 57, poz. 780), art. 135 pkt 1 i art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.), art. 53 § 1 i § 4 oraz art. 55 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.) oraz art. 1 ust. 1 i art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przypomniał, iż decyzją z dnia [...]r. znak: [...] Marszałek Województwa [...] określił Zakładowi Gospodarki Komunalnej w S. wysokość zaległości w opłacie za pobór wód w I półroczu 2010 roku. Organ pierwszej instancji w oparciu o zebrany materiał dowodowy stwierdził, iż strona od 1 stycznia 2010 r. nie mogła się posługiwać pozwoleniem wodnoprawnym z dnia [...]r. wydanym przez Starostę [...], ponieważ straciło ono ważność automatycznie z upływem czasu, na jaki zostało wydane, czyli z dniem 31 grudnia 2009 r. Skutkowało to koniecznością naliczenia opłaty podwyższonej z tytułu poboru wód. Organ pierwszej instancji nie podzielił prezentowanego przez stronę w wyjaśnieniach poglądu, że data wygaśnięcia dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego jest jednocześnie datą rozpoczęcia obowiązywanie nowego pozwolenia, co wskazuje na brak okresu korzystania ze środowiska bez wymaganego pozwolenia. Z uwagi na to, iż strona, mimo wezwania, nie sporządziła korekty wykazów zawierających informacje o ilości i jakości pobieranej wody podziemnej i powierzchniowej oraz informacje o wysokości należnych opłat, organ pierwszej instancji z urzędu wszczął postępowanie w sprawie określenia opłaty stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną, a wynikającą z wykazu. Wysokość zaległości w opłacie za pobór wód w I półroczu 2010 r. w kwocie 16 253,00 zł, została określona na podstawie informacji z wykazu złożonego przez stronę. W terminie prawem przewidzianym strona złożyła odwołanie zarzucając naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie przepisu art. 138 ust. 1 ustawy Prawo wodne, poprzez uznanie wbrew literalnemu brzmieniu przepisu, że wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego następuje z mocy prawa z upływem okresu, na które zostało udzielone, podczas gdy przepis ten wskazuje na konstytutywny charakter decyzji administracyjnej w tej kwestii, art. 276 ust. 1 w zw. z art. 292 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki wymierzenia podwyższonej opłaty administracyjnej w wysokości 500 %, podczas gdy odwołujący dysponował ważnym pozwoleniem wodno prawnym. Nadto rażącą obrazę przepisów postępowania administracyjnego, polegającą w szczególności na naruszeniu art. 6, art. 8 K.p.a. W uzasadnieniu wskazano, iż w związku z koniecznością modernizacji Stacji Wodociągowej w Ł. w dniu 25 maja 2009 r. została zawarta umowa na opracowanie niezbędnej dokumentacji projektowej. Umowa nie przewidywała wykonania operatu wodnoprawnego stanowiącego podstawę do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego dla stacji, ponieważ w chwili przygotowywania dokumentacji projektowej Gmina i Miasto S. posiadała ważne pozwolenie wodnoprawne, wydane dla Zakładu Gospodarki Komunalnej decyzją Starosty [...] z dnia [...]r. Z uwagi na przedłużanie się procesu projektowego konieczne stało się uzyskanie nowego pozwolenia. Decyzją Starosty [...] z dnia [...]r., wydano Gminie i Miastu S. nowe pozwolenie wodnoprawne, jednocześnie tą samą decyzją stwierdzono wygaśnięcie poprzedniego pozwolenia. W dniu [...]r. do Urzędu Marszałkowskiego w Ł. wpłynął przesłany przez stronę wykaz informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat za I półrocze 2010 r. Do Urzędu skierowano również dokumentację wskazującą na brak postaw do naliczenia opłaty podwyższonej za pobór wód w I półroczu. Dokumentacja ta zawierała opinię prawną, z której wynika, iż Zakład Gospodarki dysponował ważnym pozwoleniem wodnoprawnym, ponieważ nie wydano decyzji stwierdzającej wygaśnięcie poprzednio wydanego pozwolenia, natomiast decyzja stwierdzająca wygaśniecie tego pozwolenia jest jednocześnie decyzją wydającą nowe pozwolenie. Strona odwołująca uważa, że stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego w formie decyzji świadczy o jej konstytutywnym charakterze, przejawiającym się w tym, iż decyzja taka tworzy nowy stan prawny, nadto brak jest podstaw do zastosowania opłat podwyższonych, ponieważ data wygaśnięcia dotychczasowego pozwolenia jest jednocześnie datą obowiązywania nowego pozwolenia wodnoprawnego, stąd brak okresu korzystania ze środowiska bez wymaganego pozwolenia. Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium wskazało, iż zgodnie z przepisem art. 276 ust. 1 Prawo ochrony środowiska, podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska. Organ podkreślił, iż istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy Zakład Gospodarki Komunalnej korzystał ze środowiska w I półroczu 2010 r. bez wymaganego pozwolenia wodno prawnego. Stosownie bowiem do art. 135 pkt 1 ustawy Prawo wodne, pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli upłynął okres, na który było wydane. Stwierdzenie wygaśnięcia, cofnięcie lub ograniczenie pozwolenia wodnoprawnego następuje z urzędu lub na wniosek strony, w drodze decyzji (art. 138 ust. 1 ustawy Prawo wodne). W przypadku zaś braku wymaganego pozwolenia podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone o 500 % za pobór wód (art. 292 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska). Kolegium wskazało, iż bezsporne w sprawie jest, że Zakład posiadał pozwolenie wodnoprawne z dnia [...]r., które zostało wydane na czas oznaczony do dnia 31 grudnia 2009 r. Mimo upływu okresu na jaki powyższe pozwolenie było wydane dopiero dnia 17 maja 2010 r. wpłynął do Starostwa Powiatowego w Z. wniosek o wydanie odpowiedniego nowego pozwolenia wodnoprawnego. Decyzją Starosty [...] z dnia [...]r. wydano Gminie i Miastu S. nowe pozwolenie, jednocześnie tą samą decyzją stwierdzono wygaśnięcie poprzedniego pozwolenia z dnia [...]r. Kolegium zauważyło, iż w jego ocenie stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego nie powinno być elementem decyzji w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego. Dalej podało, iż w teorii i praktyce pojawiają się wątpliwości związane z ustaleniem, w jakich sytuacjach należy przyjmować, że podmiot korzystający nie posiada wymaganego pozwolenia oraz czy brak pozwolenia powinien pozostawać w związku z zaniedbaniami korzystającego ze środowiska, czy też nie. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane są dwa zasadniczo rozbieżne poglądy, przy czym Kolegium opowiada się za stanowiskiem, iż przepis art. 276 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska jest kategoryczny, jego brzmienie nie daje żadnych możliwości oceny przyczyn korzystania ze środowiska bez zezwolenia, nie uzależnia obowiązku ponoszenia podwyższonych opłat od tego, z jakich przyczyn podmiot korzystający ze środowiska nie posiadał takiego pozwolenia. Nie uprawnia także organu właściwego i zobowiązanego do ustalania opłat podwyższonych od odstąpienia od ustalenia tych opłat ze względu na czynności i akty wydane przez inny organ. Organ podkreślił, iż w świetle obowiązujących regulacji niedopuszczalny jest pobór wody bez wymaganego pozwolenia, podmiot podejmujący działania z naruszeniem tego zakazu powinien liczyć się z określonymi sankcjami administracyjnymi (np. w postaci obowiązku poniesienia podwyższonej opłaty). Ustosunkowując się do argumentów odwołania, iż na podstawie art. 292 ustawy Prawo ochrony środowiska nie może być nałożona na podmiot korzystający ze środowiska opłata podwyższona w sytuacji, gdy upłynął wprawdzie termin, na który udzielono temu podmiotowi pozwolenia, ale nie została wydana ostateczna decyzja stwierdzająca wygaśnięcie tego pozwolenia, Kolegium podkreśliło, iż nie podziela tego stanowiska. Wskazało, iż wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego, jeżeli upłynął okres, na który było wydane, następuje z mocy samego prawa, bez podejmowania jakichkolwiek czynności zarówno przez podmiot korzystający ze środowiska jak i przez organ właściwy do wydawania pozwoleń wodnoprawnych. Decyzja samoistnie traci moc obowiązującą i skuteczność prawną, potwierdzenie wygaśnięcia uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego następuje w drodze decyzji o charakterze deklaratoryjnym. Upływ terminu na jaki wydane zostało pozwolenie wodnoprawne, powoduje z mocy prawa, skutek materialnoprawny, polegający na wygaśnięciu stosunku administracyjnoprawnego uprawniającego podmiot korzystający ze środowiska do zgodnego z prawem poboru wód. Wystąpienie skutku materialnoprawnego nie usuwa, co prawda z obrotu prawnego decyzji, bo ona nadal funkcjonuje w sensie procesowym, jednak w ocenie Kolegium nie mieści się już ona w pojęciu "wymaganego pozwolenia". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Zakład Gospodarki Komunalnej w S. zarzucił naruszenie art. 138 ust. 1 w związku z art. 135 pkt 1 ustawy Prawo wodne poprzez błędne przyjęcie, iż wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego następuje z mocy samego prawa jeżeli upłynął okres, na który było ono wydane, a tym samym błędne uznanie, iż wygaśnięcie uprawnień wynikających z pozwolenia następuje w drodze decyzji o charakterze deklaratoryjnym. Nadto art. 276 ust. 1 w związku z art. 292 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, poprzez błędne uznanie, że zachodzą przesłanki wymierzenia podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska pomimo, iż strona dysponowała ważnym pozwoleniem wodnoprawnym. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającej ją decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...]r., zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz strony odwołującej się zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego oraz kosztów zastępstwa procesowego. Wskazując na zasadność postawionych zarzutów strona podkreśliła, iż dysponowała pozwoleniem wodnoprawnym z dnia [...]r., które zostało wydane na czas określony do dnia 31 grudnia 2009r., nowe pozwolenie stwierdzające wygaśnięcie poprzedniego wydano w dniu [...]r. W ocenie strony organy administracji nie miały podstaw do nałożenia podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska, gdyż odwołujący legitymował ważnym pozwoleniem wodnoprawnym. Z dniem wydania nowego pozwolenia stwierdzono jednoczesne wygaśnięcie poprzedniego pozwolenia, co oznacza, że nie było okresu, w którym strona korzystałaby ze środowiska bez zezwolenia. Strona podniosła, iż podziela pogląd, że upływ terminu na jaki wydano pozwolenie stanowi jedynie przesłankę do wydania konstytutywnej decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znajdując uzasadnienia dla zarzutów skargi wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, do kompetencji Sądu administracyjnego należy ocena, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd badając w tak zakreślonych granicach legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego doszedł do przekonania, że przy wydaniu kwestionowanej decyzji doszło do naruszenia przepisów, które w myśl art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a., skutkować musiało jej uchyleniem. W pierwszej kolejności godzi się doprecyzować, iż przedmiotem kontroli Sądu jest wyłącznie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]r. utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...]r. określającą stronie skarżącej wysokość zaległości w opłacie za pobór wód w I półroczu 2010 roku. Oznacza to, iż poza tą kontrolą pozostaje prawidłowość nowej decyzji, pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...]r. Istotą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy sprowadza się do ustalenia, czy organ prawidłowo określił stronie skarżącej podwyższoną opłatę za pobór wód bez zezwolenia przyjmując, iż wprawdzie strona dysponowała takim pozwoleniem wydanym w dniu [...]r., jednakże jego okres ważności został określony do dnia 31 grudnia 2009r. zatem czy po tej dacie można było przyjąć, iż strona pozostawała bez wymaganego prawem pozwolenia. Czy może do czasu uzyskania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie dotychczasowego pozwolenia, co miało miejsce na mocy decyzji z dnia [...]r., nie było podstaw do naliczenia podwyższonej opłaty. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, mając na względzie różnorodność poglądów judykatury, opowiada się za stanowiskiem, w istocie zbieżnym z poglądem skarżącego, w myśl którego aby twierdzić, iż strona nie posiada pozwolenia wodnoprawnego konieczne jest ustalenie, że wydano decyzję stwierdzającą wygaśnięcie takiego pozwolenia, która ma charakter decyzji konstytutywnej (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 marca 2009r., II SA/Kr 1224/08; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19 kwietnia 2007r., II SA/Bk 832/06; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 grudnia 2010r., II SA/Wr 462/10; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 maja 2010r., II SA/Gd 219/10; niepubl., dostępne Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przypomnieć należy, iż stosownie do art. 135 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne, pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli upłynął okres, na który było wydane. Jednocześnie przepis art. 138 w/w ustawy stanowi, że stwierdzenie wygaśnięcia, cofnięcia lub ograniczenie pozwolenia wodnoprawnego następuje z urzędu lub na wniosek strony, w drodze decyzji, przy czym decyzją o wygaśnięciu lub cofnięciu można nałożyć obowiązek usunięcia negatywnych skutków w środowisku wynikających z wykonywania pozwolenia wodnoprawnego lub powstałych w wyniku działalności prowadzonej niezgodnie z warunkami określonymi w pozwoleniu wodnoprawnym oraz określić zakres i termin wykonania tego obowiązku. W ocenie Sądu, gdyby intencją ustawodawcy było wyłączenie z uregulowania art. 138 w/w ustawy przypadku wygaśnięcia decyzji z uwagi na upływ okresu, na który została wydana, to wówczas w treści art. 138 ust. 1 w/w ustawy znajdowałby się wyraźny zapis w tym zakresie. Brak takiego uszczegółowienia wskazuje, iż zakresem art. 138 w/w ustawy są objęte wszystkie przewidziane w art. 135 w/w ustawy przypadki wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego, zatem również wygaśnięcie z uwagi na upływ okresu na jaki pozwolenie zostało wydane. W ślad za stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wywiedzionym w orzeczeniu z dnia 18 marca 2009r., II SA/Kr 1224/08, wskazać należy, iż w piśmiennictwie prawniczym przyjmuje się na ogół, że podział na akty konstytutywne i deklaratoryjne jest oparty na kryterium skutku tego aktu. Akt deklaratoryjny nie stwarza nowej sytuacji prawnej, jedynie stwierdza powstanie takiej sytuacji z mocy prawa. Akt konstytutywny kreuje natomiast nowy stan prawny: tworzy, zmienia lub znosi stosunek prawny (np. M. Wierzbowski, A. Wiktorowska (w:) Prawo administracyjne pod red. M. Wierzbowskiego, Warszawa 1999, s. 301 i 302, K. Korzan: Orzeczenia konstytutywne w postępowaniu cywilnym, Warszawa 1972, s. 42 i nast.). Akty deklaratoryjne nie są więc same źródłem jakichkolwiek nowych praw lub obowiązków. Ze względu na tę charakterystykę w piśmiennictwie przyjmuje się, że akty deklaratoryjne wywołują skutki prawne wstecz (ex tunc), czyli od momentu, w którym określony stan prawny zaistniał. Akty konstytutywne są zaś skuteczne na przyszłość (ex nunc), od chwili ich wydania. Z powyższego wywieść należy, iż upływ terminu, na jaki wydane zostało pozwolenie powoduje, z mocy prawa, wyłącznie skutek materialnoprawny, polegający na wygaśnięciu stosunku administracyjnoprawnego uprawniającego podmiot korzystający ze środowiska do zgodnej z prawem eksploatacji urządzenia. Natomiast samo wygaśnięcia uprawnienia wypływającego z uprzednio udzielonego pozwolenia wodnoprawnego nie wyczerpuje jeszcze hipotezy przepisu art. 292 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska "bez wymaganego pozwolenia", a skoro zwrot ten swym znaczeniem obejmuje zarówno skutek materialnoprawny (wygaśnięcie uprawnienia), jak i procesowy (brak decyzji o pozwoleniu), to ziszczenie się jednego tylko elementu tej hipotezy jest jeszcze niewystarczające do nałożenia przez organ opłat podwyższonych. Reasumując, samo wygaśnięcie uprawnienia z uwagi na upływ okresu obowiązywania pozwolenia, nie eliminuje z obrotu prawnego decyzji, gdyż istnieje ona nadal w sensie procesowym. Takie wyeliminowanie ma miejsce dopiero na podstawie art. 138 ustawy Prawo wodne, wówczas następuje potwierdzenie wygaśnięcia uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego. Podkreślić trzeba, iż do czasu aż taka decyzja potwierdzająca wygaśnięcie nie zostanie wydana, nie można skutecznie powoływać się na to, że uprawnienie wynikające z pozwolenia wodnoprawnego wygasło, dopiero taka ostateczna decyzja o stwierdzeniu wygaśnięcia pozwolenia powoduje de facto wyeliminowanie tego pozwolenia z obrotu prawnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt sprawy ze skargi Zakładu Gospodarki Komunalnej w S. stwierdzić należy, iż przedwczesne było rozstrzygnięcie w przedmiocie określenia podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska bez zezwolenia, gdyż nie można w niniejszym stanie faktycznym powiedzieć, iż strona skarżąca takiego pozwolenia nie posiadła w okresie od dnia 1 stycznia 2010r. do dnia 2 sierpnia 2010r. W świetle powyższego użyte w przepisie art. 292 ustawy Prawo ochrony środowiska sformułowanie "bez wymaganego pozwolenia" należy bowiem odnosić do podmiotu, któremu w ogóle nie udzielono pozwolenia albo któremu wydano wprawdzie w przeszłości takowe, ale w obrocie prawnym istnieje ostateczna decyzja o stwierdzeniu wygaśnięcia tego pozwolenia. Z taką sytuacją niewątpliwie nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, zatem organ w sposób nieprawidłowy ustalił podwyższoną opłatę za korzystanie ze środowiska. Wydane stronie skarżącej pozwolenie z dnia [...]r. wywoływało skutki do czasu wydania decyzji z dnia [...]r., brak zatem okresu, w którym uprawnione byłoby stwierdzenie, iż strona korzystała ze środowiska bez zezwolenia. Decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego wydanego na podstawie ustawy z dnia 24 października 1974 r. (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 230 ze zm.), oparta o przepisy art. 138 i art. 205 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.) ma charakter konstytutywny. Oznacza to, że takie pozwolenie wodnoprawne wywołuje skutki dopóty, dopóki nie zostanie wydana ostateczna decyzja o stwierdzeniu jego wygaśnięcia (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19 kwietnia 2007r., niepubl., dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozpoznając sprawę ponownie, organ II instancji zobligowany będzie uwzględnić wyrażoną przez Sąd ocenę prawną oraz poczynione wyżej uwagi. Przeprowadzić własną analizę ustalonego w sprawie stanu faktycznego w świetle obowiązujących przepisów prawa a wydając rozstrzygniecie, uzasadnić je stosownie do reguł określonych w art. 107 § 3 K.p.a. dbając, aby wydane w sprawie rozstrzygnięcie uzasadnić z należytą starannością, tak by strona nie miała żadnych wątpliwości co do przesłanek, które zadecydowały o wydaniu takiej, a nie innej decyzji. Biorąc powyższe pod uwagę, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 §1 p.p.s.a. ar .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło