II SO/Wa 24/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. K. w przedmiocie wymierzenia grzywny Prezesowi Polskiej Izby Rzeczników Patentowych postanawia oddalić wniosek. Pismem z dnia [...] marca 2011 r. A. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lutego 2011 r. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Przedmiotowa skarga wpłynęła do organu w dniu 8 marca 2011 r. Wnioskiem z dnia [...] marca 2011 r. A. K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezesowi Polskiej Izby Rzeczników Patentowych grzywny za niewywiązanie się z obowiązków przewidzianych w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), tj. nieudzielenie w ustawowym terminie odpowiedzi na ww. skargę na bezczynność Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lutego 2011 r. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej i nieprzekazanie jej Sądowi wraz ze skargą i aktami sprawy. Odpis ww. wniosku został doręczony organowi w dniu 13 kwietnia 2011 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy). W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny Prezes Polskiej Izby Rzeczników Patentowych wniósł o jego oddalenie oraz o zasądzenie od A. K. kosztów postępowania. Podał, iż przedmiotowa skarga, wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, została przesłana do Sądu w dniu 7 kwietnia 2011 r., tj. w terminie określonym w art. 54 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem organ wykonał ciążący na nim obowiązek wynikający z powołanego przepisu. Stwierdził, iż – w jego ocenie – do przekazania skargi A. K. do Sądu nie mają zastosowania przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ wskazał ponadto, że wnioskowane przez stronę informacje nie posiadają waloru informacji publicznej. W piśmie procesowym z dnia [...] maja 2011 r. A. K. podtrzymał wniosek o wymierzenie organowi grzywny. Stwierdził, że sam fakt uchybienia piętnastodniowemu terminowi do przekazania Sądowi skargi, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, stanowi wystarczającą podstawę do wymierzenia grzywny. Zdaniem wnioskodawcy, ukaranie organu ma pełnić również funkcję prewencyjną, tj. zapobiegać podobnym naruszeniom prawa w przyszłości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 powołanej ustawy). Zgodnie natomiast z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się, z zastrzeżeniem przypadku, o którym mowa w art. 22, przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W myśl zaś art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Oznacza to, że przewidziany w art. 54 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązek przekazania Sądowi skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę ma charakter bezwzględny. W konsekwencji organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi musi w taki sposób wykonać nałożony na niego obowiązek przekazania powyższych dokumentów Sądowi, aby w sytuacji, gdy skarżący skorzysta z przyznanego mu na mocy art. 55 § 1 powołanej ustawy uprawnienia, móc skutecznie udowodnić dochowanie ustawowego terminu. Grzywna, o której mowa we wskazanym przepisie, ma charakter mieszany: dyscyplinująco – restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia – co podnosi również sam wnioskodawca – jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. o sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, nr 6 z 2006, poz. 156). Należy jednak zauważyć, ze stosownie do treści art. 55 § 1 powołanej ustawy, "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Warszawa 2005, s. 259). Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że do przekazania skargi A. K. z dnia [...] marca 2011 r. do Sądu – wbrew twierdzeniom Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych – ma zastosowanie art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem przedmiotowa skarga dotyczy bezczynności organu w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2011 r., w którym domagał się on udostępnienia [...] w oparciu o tę właśnie ustawę. Z akt niniejszej sprawy oraz z akt sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lutego 2011 r. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej (sygn. akt II SAB/Wa 140/11) wynika, że organ przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ww. skargę, odpowiedź na skargę oraz akta sprawy w dniu 7 kwietnia 2011 r. (data stempla pocztowego). Zestawiając zatem datę 7 kwietnia 2011 r. z datą wpływu skargi do organu, która to data przypadła na dzień 8 marca 2011 r. (dowód – prezentata organu na skardze), stwierdzić należy, że Prezes Polskiej Izby Rzeczników Patentowych nałożony na niego obowiązek, wynikający z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wykonał z przekroczeniem wyznaczonego w nim terminu piętnastu dni, a opóźnienie to wyniosło 15 dni, bowiem ostatni dzień terminu na przesłanie skargi do Sądu przypadał na dzień 23 marca 2011 r. Powyższy fakt, pomimo zaistnienia materialnoprawnej przesłanki do wymierzenia grzywny, nie powinien jednak – w ocenie Sądu – stanowić w niniejszej sprawie powodu do zastosowania środka, o którym mowa w art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Opóźnienie organu w wykonaniu nałożonego przepisami powołanej ustawy obowiązku nie było bowiem duże i nie miało wpływu na możliwość rozpoznania sprawy. Podkreślenia wymaga również, iż organ przekazał Sądowi skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jeszcze przed otrzymaniem wniosku o wymierzenie grzywny, zaś w sprawie ze skargi A. K. na bezczynność Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lutego 2011 r. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej został już wyznaczony termin rozprawy ([...] lipca 2011 r.). Istotne jest także, że piętnastodniowe opóźnienie w przekazaniu skargi nie było efektem celowego opóźniania przez organ postępowania, ale wynikało z błędnego uznania, iż do przekazania przedmiotowej skargi ma zastosowanie ogólna regulacja wynikająca z art. 54 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (organ przekazał skargę trzydziestego dnia od jej wniesienia), nie zaś przepis art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, iż wniosek A. K. o wymierzenie Prezesowi Polskiej Izby Rzeczników Patentowych grzywny nie zasługuje na uwzględnienie. Skoro ustawodawca nie nałożył na Sąd obowiązku każdorazowego wymierzania grzywny w przypadku wystąpienia przesłanek z art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i kwestię tę pozostawił do uznania Sądu, to ze wskazanych wyżej względów Sąd postanowił grzywny nie wymierzać. Odnosząc się zaś do wniosku organu o zasądzenie od wnioskodawcy kosztów postępowania, należy wskazać, że stosownie do przepisów działu V ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, regulującego kwestię kosztów postępowania, przed sądem administracyjnym pierwszej instancji wyłączone zostało stosowanie zasady odpowiedzialności za wynik postępowania. Koszty postępowania zasądza się jedynie w razie uwzględnienia wniosku i tylko na rzecz wnioskodawcy (art. 200 w związku z art. 64 § 3 ww. ustawy). Brak jest zatem podstaw prawnych do zasądzenia od A. K. na rzecz organu kosztów postępowania. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 151 oraz art. 64 § 3 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.