I FZ 522/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 30 września 2011 r., sygn. akt I SA/Go 183/11 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 20 grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od maja do grudnia 2004 r. postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 września 2011 r., sygn. akt I SA/Go 183/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odmówił J. S. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 20 grudnia 2010 r., wydaną w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od maja do grudnia 2004 r. Sąd wskazał, że podnoszona przez pełnomocnika strony okoliczność przebywania poza granicami kraju w celach służbowych w terminie otwartym do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie może stanowić o braku winy tego pełnomocnika w jego uchybieniu. Przedłożona z kolei kserokopia dowodu wpłaty z 20 maja 2011 r. za pobyt w pokoju gościnnym, wystawiony przez ambasadę R.P. w Paryżu nie potwierdza, że dotyczy pełnomocnika Skarżącej. Ponadto nie ma on żadnego związku z uchybionym terminem do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia bowiem dotyczy okresu 20-23 maja 2011 r., podczas gdy wyrok w sprawie zapadł w dniu 6 lipca 2011 r. i od dnia następnego rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do złożenia wniosku. Nie sposób też przyjąć, według Sądu pierwszej instancji, że uzasadnia fakt nieodebrania przesyłki sądowej z dnia 16 czerwca 2011 r., a w konsekwencji uprawdopodabnia brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd podkreślił również, że argumentacja pełnomocnika i użyte przez nią sformułowanie "przebywałam na wyjeździe służbowym w Niemczech i nie miałam możliwości stawienia się na rozprawę w dniu 6 lipca 2011r. i dochowania terminu..." pozwalają przypuszczać, że o terminie rozprawy wiedziała. W żadnym bowiem z pism nie twierdzi, że nie otrzymała zawiadomienia o rozprawie. Okoliczność ta jest jednak zdaniem Sądu pierwszej instancji drugorzędna, bowiem oddalenie tego wniosku nastąpiło wskutek nieuprawdopodobnienia przez pełnomocnika skarżącej braku winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Sądu, pełnomocnik skarżącej prowadząca działalność gospodarczą powinna dochować należytej staranności przy prowadzeniu spraw swoich klientów. Okoliczność przyjęcia zlecenia, z którym związane są częste wyjazdy zagraniczne nie powinna skutkować niedopełnieniem obowiązków w innych sprawach, w których dany pełnomocnik występuje. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła pełnomocnik skarżącej wnosząc o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu podkreślono, że pełnomocnik strony nie odebrała zawiadomienia o rozprawie, gdyż przebywała za granicą, zatem twierdzenie Sądu, że pełnomocnik wiedziała o terminie rozprawy nie jest uzasadnione. Pełnomocnik strony po ustaniu przyczyny uniemożliwiającej dokonanie czynności procesowej, tj. w dniu 1 sierpnia 2011 r. zwróciła się do Sądu z wnioskiem o doręczenie uzasadnienia wyroku oraz o przywrócenie terminu do jego złożenia. Zdaniem autora zażalenia z przedstawionej argumentacji wynika, że przesłanka dotycząca uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu została wypełniona. Ponadto odmowa przywrócenia terminu spowoduje ujemne skutki dla strony, gdyż uniemożliwi jej wniesienie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze z., dalej również jako P.p.s.a.), sąd może postanowić o przywróceniu terminu do dokonania czynności sądowej na wniosek strony, o ile do uchybienia terminu doszło bez jej winy. Z kolei zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana. Z wnioskiem należy wystąpić w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.), a wraz z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia prawidłowo stwierdził, że strona nie spełniła wszystkich przesłanek wymienionych we wskazanym powyżej art. 87 P.p.s.a., których wystąpienie warunkuje przywrócenie uchybionego terminu. Nie można bowiem uznać, że pełnomocnik skarżącej we wniosku o przywrócenie terminu uprawdopodobniła okoliczności, że do uchybienia terminowi doszło bez jej winy. Rozważając przesłankę braku winy strony w uchybieniu terminu, należy stwierdzić, iż brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określoną czynność sądową stanowi konieczną i jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Przepis art. 86 § 1 oraz art. 87 § 2 P.p.s.a. stanowiąc o tej przesłance nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony ubiegającej się o przywrócenie terminu. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jaki można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazane przez pełnomocnika strony okoliczności stosownie do których, do uchybienia terminu doszło z uwagi na wyjazd służbowy za granicę pełnomocnika, co skutkować miało brakiem możliwości złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w terminie, nie stanowi o braku winy w uchybieniu terminowi do dokonania tej czynności. Akta sprawy wskazują, że pełnomocnik strony była prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy po zamknięciu której, w dniu 6 lipca 2011 r. Sąd ogłosił wyrok, zaś wyjazd służbowy za granicę jako przyczyna niedochowania terminu w złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia, nie stanowi o braku winy oraz dochowaniu należytej staranności przy prowadzeniu sprawy uprawniającym do przywrócenia terminu na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 P.p.s.a. Reasumując, ocena determinująca odmowę przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku dokonana przez Sąd pierwszej instancji była prawidłowa, a okoliczności powołane w zażaleniu nie podważyły jej. Mając powyższe rozważania na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.