II SA/Rz 270/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ NSA Małgorzata Wolska Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 8 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi D. P. i Ł. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość -skargę oddala- II SA/Rz 270/11 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] września 2010 r., [...] umarzająca postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania na rzecz D. i Ł. P. z tytułu przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości odpowiadającej dawnej parceli gruntowej nr [...] i parceli budowlanej nr [...] bez odszkodowania. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że odwołanie D. i Ł. P. nie mogło być uwzględnione bo decyzja pierwszoinstancyjna odpowiada przepisom prawa. W szczególności organ zauważył, że przejęcie nieruchomości, której dotyczy wniosek, nastąpiło na podstawie ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz.U. nr 31, poz. 138). W ramach tej ustawy przejęcia nieruchomości następowały z zastrzeżeniem warunku, że za 33% powierzchni ogólnej przejmowanej przez państwo nie było ustalane odszkodowanie, zatem przejęcie następowało bez odszkodowania. W ten sposób przejęto części parcel, co do których wnioskodawcy domagają się ustalenia odszkodowania. Wojewoda zauważył, że obecnie obowiązująca ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. nr 102, z 2010 r., poz. 651 ze zm.) wskazując w art. 216 ustawę z dnia 22 maja 1958 r. ogranicza zakres roszczeń wynikających z tamtego prawa tylko do zwrotu przejętych nieruchomości, a nie spraw odszkodowawczych. Zatem odszkodowanie nie może być wypłacane z powołaniem się na ten przepis w związku z treścią art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy. Z tego też względu umorzenie postępowania przez Starostę Powiatu było zasadne, a to dawało organowi odwoławczemu podstawę do zastosowania art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Z rozstrzygnięciem Wojewody nie zgodzili się D. i Ł. P. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący wnieśli o uchylenie decyzji obu instancji i przyznanie odszkodowania za grunt zajęty pod budowę drogi. Składając takie żądanie skarżący wskazali, że decyzja Wojewody narusza treść art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W ocenie skarżących organy naruszyły wyrażona w nim normę przez wadliwą wykładnię treści tego przepisu. Zdaniem skarżących art. 226 jednoznacznie wskazuje na nieruchomości przejęte na rzecz Skarbu Państwa, a nie odnosi się tylko do ich zwrotu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a. Sądy sprawują kontrolę działalności administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy orzekają w granicach danej sprawy. Skarga D. i Ł. P. nie może być uwzględniona. Sąd przyjmuje, że ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny odpowiada przepisom prawa, zatem może stanowić podstawę faktyczną orzekania. Skarga wskazuje na naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na błędnej wykładni treści art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ocena poprawności działania organów w procesie wydawania decyzji może być dokonana w warstwie materialnej tylko po ustaleniu, że w postępowaniu nie doszło do naruszenia przepisów formalnych. Stwierdzenie tego rodzaju naruszenia musi prowadzić do uchylenia decyzji, bez rozstrzygania stosowania norm materialnych. Taka konieczność jest konsekwencją charakteru prawnej kontroli jaką sprawuje Sąd rozpoznając sprawę. W sprawie ze skargi D. i Ł. P. Sąd stwierdza, że postępowaniu w którym zapadła skarżona decyzja nie doszło do naruszenia przepisów procesowych w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że wątpliwości budzi poprawność prowadzonego postępowania odwoławczego od decyzji Starosty Powiatu z dnia [...] grudnia 2009 r., [...]. W aktach sprawy znajduje się niepodpisana kopia odwołania od tej decyzji. Na skutek złożenia tego środka zapadła decyzja Wojewody z dnia [...] września 2010 r. [...] uchylająca rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przekazane Sądowi akta drugo instancyjne zawierają odwołanie spełniające wymogi prawa ale od decyzji Starosty Powiatu, a więc późniejszej, bo tej od której została złożona skarga. Pojawiająca się wątpliwość co do poprawności formalnej odwołania od decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. w ocenie Sądu nie jest istotna dla poprawności rozstrzygnięcia w sprawie objętej skargą. Jeżeli odwołanie byłoby złożone w sposób na który wskazują akta sprawy, to bez jego podpisania (choćby uzupełnionego) nie mogłoby wszcząć się postępowania odwoławczego. W takim stanie wszystkie rozstrzygnięcia kasacyjne Wojewody podkarpackiego dotknięte byłyby wadliwością. Jednak Sąd przyjmuje, że ta wadliwość nie ma wpływu na merytoryczne załatwienie sprawy. Z tego więc powodu Sąd przyjął, że stwierdzone z urzędu naruszenie przepisów postępowania pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. W konsekwencji Sąd ma podstawę do oceny merytorycznych zarzutów skargi. Działanie takie należy uznać za zasadne i czyniące zadość ekonomice procesowej. Dokonując oceny naruszenia art. 216 u.g.n. stwierdzić należy, że ten zarzut jest nietrafny. Poprawnie wskazuje organ, że treść przepisu ma ograniczone zastosowanie do spraw dotyczących własności nieruchomości przejmowanych w przeszłości na rzecz Skarbu Państwa. Z treści art. 216 ust. 1 u.g.n. wynika, że przepisy rozdziału 6 działu III ustawy, stosuje się odpowiednio do przejęcia nieruchomości na podstawie ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz.U. nr 31, z1961 r. poz. 138 ze zm.). Takie odesłanie wskazuje, że przepisy u.g.n. mają zastosowanie tylko do zwrotu nieruchomości przejętych na podstawie wskazanej regulacji. Nie stosuje się jednak u.g.n. do spraw, które nie dotyczą zwrotu a więc do odszkodowania, które nie zostało wypłacone. Wskazywanie przez skarżących, że podstawą ustalenia odszkodowania powinien być art. 129 ust. 5 u.g.n. jest nieporozumieniem. Przepis ten obejmuje wyraźnie wskazane przypadki, w których nie mieści się przejęcie nieodpłatne w ramach ustawy z dnia 22 maja 1958 r. Nadto art. 129 u.g.n. mieści się w rozdziale 5, dziale III ustawy, a to dodatkowo wskazuje, że art. 216 u.g.n. nie może mieć zastosowania do sprawy objętej skarżoną decyzją. W takich okolicznościach faktycznych i prawnych przyjąć trzeba, że organy obu instancji nie naruszyły prawa, wskazują, że dla ustalenia odszkodowania dla skarżących w porządku prawnym brak podstawy prawnej. W takiej sytuacji postępowanie o ustalenie odszkodowania podlega umorzeniu, zatem taki sposób orzekania nie może być skutecznie zakwestionowany żądaniami skarżących. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.