III SA/Gd 218/11
WyrokWSA w Gdańsku2011-06-07
Skład orzekający: Felicja Kajut, Elżbieta Kowalik-Grzanka, Anna Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zakazie zgromadzenia publicznego, oparta na argumentach o utrudnieniach w ruchu drogowym spowodowanych remontami i przejazdem kolumny pojazdów, jest zgodna z prawem, zwłaszcza w kontekście konstytucyjnej wolności zgromadzeń i przepisów Prawa o zgromadzeniach?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, uznając, że organy nie wykazały istnienia przesłanek uzasadniających zakaz zgromadzenia publicznego. Organy nie udowodniły, że planowane zgromadzenie zagraża życiu, zdrowiu lub mieniu w znacznych rozmiarach, a jedynie opierały się na przypuszczeniach dotyczących utrudnień w ruchu. Ponadto, błędnie zakwalifikowano zgromadzenie jako imprezę podlegającą przepisom Prawa o ruchu drogowym, a także naruszono terminy postępowania określone w Prawie o zgromadzeniach.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezydenta Miasta, a następnie Wojewody, o zakazie zorganizowania zgromadzenia publicznego w formie przejazdów kolumny pojazdów i wieców. Organy uzasadniały zakaz utrudnieniami w ruchu drogowym spowodowanymi remontami i planowanym przejazdem, co mogłoby zagrażać życiu, zdrowiu lub mieniu. Organizatorzy wnieśli skargę, podnosząc zarzuty naruszenia terminów postępowania, przepisów materialnych Prawa o zgromadzeniach oraz zasady legalizmu. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, zasądza od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędzia NSA Anna Orłowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi H. S., H. E. K., S. E. na decyzję Wojewody [...] z dnia 19 maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie zakazu zorganizowania zgromadzenia publicznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 16 maja 2011 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących H. S., H. E. K., S. E. 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 16 maja 2011 r. nr [...] Prezydent Miasta powołując się na art. 8 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 1990 r. - Prawo o zgromadzeniach orzekł o zakazie przeprowadzenia zgromadzenia publicznego organizowanego przez S. G. – pełnomocnika S. E., H. S. i H. E. K. w dniach:
- 17 maja 2011 r. w godz. 16. – 20.00 w formie przejazdu kolumny pojazdów ulicami G.:
- 18 maja 2011 r. w godz. 10.00 – 22.30 w formie przejazdu kolumny samochodów ulicami G. (wraz z dwoma wiecami w formie sztuk teatralnych w godz. 10.20 – 11.30 i w godz. 16.00 – 17.00);
- 19 maja 2011 r. w godz. 9.00 – 10.00 w formie przejazdu kolumny samochodów ulicami G.
W uzasadnieniu wydanej decyzji wskazano, że z uwagi na prowadzone w G. remonty poruszanie się ulicami miasta jest mocno utrudnione.
Wskazana w zawiadomieniu o zamiarze odbycia zgromadzenia kolumna samochodów przemieszczająca się remontowanymi ulicami w godzinach szczytu spowoduje blokadę miasta i może skutkować niemożliwością przejazdu użytkowników dróg a w szczególności pojazdom ratowniczym takim jak karetka pogotowia czy straż pożarna.
Okoliczność ta zagrażać zatem może życiu lub zdrowiu albo mieniu w znacznych rozmiarach i przemawia za wydaniem decyzji o zakazie odbycia zgromadzenia.
W dniu 17 maja 2011 r. do [...] Urzędu Wojewódzkiego w G. wpłynęło odwołanie S. E., H.S. i H. E. K., w którym podniesiono zarzuty:
- rażącego naruszenia art. 9 ust. 1 ustawy – Prawo o zgromadzeniach poprzez wydanie decyzji przez organ I instancji po upływie przewidzianego przez ustawę terminu;
- rażącego naruszenia art. 8 ustawy – Prawo o zgromadzeniach poprzez wydanie decyzji odmownej w okolicznościach nie uprawniających do podjęcia takiego rozstrzygnięcia;
- naruszenia zasady legalizmu określonej w art. 6 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego i art. 7 Konstytucji RP poprzez oparcie rozstrzygnięcia na przesłankach nie wymienionych w ustawie – Prawo o zgromadzeniach.
W dniu 18 maja 2011r. H. E. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Wojewody w przedmiocie rozpoznania odwołania od w/w decyzji.
Wyrokiem z dnia 19 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zobowiązał Wojewodę do rozpoznania wniesionego odwołania w terminie 24 godzin od ogłoszenia wyroku.
Decyzją z dnia 19 maja 2011 r. nr [...] Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie k.p.a.), art. 9 ust. 4 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy – Prawo o zgromadzeniach oraz art. 65 i art. 65b ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję Prezydenta Miasta.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia wskazano, że zróżnicowany charakter i rodzaj zdarzeń (przejazdy, pochody, wiece) planowanej imprezy powoduje, że wykracza ona poza ustawową definicję zgromadzenia publicznego.
W ocenie organu odwoławczego należy ją uznać za imprezę, do której zastosowanie mają przepisy art. 65 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. W związku z tym impreza winna być zgłoszona organowi zarządzającemu ruchem co najmniej 30 dni przed planowanym terminem Wniosek organizatorów do organu I instancji wpłynął zaś 27 kwietnia 2011 r. a więc na 21 dni przed planowaną imprezą.
Co więcej, organ odwoławczy podzielił argumentację organu I instancji, że utrudnienia, które spowoduje przemieszczanie się kolumny 20 samochodów w godzinach wzmożonego ruchu remontowanymi ulicami może istotnie ograniczyć przejazd pozostałym pojazdom, w tym pojazdom ratowniczym. Co oczywiste, może to spowodować zagrożenie życia, zdrowia lub mienia dla innych użytkowników dróg.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku S. E., H. S. i H. E. K. reprezentowani przez pełnomocnika wnieśli o uchylenie w/w decyzji Wojewody, względnie o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych w sprawie w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W skardze podniesiono zarzuty:
- rażącego naruszenia przepisów postępowania - art. 9 ust. 1 ustawy – Prawo o zgromadzeniach poprzez wydanie decyzji przez organ I instancji po upływie przewidzianego przez ustawę terminu;
- naruszenia przepisów prawa materialnego , tj. ustawy – Prawo o zgromadzeniach;
- naruszenia zasady legalizmu określonej w art. 6 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego i art. 7 Konstytucji RP poprzez oparcie rozstrzygnięcia na przesłankach nie wymienionych w ustawie – Prawo o zgromadzeniach.
W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., decyzja o zakazie odbycia zgromadzenia została doręczona dopiero 17 maja 2011 r., a wiec po upływie terminu określonego w art. 9 ust. 1 ustawy – Prawo o zgromadzeniach. Nadto organy orzekające w sprawie orzekając w przedmiocie zakazu odbycia pokojowego zgromadzenia około 100 uczestników powołały się w istocie na okoliczności pozaprawne. Dodatkowe 20 samochodów na ulicach G. gdzie codziennie przejeżdża dziesiątki tysięcy pojazdów nie może bowiem spowodować zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzkiego. Idąc tym tokiem rozumowania w tych samych kategoriach należałoby bowiem postrzegać zagrożenia wynikające z trwających w mieście remontów.
Nadto pełnomocnik skarżących podniósł, że nie znajduje uzasadnienia kwalifikowanie planowanego zgromadzenia publicznego w kategoriach "imprezy".
Zgromadzenie publiczne może być bowiem organizowane nie tylko w formie pieszego przemarszu. Ustawa – Prawo o zgromadzeniach nie wyłącza możliwości poruszania się samochodami w trakcie zgromadzenia.
Co nadto istotne, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 stycznia 2006 r. orzekł, że stosowanie określonych w ustawie – Prawo o ruchu drogowym szczególnych i trudnych do spełnienia wymagań narusza zagwarantowane w art. 57 Konstytucji RP prawo wolności zgromadzeń. Dlatego też z dyspozycji art. 65 ustawy – Prawo o ruchu drogowym wyeliminowano słowo "zgromadzenia".
W reasumpcji pełnomocnik skarżących wskazał, że zakazywanie przez organ administracji publicznej przeprowadzenia zgromadzenia publicznego jest nie tylko naruszeniem podstawowych zasad konstytucyjnych i ustawowych ale również działaniem sprzecznym z art. 11 Konwencji z dnia 4 listopada 1950 r. o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska.
Na rozprawie w dniu 7 czerwca 2011 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał argumentację zawartą w skardze dodając, że ci sami organizatorzy zawiadamiali o zgromadzeniach w innych miastach Polski i nigdzie nie wydano decyzji o zakazie odbycia zgromadzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Kognicji sądu administracyjnego w niniejszej sprawie poddano decyzję Wojewody z dnia 19 maja 2011 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 16 maja 2011 r., którą zakazano przeprowadzenia na obszarze Gminy Miasta G. zgromadzenia publicznego w dniach 17-19 maja 2011 r.
Kontrola w/w rozstrzygnięć przeprowadzona w oparciu o wskazane w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kryterium legalności prowadzi do wniosku, iż skarga zasługuje na uwzględnienie a wydane rozstrzygnięcia należy wyeliminować z obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że kontrola zgodności z prawem decyzji o zakazie odbycia zgromadzenia publicznego dokonywana przez sąd administracyjny powinna brać pod uwagę przede wszystkim prawa obywateli wynikające z konstytucyjnie zagwarantowanej wolności do organizowania pokojowych zgromadzeń, a w dalszej kolejności odnosić się do ochrony praw i wolności innych osób (por. w tej materii: uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 1994 r., sygn. W 8/93, publ. OTK 1994/1/18). Wynikająca z art. 1 ust. 1 ustawy - Prawo o zgromadzeniach wolność zgromadzania podlega ograniczeniom przewidzianym jedynie przez ustawy, niezbędnym do ochrony bezpieczeństwa państwowego lub porządku publicznego oraz ochrony zdrowia lub moralności publicznej albo praw i wolności innych osób, a także ochrony Pomników Zagłady w rozumieniu ustawy z dnia 7 maja 1999 r. o ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów zagłady ( art. 2 ustawy).
Co istotne, normą nadrzędną, determinującą sposób wykładni art. 8 ustawy z dnia 5 lipca 1990 r. - Prawo o zgromadzeniach ( DZ. U. Nr 51, poz. 297 ze zm., zwanej dalej ustawą) wskazującego na przesłanki wydania decyzji o zakazie odbycia zgromadzenia publicznego jest Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., która w art. 57 zawiera regulację prawną zapewniającą każdemu wolność organizowania i uczestniczenia w pokojowych zgromadzeniach. Tym samym regulacje rangi ustawowej ograniczające ze swej istoty wolność organizowania pokojowych zgromadzeń należy postrzegać z uwzględnieniem prymatu w/w normy konstytucyjnej.
Z kolei kompetencje organów właściwych w sprawach dotyczących zgromadzeń obejmują badanie, czy organizator spełnił warunki formalne, o jakich mowa w art. 7 i w art. 3 ust. 1 ustawy – Prawo o zgromadzeniach, to jest czy dokonano prawidłowego zawiadomienia o zamiarze odbycia zgromadzenia zachowując przewidziane przez ustawodawcę terminy.
Dokonanie przedmiotowej oceny w kwestii wymogów formalnych zawiadomienia uprawnia z kolei organ gminy do kompleksowej oceny czy w danym przypadku mają miejsce wymienione w art. 8 ustawy – Prawo o zgromadzeniach okoliczności uzasadniające wydanie decyzji o zakazie odbycia zgromadzenia.
Zgodnie bowiem z art. 8 w/w ustawy organ gminy zakazuje zgromadzenia publicznego, jeżeli:
1) jego cel lub odbycie sprzeciwiają się niniejszej ustawie lub naruszają przepisy ustaw karnych,
2) odbycie zgromadzenia może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi albo mieniu w znacznych rozmiarach.
W związku z taką regulacją normatywną obowiązkiem organów administracji publicznej jest nie tylko formułowanie przypuszczeń co do ewentualnych zagrożeń wynikających z planowanego zgromadzenia, lecz wskazanie i wnikliwa identyfikacja negatywnych aspektów zgromadzenia na tle konkretnych okoliczności sprawy.
