VII SA/Wa 690/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant spec. Mariusz Gąsiński-Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi K. K. i R. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu I. uchyla zaskarżone postanowienie w części dotyczącej wymierzenia kary ponad kwotę 50000 (pięćdziesiąt tysięcy) złotych; II. w pozostałej części skargę oddala; III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie w części wymienionej w punkcie I nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; IV. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz K. K. i R. K. kwotę 1500 (tysiąc pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia K. i R. K. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Nr [...] z dnia [...] listopada 2010r. nakładające na w/w karę w wysokości 122.500 złotych (sto dwadzieścia dwa tysiące pięćset złotych) z tytułu nielegalnego użytkowania części usługowej i mieszkalnej w budynku usługowo-mieszkalnym na terenie działek nr ew. [...], [...], [...] położonych w miejscowości W., gm. N. - uchylił zaskarżone postanowienie w całości i na podstawie art. 57 ust. 7 w zw. z art. 55 i art. 59f ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane wymierzył K. i R. K. karę w wysokości 60.000,00 zł (słownie: sześćdziesiąt tysięcy złotych) z tytułu nielegalnego użytkowania części magazynowej i mieszkalnej w/w budynku. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że w dniu 21 października 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. na wniosek K. i R. K. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie części usługowej i mieszkalnej w budynku położonym na terenie działek nr ew. [...], [...], [...] w miejscowości W., gm. N.. W dniu 3 listopada 2010 r. przedstawiciele PINB w P. przeprowadzili oględziny na gruncie i stwierdzili, że inwestor przystąpił do użytkowania zarówno części usługowej, jak i mieszkalnej bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie. Postanowieniem nr [...] z dnia [...].11.2010r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nałożył na inwestorów karę w wysokości 122.500 złotych z tytułu nielegalnego użytkowania części usługowej i mieszkalnej w w/w budynku. Rozpoznając zażalenie na postanowienie PINB w P. z [...] listopada 2010r. organ odwoławczy stwierdził, iż powiatowy organ nadzoru budowlanego dokonał prawidłowej interpretacji stanu faktycznego podczas czynności kontrolnych i orzeczenie kary było zasadne, jednakże nieprawidłowo ustalono jej zakres i wysokość. [...]WINB wskazał, że PINB w P. nałożył na inwestorów karę z tytułu użytkowania części mieszkalnej (kategoria I) oraz części usługowej (do której zaliczył warsztat i magazyn) z określeniem kategorii obiektu XVII, jednak przy piśmie z dnia 16.12.2010r. K. i R. K. przedłożyli inwentaryzację architektoniczno-budowlaną budynku magazynowego zlokalizowanego na działce nr [...] na terenie gm. N. we wsi W. z dnia [...].10.1995r. W dokumencie tym zawarto informację Urzędu Gminy w N. o pozwoleniu z dnia [...].10.1995r. nr [...] na czasowe użytkowanie magazynu płodów rolnych. [...]WINB wskazał, że w związku z tym na część budynku przeznaczonego (według projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...].09.2007r.) na warsztat zostało już wydane pozwolenie na użytkowanie z dnia [...].10.1995r. W związku z tym budynek warsztatowy przeznaczony na pomieszczenie obsługujące wytwarzanie i handel materiałami budowlanymi oraz stalowymi (część usługowa) nie może być objęty karą. Zdaniem organu odwoławczego, przy obliczaniu przedmiotowej kary należy zatem wziąć pod uwagę część mieszkalną (kategoria I) i magazynową (kategoria XVIII) przedmiotowego obiektu. W związku z powyższym [...]WINB wymierzył inwestorom karę w wysokości 60.000 zł (przy czym karę za część mieszkalną przedmiotowego obiektu wyliczył na kwotę 10.000 zł, a za część magazynową- 50.000 zł). Skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2010r. nr [...] złożyli K. i R. K., podnosząc, że organy naruszyły art. 7 oraz 77 kpa nie przeprowadzając postępowania dowodowego w stopniu wystarczającym do wyjaśnienia wszelkich niezbędnych dla rozstrzygnięcia aspektów niniejszej sprawy. Skarżący podnieśli, że odnośnie części mieszkalnej ze zdjęć załączonych do protokołu w ogóle nie wynika fakt przystąpienia do użytkowania, wynika jedynie fakt ukończenia prac, również wykończeniowych. Zdaniem skarżących w odniesieniu do części magazynowej organy nadzoru również nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego. K. i R. K. stwierdzili, że składowanie części materiałów budowlanych w magazynie miało charakter incydentalny i związany przede wszystkim z intensywnymi opadami atmosferycznymi. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w części dotyczącej wymierzenia kary ponad kwotę 50.000 zł (za użytkowanie części mieszkalnej) wydane zostało z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W postępowaniu administracyjnym wydanie rozstrzygnięcia w każdym wypadku powinno poprzedzać, stosownie do art. 7 i art. 77 kpa, dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie. Z przepisów tych wynika obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przez organ administracji publicznej. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Dopiero jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stwarza podstawy do wyrażenia stanowiska, które nie przekraczałoby granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 kpa. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny. Z takim wadliwie przeprowadzonym postępowaniem mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie organu I instancji i wymierzył inwestorom – K. i R. K. (na podstawie art. 57 ust. 7 w zw. z art. 55 i art. 59f ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r.) karę z tytułu nielegalnego użytkowania części magazynowej i mieszkalnej budynku usytuowanego na działkach nr [...], [...], [...] w miejscowości W., gm. N.. Postanowienie to w części dotyczącej wymierzenia kary za nielegalne użytkowanie części magazynowej budynku nie narusza prawa. Jak wynika z akt sprawy, a zwłaszcza z dokumentacji zdjęciowej dołączonej do protokołu kontroli z dnia 3 listopada 2010r. w hali magazynowej na regałach składowane były w dniu kontroli materiały budowlane. W ocenie Sądu organ prawidłowo uznał, że doszło do użytkowania hali przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, nie mogą zostać uwzględnione zarzuty skargi dotyczące tej części nałożonej kary. Doświadczenie życiowe wskazuje bowiem, że gdyby rzeczywiście skarżący jedynie chowali towar przed opadami atmosferycznymi, jak twierdzą w skardze, towar ten zostałby ustawiony na podłodze magazynu, nie zaś rozłożony na regałach. Przechowywanie towarów w hali magazynowej jest oczywistym użytkowaniem obiektu i to zgodnie z jego przeznaczeniem. W tych okolicznościach chybiony jest zarzut błędnego ustalenia przez organy faktu przystąpienia do użytkowania spornego obiektu. Skoro zaś użytkowanie to nastąpiło przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, to winno spotkać się z sankcją uregulowaną w art. 57 ust. 7 tej ustawy. Należy natomiast uznać za uzasadnione zarzuty skargi odnoszące się do wymierzenia kary za nielegalne użytkowanie części mieszkalnej budynku. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w tym materiał zdjęciowy nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, że rzeczywiście doszło do użytkowania tej części budynku. Tymczasem przed nałożeniem grzywny z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest bezsporne i dokładne ustalenie, czy i w jaki sposób oraz w jakim zakresie inwestor lub osoby przez niego upoważnione korzystają z danego obiektu budowlanego. Niezbędne jest też wyczerpujące wyjaśnienie w uzasadnieniu postanowienia nakładającego karę pieniężną, na czym organ opiera swoje ustalenie, że przystąpiono do użytkowania, konieczne jest wskazanie, jakie okoliczności pozwalają na uznanie, że obiekt jest użytkowany. Tego w niniejszej sprawie - odnośnie nałożenia kary za nielegalne użytkowanie części mieszkalnej - zabrakło. Wbrew twierdzeniom organu materiał zdjęciowy odnoszący się do części mieszkalnej budynku (zdjęcia klatki schodowej i elewacji frontowej budynku) nie wystarcza do przyjęcia, że przystąpiono do jej użytkowania, brak jest również innych dowodów, które pozwoliłyby na przyjęcie takiego ustalenia. Kara za nielegalne użytkowanie części mieszkalnej została więc na K. i R. K. nałożona bez wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa. Ujawnione naruszenia przepisów prawa procesowego mogące mieć wpływ na wynik sprawy powodują uchylenie zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej wymierzenia kary ponad kwotę 50.000 złotych z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w odniesieniu do pozostałej części postanowienia orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.). Na mocy art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w punkcie III wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.