I GZ 21/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 7 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 264/11 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za sierpień 2005 r. postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z 7 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 264/11, odmówił K. M. (dalej: strona, skarżący) wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w G. (dalej: organ) z dnia [...] stycznia 2011 r., w przedmiocie podatku akcyzowego. Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynikało, że 22 lutego 2011 r. pełnomocnik K. M. wniósł do WSA skargę na ww. decyzję organu wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że w firmie skarżącego na dzień 12 maja 2010 r. wystąpiła zaległość podatkowa w podatku akcyzowym za kolejne miesiące od stycznia do lipca oraz od października do grudnia 2005 r., w związku z wydanymi przez organ decyzjami wymiarowymi. Powyższa zaległość podatkowa zwiększyła się o kwotę główną w wysokości 280.928 zł w związku z wydaniem przez Dyrektora Izby Celnej w G. decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. określających wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiąc sierpień i wrzesień 2005 r. Na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] grudnia 2010 r. organ wszczął egzekucję, dokonując w daniach 30 i 31 grudnia 2010 r. zajęcia ruchomości należących do firmy strony, a potwierdzając niniejsze czynności w protokołach zajęcia i odbioru ruchomości. W dniu [...] lutego 2011 r. na postawie tytułów wykonawczych dokonano też zajęcia konta bankowego skarżącego. Pełnomocnik wskazał ponadto, iż przeprowadzone u skarżącego czynności egzekucyjne w zasadzie pozbawiły go możliwości dalszego funkcjonowania oraz w niedalekiej przyszłości spowodują pozbawienie go wszelkich źródeł utrzymania i majątku. Sąd I instancji postanowieniem z 7 listopada 2011 r., odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazał, iż uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej. Strona uzasadniając złożony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazała na łączną wysokość zaległości podatkowych. Ocena tego czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku strony skarżącej prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki w ocenie WSA nie mogła odbywać się w oderwaniu od szczegółowych informacji o sytuacji majątkowej strony, która ich nie przedstawiła. Tym niemniej Sąd I instancji dysponował dokumentami przedłożonym przez skarżącego w związku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, które jednak w ocenie WSA nie potwierdziły twierdzeń skarżącego o grożącej mu niewypłacalności. Jednocześnie wynikało z nich, iż skarżący uzyskał w 2010 r. przychód z działalności gospodarczej w wysokości ponad 56 mln. zł, natomiast dochód, po odliczeniu kosztów uzyskania przychodu, wyniósł 638.638,97 zł. Wynikające z wyciągów bankowych informacje w ocenie Sądu I instancji świadczą także o znacznych rozmiarze prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej i aktywnym uczestnictwie w obrocie gospodarczym. Zatem w tym świetle uznano, że skarżący nie wykazał grożącej mu wskutek wykonania zaskarżonej decyzji utraty płynności finansowej. Zażalenie na postanowienie WSA z dnia 7 listopada 2011 r. złożył K. M. wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Jednocześnie o przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do sprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania od strony przeciwnej. Skarżący zarzucił naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez przyjęcie, iż brak jest podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, niepubl.). Zawarty w skardze Spółki wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został krótko uzasadniony, poprzez wskazanie wysokości zobowiązania w podatku akcyzowym oraz wskazania, iż przeprowadzone czynności egzekucyjne pozbawiłą skarżącego możliwości dalszego funkcjonowania oraz wszelkich źródeł utrzymania i majątku. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji zgodnie z prawem odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, skoro do dnia rozpatrzenia omawianego wniosku strona nie wskazała istotnych okoliczności, które w kontekście przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. uzasadniałyby zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Warto również podkreślić, iż skarżąca Spółka nie dołączyła do wniosku dokumentacji potwierdzających swoją sytuację finansową, a pomimo tego Sąd I instancji wziął pod uwagę i poddał ocenie dokumentację przedłożoną przez skarżącego w związku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, pomimo uzupełniania argumentacji uzasadniającej wstrzymanie wykonania decyzji w treści zażalenia, wymaga podkreślenia, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniająca uwzględnienie jej wniosku. W ocenie NSA wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji został sporządzony i dołączony do treści skargi przez profesjonalnego pełnomocnika, który powinien wiedzieć o konieczności jego szczególnego uzasadnienia. NSA dostrzega jednak, że wskazany niedostatek wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został uzupełniony w zażaleniu, gdzie strona wskazała okoliczności, które jej zdaniem uprawdopodabniają niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Jednak z przedstawionych przez stronę informacji i dokumentów nie wynika, aby takie szczególne okoliczności w niniejszym przypadku występowały. Skarżący nie przedstawił dokumentacji potwierdzających wydatki firmy. Natomiast wskazany w zażaleniu obowiązek ponoszenia kosztów związanych z prowadzoną działalnością nie jest okolicznością szczególną i związany jest z ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej. Z dołączonej do zażalenia dokumentacji wynikało ponadto, że Spółce rozłożono zaległość podatkową na raty, a swoje należności skarżący spłaca regularnie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że powyższe okoliczności nie stanowią przesłanki do przyznania stronie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący wprawdzie wskazał, że egzekucja należności Skarbu Państwa będzie się wiązała z utratą wszelkich źródeł utrzymania i majątku, a także z problemami w funkcjonowaniu działalności gospodarczej, jednakże nie sposób przyjąć, że okoliczność ta sama w sobie spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Za taką okoliczność na przykład można by było uznać ewentualne następstwa wykonania zabezpieczeń kredytowych przez bank, jak chociażby sytuację, w której wykonanie zabezpieczenia kredytu hipotecznego skutkowałoby pozbawieniem skarżącego lub jego rodziny lokalu mieszkalnego. W niniejszej sprawie skarżący na żadne konkretne okoliczności tego rodzaju jednak nie wskazał. Tym samym, należy – za Sądem pierwszej instancji – przyjąć, że skarżący nie wykazał, iż przywołane przez niego okoliczności rzeczywiście uzasadniają wstrzymanie wykonania spornej decyzji Dyrektora Izby Celnej w G. NSA pragnie zauważyć, iż sąd ma prawną możliwość zmiany bądź uchylenia w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącego, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.