Odnosząc powyższe rozważania do realiów rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że organizatorzy zaplanowanych na dzień 17, 18 i 19 maja 2011 r. zgromadzeń wypełnili przesłanki formalne wynikające z ustawy – Prawo o zgromadzeniach. Zawiadomienia o zgromadzeniach wpłynęły do organu w dniu 26 kwietnia 2011 r., zatem wiadomość o zgromadzeniu dotarła w terminie wskazanym w art. 7 ust. 1 ustawy.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy decyzja o zakazie zgromadzenia publicznego powinna być doręczona organizatorowi w terminie 3 dni od dnia zawiadomienia, nie później jednak niż na 24 godziny przed planowanym terminem rozpoczęcia zgromadzenia. Wynikający z istoty wolności zgromadzeń wymóg szczególnej szybkości postępowania nakłada na organ dokonujący oceny zgłoszenia obowiązek niezwłocznego podjęcia niezbędnych czynności. Wbrew temu w niniejszej sprawie organ dopiero po upływie 9 dni od dnia wpływu zgłoszeń, bo w dniu 5 maja 2011 r. (data stempla pocztowego) wystąpił do pełnomocnika organizatorów o uzupełnienie wniosków dotyczących zgromadzeń w dniu 17 i 19 maja 2011 r. W dniu 12 maja 2011 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej pełnomocnik stron przekazał skan uzupełnienia wniosków ( data wpływu do organu w dniu 13 maja 2011 r.), a w dniu 16 maja 2011 r. wpłynął jego oryginał. W dniu 16 maja 2011 r. Prezydent Miasta wydał decyzję o zakazie przeprowadzenia zgromadzeń. Powyższe wskazuje, że organ pierwszej instancji prowadził postępowanie w sposób bardzo opieszały w wyniku czego doszło do wydania decyzji z naruszeniem ustalonego w art. 9 ust. 1 terminu. Takie działanie organu jest tym bardziej naganne, że wobec przyjętej przez ustawodawcę konstrukcji zgłoszenia o zamiarze przeprowadzenia zgłoszenia, brak reakcji ze strony organu w przewidzianym w art. 9 ust. 1 ustawy terminie daje organizatorowi zgromadzenia podstawę do przyjęcia, że organ nie wydał decyzji o zakazie zgromadzenia. Tym samym sformułowany w skardze zarzut naruszenia w/w przepisu ustawy zasługiwał na uwzględnienie, jakkolwiek Sąd nie podziela twierdzenia strony skarżącej, że naruszenie to daje podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
Z kolei w zakresie oceny stanowiska organów obu instancji odnośnie istnienia podstaw do wydania zakazu przeprowadzenia zgromadzeń, zdaniem Sądu organu nie wykazały istnienia opisanych w art. 8 ustawy przesłanek.
W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że nie zgadza się z prezentowanym przez organ odwoławczy stanowiskiem, że zróżnicowany charakter i rodzaj zdarzeń (przejazdy, pochody, wiece) planowanej imprezy powoduje, że wykracza ona poza ustawową definicję zgromadzenia publicznego, tym samym należy ją uznać za imprezę, do której zastosowanie mają przepisy art. 65 ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.) i kolejne przepisy tej ustawy dotyczące organizacji takich imprez.
Art. 65 prawa o ruchu drogowym stanowi, że zawody sportowe, rajdy, wyścigi, przewóz osób kolejką turystyczną i inne imprezy, które powodują utrudnienia w ruchu lub wymagają korzystania z drogi w sposób szczególny, mogą się odbywać pod warunkiem zapewnienia bezpieczeństwa porządku podczas trwania imprezy oraz uzyskania zezwolenia na jej przeprowadzenie.
W tym miejscu należy wskazać, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 stycznia 2006 r. sygn. K 21/05 orzekł, że art. 65 ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym w części obejmującej wyraz "zgromadzenia" jest niezgodny z art. 57 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zwracając uwagę nas konstytucyjny status zgromadzeń i pozakonstytucyjny status pozostałych wymienionych w art. 65 prawa o ruchu drogowym imprez, Trybunał stwierdził, że konstytucyjna koncepcja wolności zgromadzeń powinna być konsekwentnie realizowana przez ustawodawcę. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego nie jest możliwa do zaakceptowania - z konstytucyjnego punktu widzenia - regulacja niwecząca zgłoszenie jako konstrukcję podstawową, zawartą w ustawie "pierwotnej", jaką jest prawo o zgromadzeniach.
Wynika z powyższego, że w przypadku organizacji zgromadzenia, przepis art. 65 prawa o ruchu drogowym nigdy nie będzie mieć zastosowania, wprowadza on bowiem system koncesjonowania imprez. Zdaniem organu odwoławczego należało planowane zgromadzenia poddać takiemu właśnie reżimowi, bowiem w jego ocenie była to "inna impreza", o której mowa w cytowanym wyżej przepisie.
Zgromadzeniem w rozumieniu prawa o zgromadzeniach jest zgrupowanie co najmniej 15 osób, zwołane w celu wspólnych obrad lub wspólnego wyrażenia stanowiska ( art. 1 ust. 2 ustawy). Podstawową cechą odróżniającą zgromadzenie od innych form aktywności społecznej przejawiającej się w organizacji imprez z udziałem wielu osób jest cel dla którego jest zwoływane, co również wskazuje na więź pomiędzy biorącymi w nim udział osobami. Każde zgromadzenie musi mieć konkretny cel, którym jest wyrażenie przez jego uczestników opinii lub idei albo też obrona określonych interesów.
W niniejszej sprawie w zawiadomieniach o zgromadzeniu publicznym wskazano, że zgromadzenia odbędą się w celu wspólnego zamanifestowania poglądów społecznych, politycznych i kulturalnych oraz szerzenie postaw pacyfistycznych. W uzupełnieniu zawiadomienia podano, że zgromadzenia są organizowane w związku z 66 rocznicą wyzwolenia terytorium Polski i Niemiec spod faszyzmu hitlerowskiego, będzie to akcja antywojenna, podczas której będą miały miejsce: przejazdy kolumny samochodów, wiece w formie happeningu, gdzie przedstawiona będzie sztuka teatralna. Jak stwierdził pełnomocnik skarżących na rozprawie w dniu 7 czerwca 2011 r. sztuka teatralna miała mieć charakter happeningu politycznego.
Wynika z powyższego bezspornie, że zamiarem organizatorów było zorganizowanie zgromadzeń publicznych zwołanych w celu wspólnego wyrażenia określonego stanowiska, przy czym organizatorzy zmierzali ten cel osiągnąć przy użyciu różnych form wyrazu, co nie stoi w sprzeczności z przepisami ustawy prawo o zgromadzeniach, nie zawiera ona bowiem w tej materii żadnych uregulowań. Tym samym błędne było stanowisko organu odwoławczego, że w niniejszej sprawie planowano przeprowadzić imprezę, o której mowa w art. 65 prawa o ruchu drogowym i że dokonano jej zgłoszenia z uchybieniem terminu wskazanego w art. 65b ust. 1 tej ustawy.
Rozważenie wymaga też kwestia czy zasadnie organ pierwszej instancji uznał, że w sprawie występuje opisana w art. 8 ust. 2 ustawy przesłanka stanowiąca podstawę do wydania decyzji o zakazie zgromadzenia, co spotkało się z aprobatą organu odwoławczego. Odbycie zgromadzeń mogło zdaniem organów zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi albo mieniu w znacznych rozmiarach, bowiem z uwagi na trwające prace remontowe na ulicach G., jak również przemieszczanie się kolumny samochodów głównymi ulicami miasta w godzinach szczytu, mogłoby dojść do blokady miasta, a w efekcie tego uniemożliwienia przejazdu użytkownikom dróg, w tym w szczególności pojazdom służb ratowniczych.
Zdaniem Sądu takie twierdzenia organów nie znajdują żadnego uzasadnienia w materiale dowodowym sprawy, tymczasem muszą być one oparte na zebranych w postępowaniu dowodach odnoszących się do skonkretyzowanych okoliczności, a nie tylko na przypuszczeniach, czy założeniach. Organ winien w takim przypadku wykazać, że na planowanej trasie zgromadzenia i w czasie jego trwania istnieją konkretnie wskazane przeszkody lub inne okoliczności uniemożliwiające odbycie zgromadzenia, ze względu na niebezpieczeństwo określone w art. 8 pkt 2 ustawy
Przejazd ulicami miasta jest niewątpliwie utrudnieniem ruchu drogowego, nie oznacza to jednak, że zawsze będzie to prowadzić do paraliżu ruchu komunikacyjnego miasta, zważywszy na fakt, że zgromadzenia miały być organizowane w różnych terminach i różnych miejscach. Tymczasem organ pierwszej instancji ogólnie powołał się na okoliczność trwających w mieście prac remontowych i trudności, jakie mógłby spowodować przejazd samochodów uczestniczących w zgromadzeniu.
W wyroku z dnia 5 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 1907/10 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd ( który Sądu aprobuje ), że: "Wyważenie wolności konstytucyjnej a domniemanego zagrożenia sprawności ruchu drogowego przez jego ograniczenie nie pozwala na przypisanie temu domniemaniu pierwszeństwa. Art. 57 Konstytucji nie daje podstaw do wyprowadzenia, że jakiekolwiek utrudnienia w ciągłości ruchu drogowego stanowią podstawę do wyłączenia konstytucyjnych wolności." ( opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W końcu należy zauważyć, że zgromadzenia publiczne z uwagi na swój charakter, w tym zwłaszcza te polegające na przemarszu czy przejeździe ulicami miast, mogą powodować pewne utrudnienia w ruchu i jako takie – przy takim stanowisku organów przyjętym w niniejszej sprawie - nie mogłoby dojść do skutku.
Kolejnym argumentem, na który powołał się organ pierwszej instancji uzasadniając zakaz przeprowadzenia zgromadzeń było powołanie się na przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( DZ. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 ze zm.) tj. art. 20 pkt 12 i 14, które nakładają na Prezydenta Miasta, jako zarządcę drogi obowiązek ochrony dróg, wynikiem czego jest m.in. wprowadzenie projektu organizacji ruchu. Obowiązujący w G. projekt organizacji ruchu wprowadza ograniczenia dla poruszania się ciężkimi pojazdami w obrębie starego miasta, tymczasem plan zgromadzeń obejmował przemieszczenie się kolumny samochodów, w tym samochodów ciężarowych ulicami znajdującymi się w tym obszarze.
Jak wskazano wcześniej organ winien wskazać konkretne okoliczności uniemożliwiające odbycie zgromadzenia. Ogólne odwołanie się organów do wprowadzonego na terenie Głównego Miasta obszaru ograniczonego ruchu nie stanowi, zdaniem Sądu, wystarczającej przesłanki do wydania decyzji o zakazie zgromadzenia. Organ winien w takim przypadku wskazać precyzyjnie na podstawy wprowadzenia takiego ograniczenia oraz na jego zakres. Chodzi więc o wskazanie granic obszaru ograniczonego ruchu, a zwłaszcza treści obowiązujących na jego terenie przepisów uniemożliwiających odbycie tam zgromadzenia, a co za tym idzie wykazania braku możliwości wyrażenia zgody – jako zarządcy drogi – na odstępstwo od wprowadzonych tam zakazów. W niniejszej sprawie organy tego nie uczyniły, w efekcie czego skarżący zostali pozbawieni możliwości polemiki ze stanowiskiem organu, zaś w odniesieniu do Sądu, dokonania przez niego oceny działania organu w tym zakresie z punktu widzenia jego zgodności z prawem.
W tej sytuacji należało uznać, że zakwestionowane rozstrzygnięcie Wojewody jak i poprzedzająca je decyzja Prezydenta Miasta zostały wydane z naruszeniem powołanych wyżej przepisów prawa materialnego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy.
W reasumpcji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) w zw. z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań, organy winny przy tym uwzględnić fakt, że termin planowanych zgromadzeń już upłynął.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło