II OZ 1365/11
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-01-11
Skład orzekający: Marzenna Linska – Wawrzon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, posiadająca gospodarstwo rolne, dom, mieszkanie oraz emeryturę w wysokości 2000 zł miesięcznie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Osoba fizyczna nie wykazała w sposób przekonujący, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania zwolnienia od kosztów sądowych. Posiadany dochód w wysokości 2000 zł miesięcznie (emerytura) oraz majątek w postaci domu, mieszkania i nieruchomości rolnej uzasadniają partycypację w kosztach sądowych, nawet przy uwzględnieniu wydatków.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił W. B. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych). Skarżący posiadał gospodarstwo rolne, dom, mieszkanie, emeryturę w wysokości 2000 zł miesięcznie i 1000 zł oszczędności. Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku możliwości poniesienia kosztów bez uszczerbku utrzymania. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 stycznia 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 330/11, o odmowie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2011 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oraz ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji postanawia: oddalić zażalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 2 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 330/11, odmówił W. B. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu Sąd podniósł, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, iż posiada gospodarstwo rolne - 3 ha z budynkiem mieszkalnym - 80 m² i budynkami gospodarczymi, mieszkanie o powierzchni 74 m². Źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości 2 000 zł miesięcznie oraz środki zgromadzone na koncie bankowym w wysokości 1 000 zł, gdyż dotychczas oszczędzone środki zostały spożytkowane na wesele syna. Skarżący oświadczył, iż prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe.
W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Kwota jaką dysponuje skarżący, emerytura w wysokości 2 000 zł, umożliwia zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych, w tym zakup leków, dla jednej osoby. Skarżący posiada także majątek w postaci domu, mieszkania i nieruchomości rolnej.
Zdaniem Sądu uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł nie spowoduje, iż skarżący zostanie pozbawiony środków do życia, a tylko takie osoby spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy. Sam dochód stały jakim dysponuje co miesiąc skarżący kilkukrotnie przewyższa kwotę wpisu sądowego. Sąd zauważył również, że obecnie rozstrzygany wniosek o przyznanie prawa pomocy jest kolejnym wnioskiem strony w tym zakresie, jednakże dane w nim zawarte są tożsame z dotychczas wskazywanymi.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego zmianę i zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego z uwagi na fakt, że jest stroną pokrzywdzoną w sprawie i nie powinien ponosić kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej zwana "p.p.s.a.") - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
Mając powyższe na uwadze oraz wzgląd na okoliczności niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał w przekonujący sposób, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania zwolnienia od kosztów sądowych. Uzyskiwany przez skarżącego łączny dochód w wysokości 2 000 zł (emerytura) oraz fakt posiadania majątku w postaci domu, mieszkania i nieruchomości rolnej, uzasadnia stwierdzenie, że nawet przy uwzględnieniu wydatków skarżącego, powinien on partycypować w kosztach sądowych.
Skarżący w zażaleniu w żaden sposób nie podważył ustaleń i oceny przedstawionej w zaskarżonym postanowieniu, a tym samym nie zaistniały warunki dla odmiennej, niż uczynił to Wojewódzki Sąd Administracyjny, oceny sytuacji materialnej skarżącego.
Odnosząc się do argumentacji skarżącego zawartej w zażaleniu, podkreślić należy, że przedmiotem kontroli Sądu drugiej instancji było postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, a zatem decydujące były wyłącznie okoliczności dotyczące przesłanek prawnych udzielenia stronie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło