I OZ 390/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2012 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Lu 139/11, o odmowie dokonania wykładni wyroku w sprawie ze skargi Powiatu Krasnostawskiego i Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 2 imienia Bartosza Głowackiego w Krasnymstawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej przejęcia na własność Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 26 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Lu 139/11, odmówił W. S. dokonania wykładni prawomocnego wyroku z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 139/11, na mocy którego oddalona została skarga Powiatu Krasnostawskiego i Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 2 imienia Bartosza Głowackiego w Krasnymstawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej przejęcia na własność Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że uczestnik postępowania we wniosku domagał się potwierdzenia, że wyrok stwierdził bezzasadność pozbawienia użytkownika wszystkich działek, które bezprawnie zabrano 40 lat temu, niezależnie od tego, czy działki te wymieniono wyraźnie w treści wyroku, czy też nie. Podniósł, iż Sąd Rejonowy w Krasnymstawie Wydział Ksiąg Wieczystych postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r., sygn. akt Dz. [...], oddalił wniosek o wpisanie go jako właściciela działki nr ewid. [...] w księdze wieczystej nr [...]. Powodem wydania takiego rozstrzygnięcia było nieujęcie powyższej działki w treści wyroku z dnia 19 maja 2011 r. W ocenie Sądu I instancji potrzeba wykładni może być wyłącznie wynikiem wadliwego lub nie dość precyzyjnego sformułowania orzeczenia. W trybie art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd może wyjaśniać wątpliwości powstałe w wyniku niejasnego, a nie niekompletnego uzasadnienia orzeczenia. Niedopuszczalne jest na mocy tego przepisu uzupełnienie treści rozstrzygnięcia. Potrzeba wyjaśnienia treści sentencji wyroku bądź jego uzasadnienia zachodzi wtedy, gdy treść wyroku jest niejednoznaczna lub dotknięta zawiłością utrudniającą ustalenie sensu rozstrzygnięcia sprawy. Przedmiotowym wyrokiem z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 139/11, Sąd oddalił skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia [...] października 2010 r., [...], którą Kolegium: 1. stwierdziło nieważność decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu Urzędu Powiatowego w Krasnymstawie z dnia [...] kwietnia 1975 r., nr [...] oraz utrzymanej tą decyzją w mocy decyzji Naczelnika Gminy w Krasnymstawie z dnia [...] grudnia 1974 r., nr [...], przejmującej na własność Państwa gospodarstwo rolne bez budynków, położone we wsi K. Z. i P. Z., gmina Krasnystaw, stanowiące własność M. S., składające się z działek gruntu o powierzchni 11,40 ha oraz 1/2 udziału w działkach nr [...] i [...] – w części dotyczącej działek gruntu: nr [...] (obecnie nr [...] i nr [...]), nr [...] i 1/2 udziału Skarbu Państwa w działkach nr [...] (obecnie nr [...]) i nr [...] (obecnie nr [...]), 2. stwierdziło, że w odniesieniu do działki gruntu nr [...] (obecnie nr [...] i nr [...]) opisane wyżej decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa Sąd Wojewódzki ponownie podkreślił, że niedopuszczalne jest, na podstawie art. 158 p.p.s.a., uzupełnianie treści uzasadnienia wyroku. Wykładnia wyroku nie może prowadzić do uzupełnienia poprzedniego rozstrzygnięcia przez poszerzanie go o inne elementy. Ubocznie Sąd wskazał, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka w granicach sprawy. Skoro zaskarżona decyzja, na którą skargę Sąd oddalił wyrokiem z dnia 19 maja 2011 r., nie zawierała rozstrzygnięcia co do przedmiotowej działki nr ewid. [...], to również Sąd, rozpoznając skargę na tę decyzję, nie był uprawniony do orzekania w wskazanym zakresie. Z tych względów Sąd, wobec brak przesłanek określonych w art. 158 p.p.s.a., odmówił dokonania wykładni. W. S. w zażaleniu na powyższe postanowienie podniósł, że wniosek był uzasadniony skoro jeden z sądów cywilnych stwierdza, że wydany przez WSA wyrok uniemożliwia dokonanie wpisu w księdze wieczystej. Według skarżącego jeżeli dochodzi do tego rodzaju wątpliwości co do treści zapadłego rozstrzygnięcia, sama wykładnia, wskazanie motywów, okoliczności i zawarcie wskazówek co do dalszych działań dla uczestnika postępowania nie musi prowadzić do naruszenia art. 158 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej "p.p.s.a."), sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Postanowienie w tym przedmiocie sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. W skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosku o dokonanie wykładni wyroku tego sądu z dnia 25 maja 2005 r. sygn. akt II SA/Lu 139/11, uczestnik postępowania wniósł o jednoznaczne potwierdzenie, że treść wyroku odnosi się również do wszystkich działek, które zostały zabrane na podstawie rozstrzygnięcia, które w przedmiotowym postępowaniu usunięto, przywracając stan sprzed prawie 40 lat. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni akceptuje stanowisko zaprezentowane przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Konieczność dokonania wykładni wyroku zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładnia wyroku nie może prowadzić do uzupełnienia podjętego rozstrzygnięcia przez poszerzenie go o inne elementy, ani też do formułowania przez sąd dodatkowych motywów podjętego rozstrzygnięcia lub modyfikacji motywów poprzednio wskazanych. Przedmiotem wykładni mogą być jedynie rzeczywiste wątpliwości co do istoty rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia. W szczególności należy podzielić ukształtowane w orzecznictwie NSA stanowisko, iż wykładnia wyroku nie może zmierzać do zmian merytorycznych polegających na ponownej interpretacji uzasadnienia wyroku czy jego poszerzeniu o inne, istotne zdaniem wnioskodawcy, elementy (por. postanowienie NSA z dnia 4 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1312/04, niepubl. oraz postanowienie z dnia 5 kwietnia 2005 r. sygn. akt OZ 1226/04, niepubl.). W rozpoznawanej sprawie treść sentencji wyroku jest jednoznaczna i nie może budzić wątpliwości istota rozstrzygnięcia. Oddalenie skargi oznacza bowiem, że decyzja zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stała się prawomocna. Odnosząc się do zarzutu zażalenia należy zwrócić uwagę na błędne twierdzenie skarżącego, że Sąd Rejonowy oddalając wniosek o wpis własności w księdze wieczystej wskazał: "że wydany wyrok przez Wojewódzki Sąd Administracyjny uniemożliwia dokonanie wpisu w księdze wieczystej". W postanowieniu z dnia 12 stycznia 2012 r. Sąd Rejonowy takiego stwierdzenia nie zawarł, podał natomiast, że to decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 18 października 2011 r. nie dotyczy działki nr [...]. W takim stanie sprawy skarżący nie mógł w drodze wykładni uzyskać potwierdzenia, że wyrok "odnosi się do wszystkich działek, które zostały zabrane na podstawie rozstrzygnięcia, które w przedmiotowym postępowaniu usunięto, przywracając stan sprzed 40 lat". W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.