I FZ 219/11

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-09-28

Skład orzekający: Sylwester Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien wstrzymać wykonanie decyzji podatkowej, jeśli strona skarżąca uprawdopodobniła niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie wstrzyma wykonania decyzji podatkowej, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów na uprawdopodobnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na wnioskodawcy, który musi poprzeć swoje twierdzenia stosownymi dokumentami.
Stan faktyczny
Skarżący M. Z. złożył zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który odmówił wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. określającej zobowiązanie podatkowe w VAT. Skarżący argumentował, że likwidacja działalności gospodarczej, utrzymywanie się z emerytur, brak oszczędności, konieczność posiadania samochodu oraz wydatki na leczenie uniemożliwiają mu jednorazową spłatę zobowiązania i mogą doprowadzić do pogorszenia stanu zdrowia lub utraty życia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak, , , po rozpoznaniu w dniu 28 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2011 r. sygn. akt VIII SA/Wa 444/11 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 14 lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kwiecień 2008 r. postanawia oddalić zażalenie. I FZ 219/11 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 czerwca 2011 r., sygn. akt VIII SA/Wa 444/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez M. Z. decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 14 lutego 2011 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kwiecień 2008 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie przedstawił żadnych argumentów przemawiających za wystąpieniem niekorzystnych z punktu widzenia jego interesów następstw wydania decyzji. Brak uzasadnienia wniosku przez skarżącego skutkuje niemożnością stwierdzenia spełnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.), gdyż to na wnioskodawcy leży ciężar uprawdopodobnienia, że przesłanki te w jego przypadku występują. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego zmianę oraz wstrzymanie wykonania decyzji, podnosząc, że obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej (zlikwidowana w marcu 2011 r.), a także, że wraz z żoną utrzymują się z emerytur i nie posiadają żadnych oszczędności, które pozwoliłyby na jednorazową (w danym czasie) spłatę zobowiązania. Posiadają samochód osobowy (rok produkcji 1999), który jest niezbędny w codziennym życiu, ze względu na trudności żony skarżącego z poruszaniem się. Skarżący posiada nieruchomość zabudowaną wraz z działką (1,80 ha), której ze względu na wiek i stan zdrowia nie uprawia i nie uzyskuje z niej żadnych korzyści majątkowych. W nieruchomości zamieszkuje z żoną i 89-letnią teściową. Skarżący wskazał też na to, że i on i jego żona cierpią na wiele chorób i przeważająca część dochodów uzyskanych z emerytur przeznaczona jest na wydatki związane z leczeniem, zakup leków i rehabilitację. W ocenie skarżącego wydanie jednorazowo tak dużej kwoty mogłoby przyczynić się do pogorszenia stanu zdrowia jego i jego żony lub utraty życia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć należy, że art. 61 § 3 P.p.s.a. przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym mieć na uwadze, że skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, uzależniając możliwość udzielenia tej stronie ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch wskazanych w powołanym przepisie przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, jednakże powinna ona mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07). Analizując pod tym względem argumentację zaprezentowaną przez stronę w toku niniejszego postępowania wpadkowego uznać w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy, że skarżący nie wykazał, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy zaznaczyć, że z rozpatrywanego zażalenia wynika, iż niekorzystnych dla siebie następstw wykonania zaskarżonej decyzji skarżący upatruje nie tyle w samym jej wykonaniu, co w wykonaniu jednorazowym. Takie jednorazowe uiszczenie kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji mogłoby w ocenie strony doprowadzić do pogorszenia stanu zdrowia wnioskodawcy i jego żony lub nawet utraty przez nich życia. Argumentując w ten sposób skarżący dołączył do zażalenia szereg dokumentów wskazujących na wysokość dochodów małżonków (decyzje o waloryzacji emerytur z 1 marca 2011 r.) i stan ich zdrowia. Brak jest jednakże w zażaleniu konkretnych informacji na temat wysokości ponoszonych przez małżonków wydatków – za niewystarczające w tym zakresie uznać należy wskazanie, że na wydatki związane z leczeniem, zakupem leków i rehabilitacją przeznaczona jest "przeważająca część dochodów uzyskanych z emerytur". Ogólnikowość zażalenia w tym zakresie nie pozwala na zweryfikowanie, czy w istocie w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a – jak już wskazano wyżej – ciężar wykazania występowania tych przesłanek spoczywa na ubiegającej się o przyznanie ochrony tymczasowej stronie. Stąd też uznać należy, że brak jest w aktach sprawy danych uprawniających do stwierdzenia, że spełnione zostały przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., co świadczy o zgodności z prawem skarżonego postanowienia Sądu I instancji. Wskazać jedynie można, że podkreślana przez stronę niemożność jednorazowego uiszczenia kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji sugeruje, że nie przekracza możliwości finansowych małżonków zapłata tego zobowiązania w ogóle, np. w ratach. W związku z tym zwrócić uwagę należy na możliwość ubiegania się o ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych (rozdział 7a działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej O.p.), jak również na to, że zarówno ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) – por. np. jej art. 8 – jak i ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 153, poz. 1227 ze zm.) – przede wszystkim art. 139-141 – zawierają mechanizmy zabezpieczające dłużnikowi, choć w ograniczonym zakresie – środki egzystencji. Wskazać też należy, iż postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 P.p.s.a.). Podkreślić ponownie trzeba, iż w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 ustawy oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Nieuzasadniony w ogóle wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jak i zażalenie niezawierające informacji wystarczająco precyzyjnych do stwierdzenia wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. (zwłaszcza co do wysokości wydatków na np. leki czy utrzymanie) uniemożliwiały uwzględnienie wniosku skarżącego. Zważywszy na powyższe uznać w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy, że strona nie wykazała w wystarczającym stopniu istnienia okoliczności uzasadniających obawę wyrządzenia znacznej szkody bądź spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło