I SA/Ke 263/11
WyrokWSA w Kielcach2011-06-09
Skład orzekający: Maria Grabowska, Artur Adamiec, Janusz Bociąga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne prawidłowo ustaliły wartość celną używanego samochodu osobowego, odrzucając zadeklarowaną wartość transakcyjną na rzecz wartości ustalonej metodą "ostatniej szansy"?Ratio decidendi
Organy celne prawidłowo ustaliły wartość celną używanego samochodu, odrzucając zadeklarowaną wartość transakcyjną, ponieważ istniały uzasadnione wątpliwości co do jej wiarygodności. Wartość transakcyjna była rażąco niska w porównaniu do cen rynkowych i danych z bazy NAUVEA, a przedstawione przez stronę dokumenty nie rozwiały tych wątpliwości. Wobec niemożności ustalenia wartości celnej na podstawie metod z art. 30 WKC, zastosowanie metody "ostatniej szansy" (art. 31 WKC) z wykorzystaniem aplikacji "Carwert" było uzasadnione.Stan faktyczny
Skarżący S. R. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu używany samochód osobowy, deklarując jego wartość celną na 4000,00 USD. Organy celne zakwestionowały tę wartość, wskazując na dane z bazy NAUVEA oraz porównanie z cenami podobnych pojazdów na rynku eksportu, które sugerowały znacznie wyższą wartość (13000,00 USD). Pomimo wezwań, skarżący nie przedstawił dokumentów jednoznacznie potwierdzających zadeklarowaną wartość. Ostatecznie organy celne ustaliły wartość celną metodą "ostatniej szansy" na 64200,00 PLN (po przeliczeniu z USD i odliczeniu elementów niebędących wartością celną), co skutkowało naliczeniem długu celnego i odsetek. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec,, Sędzia SO (del.) Janusz Bociąga (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 czerwca 2011r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie długu celnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...]. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...]. nr [...], którą zaksięgował retrospektywnie kwotę długu celnego w wysokości 2854 zł stanowiącą różnicę między kwotą cła określoną w decyzji, a kwotą zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym nr OGL/341020/000463 z dnia 3 marca 2008r. oraz określił kwotę odsetek w wysokości 883 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny. W dniu 3 marca 2008r. w Oddziale Celnym w S. S. R. zgłosił do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu towar w postaci samochodu osobowego używanego marki Chrysler Crossfire. Zgłoszenie celne zarejestrowano pod pozycją ewidencji OGL/341020/000463. Do zgłoszenia celnego strona załączyła m.in. zlecenie zakupu pojazdu używanego z dnia 19 stycznia 2008r. określające cenę samochodu wraz z transportem do Polski na kwotę 4000,00 USD, w którym wskazano przebieg pojazdu na 25700 mil, akt własności pojazdu (Certificate of Title for a Vehicle) oraz kopię polecenia wypłaty w obrocie dewizowym z dnia 18 lutego 2008r. na kwotę 4100,00 USD, tytułem "Zapłaty za samochód marki Chrysler Crossfire 2004r. - powypadkowy".
W wyniku przeprowadzonej rewizji stwierdzono m.in. używany samochód osobowy marki Chrysler Crossfire, dwudrzwiowy, koloru szarego, o numerze nadwozia zgodnym z deklarowanym w w/w zgłoszeniu celnym, bez widocznych uszkodzeń zewnętrznych, o przebiegu 25879 mil. Sporządzono dokumentację fotograficzną pojazdu.
Następnie organ celny w celu sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w przedmiotowym zgłoszeniu celnym, w toku weryfikacji przedmiotowego zgłoszenia celnego, wezwał stronę pismem z dnia 4 marca 2008r., zgodnie z art. 181 a ust. 2 Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11.10.1993r. ze zm., Dz.Urz. UE, Polskie wyd. specjalne, rozdz. 2, t. 6, str. 3), zwanego dalej RWKC, do przedłożenia uzupełniających informacji, które uwiarygodnią, że zadeklarowana wartość celna towaru stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę.
W dniu 4 marca 2008r. do Oddziału Celnego w S. nadeszło za pośrednictwem telefaksu oświadczenie opatrzone w nagłówek First State Auto Association, będącej eksporterem niniejszego towaru, w którym wskazano m.in., iż samochód marki Chrysler Crossfire z 2004r. sprzedano S. R. za kwotę 4000,00 USD, włączając transport. Poinformowano także, że pojazd został sprzedany w kondycji "as is" - bez gwarancji, a kupujący zobowiązał się do pokrycia wszelkich koniecznych kosztów reperacji i rejestracji.
Ponadto w dniu 4 marca 2008r. zostało złożone przez S. R. oświadczenie wraz z pouczeniem o odpowiedzialności karnej. W piśmie tym strona oświadczyła, iż zadeklarowana wartość celna jest całkowitą, faktycznie zapłaconą za towar będący przedmiotem zgłoszenia celnego OGL/341020/000463 z dnia 3 marca 2008r.
Po uiszczeniu należności zadeklarowanych w zgłoszeniu celnym Oddział Celny w S. zwolnił towar do deklarowanej procedury.
Naczelnik Urzędu Celnego w K. pismem z dnia 20 września 2010r. wystąpił z prośbą o przekazanie informacji dotyczących okoliczności sprzedaży, do poprzedniego dysponenta pojazdu tj. JJLH OF JENKINTOWN LLC DBA FAULKNER CHRY JEEP DODGE z USA. Przedsiębiorstwo to nie przekazało żadnych informacji na temat w/w pojazdu.
Następnie w dniu 18 października 2010r. dokonano sprawdzenia przedmiotowego pojazdu w bazie danych NAUVEA. Dostęp do powyższej bazy danych organ celny uzyskał od Dyrektora Generalnego Stowarzyszenia Eksporterów Pojazdów Używanych w Ameryce Północnej (NAUVEA). Jednym z zadań statutowych tego stowarzyszenia jest udostępnianie dokładnych danych dotyczących historii pojazdów i rzeczywistych zapłaconych cen. W wygenerowanym raporcie będącym w aktach sprawy widnieje m.in. data sprzedaży przedmiotowego pojazdu (18 stycznia 2008r.), cena sprzedaży (13000,00 USD) oraz opłata aukcyjna (300,00 USD), a także przebieg pojazdu odnotowany w dniu 18 stycznia 2008r. (25670 mil).
W związku z uzasadnionymi wątpliwościami, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę za towar, postanowieniem z dnia 25 października 2010r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. wszczął postępowanie celne w sprawie zgłoszenia celnego nr OGL/341020/000463.
Następnie postanowieniem z dnia 28 października 2010r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. włączył do prowadzonego postępowania materiały dowodowe w postaci:
- pisma z dnia 20 września 2010r. adresowanego do firmy JJLH OF JENKINTOWN LLC DBA FAULKNER CHRY JEEP DODGE;
- pisma z dnia 18 października 2010r. nadesłanego pocztą elektroniczną z North American Used Vehicle Exporter's Association (NAUVEA);
- wydruku raportu z systemu NAUVEA, dotyczącego pojazdu o numerze nadwozia 1C3AN69L54X005170.
Pismem z dnia 28 października 2010r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. wezwał stronę do przedłożenia zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym wykonanym przed pierwszą rejestracją pojazdu na terytorium RP samochodu osobowego marki Chrysler Crossfire.
W dniu 29 października 2010r. stawił się pełnomocnik strony w celu zapoznania się z materiałem dowodowym. Z czynności zapoznania z aktami sporządzono protokół, który dołączono do akt, w którym odnotowano, iż po zapoznaniu się z aktami sprawy na dzień zapoznania pełnomocnik nie wnosi żadnych wniosków. Jednocześnie potwierdził odbiór Informacji Głównej dotyczącej samochodu.
W dniu 3 listopada 2010r. do Urzędu Celnego w K. wpłynęła fotokopia zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym przedmiotowego pojazdu.
Następnie Naczelnik Urzędu Celnego w K. dokonał porównania wartości modelu podobnego do będącego przedmiotem odprawy celnej. W tym celu sprawdzono strony internetowe rynku eksportu zawierające ogłoszenia o sprzedaży samochodów używanych. Z ogłoszeń umieszczonych na stronach internetowych Cars.com - www.cars.com, Repairable Vehicles.com -www.repairablevehicles.com, Deals on Wheels - www.deaIsonwheels.com, eRepairables -www.erepairables.com wynika, że ceny samochodów używanych marki Chrysler Crossfire (rok produkcji 2004) zawierają się w przedziale od 6450,00 USD do 20495,00 USD, natomiast zadeklarowana wartość pojazdu Chrysler Crossfire z 2004 roku wynosi 4000,00 USD wraz z transportem do Polski. Z uwagi na fakt, że cena samochodu wskazana w dokumencie zakupu, znacznie odbiegała od cen podobnych modeli, podanych na w/w stronach internetowych organ celny nabrał wątpliwości czy zadeklarowana wartość celna przedmiotowego pojazdu stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę.
Z uwagi na powyższe, postanowieniem z dnia 17 listopada 2010r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. wezwał stronę do udowodnienia, że podanie nieprawidłowych danych w w/w zgłoszeniu celnym spowodowane było okolicznościami niewynikającymi z jej zaniedbania lub świadomego działania.
W odpowiedzi S. R. przedstawił oświadczenie z dnia 23 listopada 2010r., w którym oznajmił m.in., iż przedmiotowy samochód sprowadzał jego ojciec - J. R. - będący pełnomocnikiem. Wskazał także, że pojazd był powypadkowy, wymagał naprawy rozrządu, prostowania felg oraz zakupu nowych opon. S. R. wyjaśnił, że jego znajomość prawa była i jest znikoma, szczególnie prawa celnego i podatkowego, a w dniu odprawy celnej nikt nie kwestionował wartości celnej towaru. Strona oświadczyła także, że brak jest podstaw do zarzucania jej zaniedbania lub świadomego działania.
W trakcie prowadzonego postępowania Naczelnik Urzędu Celnego w K. sporządził wycenę przedmiotowego pojazdu na rynku polskim. Powyższa wycena została wykonana przy pomocy aplikacji "Carwert". W dyspozycji Naczelnika Urzędu Celnego w K. znajduje się elektroniczna wersja katalogów "Eurotax Informator Rynkowy Samochody Osobowe - Wydawnictwa EUROTAX GLASS'S POLSKA Sp. z o.o. - Carwert", pozwalających na ustalenie wartości rynkowej samochodów poszczególnych marek i modeli z poszczególnych lat produkcji w danych przedziałach czasowych. Notowania podane w systemie "Carwert" dotyczą modelowego auta sprzedawanego przez handel samochodowy. Za pomocą w/w systemu można więc ustalić wartość rynkową nabytego przez stronę samochodu osobowego uwzględniając różnice związane ze stanem technicznym, przebiegiem, dodatkowym wyposażeniem.
Po przeprowadzonym postępowaniu Naczelnik Urzędu Celnego w K. wydał decyzję z dnia 28 stycznia 2011r., od której strona złożyła odwołanie.
Dyrektor Izby Celnej w K., utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji wskazał treść art. 78 ust. 1, ust. 2, ust. 3 rozporządzenia WKC. Wyjaśnił, że z uwagi na fakt, że cena towaru wskazana w dokumencie zakupu, tj. 4000,00 USD (w skład której wchodził koszt usługi transportu do Polski), rażąco odbiegała od ceny wskazanej w wyciągu z bazy danych Stowarzyszenia Eksporterów Pojazdów Używanych w Ameryce Północnej (NAUVEA) (13000,00 USD cena netto), jak również odbiegała od cen podobnych modeli wskazanych na ww. portalach internetowych - od 6450,00 USD do 20495,00 USD, organ nabrał wątpliwości czy zadeklarowana wartość celna przedmiotowego pojazdu stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę. Przy czym powyższego porównania dokonano w listopadzie 2010r., a więc niemal trzy lata po dniu, w którym złożono zgłoszenie celne. Faktem powszechnie znanym jest to, że samochody osobowe wraz z upływem czasu tracą na wartości. Tak więc przyjmując w/w zasadę uznano, iż w dniu złożenia zgłoszenia celnego ceny samochodów osobowych w USA były wyższe niż w roku 2010r. Tym bardziej zadeklarowana wartość budzi wątpliwości.
W związku z zaistniałą sytuacją oraz treści art. 181 a ust. 2 RWKC, Naczelnik Urzędu Celnego w K. wezwał stronę do przedłożenia uzupełniających informacji, które uwiarygodnią że deklarowana wartość celna towaru stanowi całkowicie faktycznie zapłaconą lub należną sumę, np. kontraktu, umowy, oferty handlowej, polecenia przelewu, akredytywy, opinii osób upoważnionych do jej wystawienia. Dał tym samym możliwość usunięcia powstałych wątpliwości co do zadeklarowanej wartości zgłoszonego towaru. Przedstawiony przez stronę dowód w postaci kopii polecenia wypłaty w obrocie dewizowym z dnia 18 lutego 2008r. na kwotę 4100,00 USD tytułem "Zapłaty za samochód marki Chrysler Crossfire 2004r. - powypadkowy" nie wpłynął na usunięcie wątpliwości, co do zadeklarowanej wartości. Z dowodu tego nie wynika bowiem czy wpłata ta stanowiła całkowitą płatność za towar czy też jedynie jej pewną część. Ponadto przekazana kwota jest wyższa (o 100,00 USD) od kwoty wskazanej w dokumencie zakupu przedmiotowego pojazdu. Przedstawiony dowód nie wpłynął zatem na usunięcie wątpliwości organu celnego czy zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC.
Stanowisko organu celnego, iż zadeklarowana wartość przedmiotowego towaru jest nieprawidłowa potwierdza, zdaniem organu, zgromadzony materiał dowodowy. Z informacji umieszczonych w raporcie Stowarzyszenia Eksporterów Pojazdów Używanych w Ameryce Północnej (NAUVEA) wynika, że w dniu 18 stycznia 2008r. przedmiotowy pojazd został zlicytowany za kwotę 13000,00 USD na rzecz przedsiębiorstwa First State Auto Association. Jednocześnie w dniu sprzedaży odnotowano przebieg pojazdu - 25670 mil co potwierdza zapis w tytule własności jak również w raporcie Stowarzyszenia Eksporterów Pojazdów Używanych w Ameryce Północnej (NAUVEA).
Następnie ten sam towar został zakupiony następnego dnia tj. 19 stycznia 2008r. przez S.a R. od firmy First State Auto Association za kwotę 4000,00 USD, przy czym w skład tej kwoty wchodziła także opłata za usługę transportu z USA do Polski.
Organ podniósł, że w świetle powyższego nie jest możliwym, aby przedmiotowy samochód znajdujący się w takim samym stanie technicznym w ciągu jednego dnia stracił na wartości aż 9000,00 USD, co stanowi blisko 70% spadek wartości. Przy czym pojazd ten był sprawny technicznie, bowiem od dnia 18 stycznia 2008r. (data zakupu auta przez przedsiębiorstwo First State Auto Association - co zostało wskazane w akcie własności pojazdu) do dnia 4 marca 2008r. (data rewizji celnej w Oddziale Celnym w S.) pojazd przejechał 209 mil. Ponadto fakt sprawności pojazdu potwierdza zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu wykonanym w dniu 5 marca 2008r. (tj. na drugi dzień po zwolnieniu towaru do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu). W zaświadczeniu tym wskazano, iż pojazd spełnia wymogi techniczne wskazane w art. 66 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Również opis rewizji celnej wykonanej w dniu 4 marca 2008r. jednoznacznie potwierdza, iż pojazd był sprawny. W opisie tym wskazano, iż nie stwierdzono widocznych uszkodzeń zewnętrznych. Brak jest natomiast jakichkolwiek informacji, które wskazywałyby na fakt, że pojazd był powypadkowy.
Powyższe zatem obrazuje, iż w okresie od dnia zakupu w/w pojazdu przez eksportera aż do jego przedstawienia w Oddziale Celnym w S. z pojazdu nie wymontowano podzespołów pojazdu jak również pojazd nie uległ kolizji drogowej czy innemu zdarzeniu, które uzasadniałoby tak drastyczny spadek jego wartości.
W świetle powyższego, w ocenie organu, nie jest możliwym, aby przedmiotowy samochód znajdujący się w takim samym stanie technicznym zakupiony w dniu 18 stycznia 2008r. przez przedsiębiorstwo First State Auto Association, następnego dnia mógł zostać odsprzedany S. R. po tak rażąco niskiej cenie.
Mając na uwadze powyższy stan faktyczny i zebrane podczas postępowania dowody potwierdzające, iż zadeklarowana wartość jest niewiarygodna, organ celny nie dał wiary informacjom wskazanym w telekopii oświadczenia opatrzonego w nagłówek First State Auto Association oraz nieczytelny podpis, jakoby cena przedmiotowego pojazdu wynosiła 4000,00 USD i to w dodatku wraz z kosztem za usługę transportu tego pojazdu do Polski.
Na podstawie powyższych faktów uznano zadeklarowaną wartość za niewiarygodną.
Organ wskazał na treść art. 181 a RWKC, zgodnie z którym w przypadku wystąpienia wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, to wartość celna za przywieziony towar, nie musi być ustalana z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Punktem odniesienia winny być ceny towarów identycznych lub podobnych na rynku eksportu. Tak więc, jeżeli cena jednostkowa identycznego lub podobnego towaru na rynku kraju eksportu rażąco odbiega od ceny jednostkowej towaru, dla którego ustalana jest wartość celna, to może być to podstawą do zażądania od importera uzupełniających informacji, które uwiarygodnią zadeklarowaną wartość celną. Z uwagi na brak dokumentów potwierdzających w sposób pewny, iż cena samochodu widniejąca na dokumencie zakupu i mająca odzwierciedlenie w zgłoszeniu celnym stanowi jedyne i całkowite świadczenie poniesione przez kupującego na korzyść sprzedającego w zamian za przeniesienie własności przedmiotowego w sprawie pojazdu oraz jego przywóz na obszar celny Wspólnoty, organ celny ustala wartość celną towaru stosując przepisy WKC zawarte w art. 30 w kolejności lit. a, b, c i d ustępu 2, aż do pierwszej litery, na podstawie której będzie mogła zostać ustalona.
Dalej organ wyjaśnił, że wartość celna przedmiotowego towaru nie mogła być ustalona w oparciu o art. 29 i 30 WKC a zatem ustalono ją w oparciu o art. 31 WKC, który to przepis daje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających średnie ceny rynkowe tych pojazdów na obszarze Wspólnoty (z wyjątkiem pojazdów wyprodukowanych na terenie Wspólnoty). Dla określenia wartości przedmiotowego pojazdu wykorzystano aplikację posiadaną przez Naczelnika Urzędu Celnego w K. służącą do wyceny pojazdów "Carwert" firmy EUROTAX GLASS'S POLSKA Sp. z o.o. Urząd Celny w K.. W katalogu tym wartość samochodu osobowego marki Chrysler Crossfire o numerze nadwozia 1C3AN69L54X005170, r.pr. 2004, określono w wysokości 63700,00 PLN.
Powyższa kwota bazowa dotyczy pojazdów w dobrym stanie technicznym - nie wymagających napraw, z wyposażeniem i przebiegiem standardowym, oponami wykazującymi na maksymalnie 50% zużycie. Kwota ta została pomniejszona o korekty zadane przez aplikację "Carwert": korekta ze względu na przebieg (+ 2490,00 PLN) oraz korekta ze względu na liczbę właścicieli: 2 (-3%) (- 1990,00 PLN),
Po zastosowaniu wszystkich w/w korekt określono wartość przedmiotowego pojazdu na kwotę 64200,00 PLN. Wyliczona w ten sposób wartość jest wartością brutto, gdyż w cenie tej poza wartością samego pojazdu, zawarte zostały również inne elementy, których wysokość bezpośrednio wpływa na ostateczną cenę tj. marża, cło, podatek akcyzowy i podatek VAT. Po odliczeniu powyższych elementów wartość przedmiotowego pojazdu stanowi kwotę 38284,00 PLN.
Dokonując przedmiotowej wyceny organ uznał, że przedmiotowy pojazd był sprawny technicznie i nie był uszkodzony w wyniku kolizji lub innego zdarzenia. Stwierdzenie, że przedmiotowy samochód był powypadkowy, co wskazał S. R. w oświadczeniu z dnia 23 listopada 2010r., a także co wskazano w tytule polecenia wypłaty w obrocie dewizowym z dnia 18 lutego 2008r., nie znajduje, zdaniem organu, odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym.
Fakt sprawności pojazdu potwierdza zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu. Również opis rewizji celnej wykonanej w dniu 4 marca 2008r. jednoznacznie potwierdza, iż pojazd był sprawny. W opisie tym wskazano, że nie stwierdzono widocznych uszkodzeń zewnętrznych. Pojazd posiadał także wyższy przebieg (25879 mil), niż ten, który został wskazany w dokumencie zakupu towaru (25700 mil). Natomiast informacja zawarta w oświadczeniu strony z dnia 23 listopada 2010r., że pojazd wymagał naprawy rozrządu (część eksploatacyjna), felg (brak widocznych uszkodzeń) oraz wymiany opon, nie potwierdza, że pojazd był powypadkowy.
Odnosząc się do zawartego w treści odwołania zarzutu, iż zaskarżona decyzja nie spełnia ustawowych wymagań, gdyż dopiero uzasadnienie, a nie osnowa decyzji określa kwotę długu celnego w wysokości 3828,00 PLN, organ wyjaśnił, że instytucja retrospektywnego zaksięgowania należności celnych służy doprowadzeniu do zgodności kwoty należności celnych wynikającej z przepisów prawa celnego z kwotą zaksięgowaną i wymaganą do uiszczenia przez organ celny od zobowiązanego. Zaksięgowanie retrospektywne dotyczy różnicy między kwotą zaksięgowaną na podstawie art. 218-219 WKC, a kwotą która powinna zostać zaksięgowana zgodnie z obowiązującymi przepisami, a nie całość kwoty wynikającej z długu celnego.
Dalej organ wyjaśnił, że przepis prawa zawarty w art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa nie oznacza obciążenia organu nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a także, że na gruncie prawa podatkowego ma zastosowanie zasada, iż ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która efektu tego wywodzi skutki prawne
Dyrektor Izby Celnej w K. nie zgodził się zarzutem strony stwierdzającym, iż decyzję dyskredytują sformułowane ustalenia faktyczne oparte na wyłącznie na dowodach internetowych. Zgodnie bowiem z treścią art. 180 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W przedmiotowej sprawie nie zaistniała natomiast potrzeba przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy.
Na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. S. R. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wnosząc o uchylenie tej decyzji zarzucił jej naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art.125 § 1, art.127, art. 181, art. 187 § 1, art. 191, art. 194, art. 197 oraz art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne oraz art. 65 ust.5 i art. 86 ust.1 ustawy Prawo celne oraz art. 29, art. 30 ust. 1 i art. 31 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. - Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L Nr 302, str. 1)
W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że uzasadniając zaskarżoną decyzję organ drugiej instancji nie ustalił stanu faktycznego zgodnie z regułami postępowania wyrażonymi w przepisach Ordynacji podatkowej, a jedynie dokonał oceny stanu faktycznego ustalonego już przez Naczelnika Urzędu Celnego. W istocie uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji stanowi całkowite powielenie uzasadnienia decyzji wydanej przez Naczelnika Urzędu Celnego w K., podczas gdy zasada dwuinstancyjności postępowania wyrażona w art. 127 Ordynacji podatkowej obliguje organ drugiej instancji do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej skarżący podniósł, że rozstrzygnięcie decyzji powinno być tak sformułowane, aby wynikało z niego w sposób jednoznaczny, jakiej treści obowiązek na stronę zostaje nałożony. Rozstrzygnięcia nie można ani domniemywać, ani wyprowadzać z treści uzasadnienia. Winno ono być wyrażone expressis verbis w osnowie decyzji. W ocenie strony skarżącej decyzja organu pierwszej instancji utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Celnej w K. nie spełnia ustawowych wymagań, gdyż dopiero uzasadnienie a nie osnowa decyzji określa kwotę długu celnego w wysokości 3 828,00 zł.
Skarżący powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 grudnia 2009r. III SA/GL 1018/09 i zarzucił, że w przedmiotowej spawie fakt całkowicie zostaje pominięty fakt, że w tym samym transporcie i w tym samym czasie odprawione zostały przez Urząd Celny Oddział Celny w S. dwa pojazdy marki Chrysler Crossfire rok produkcji 2004 o podobnym wyposażeniu i przebiegu tj. lC3AN69L54X005170 (będący własnością skarżącego) oraz drugi 1C3AN69L24X000900. Dokonujący odprawy Urząd Celny wyjaśnił również wartości podanej na fakturze, która wynikała z pomyłki sprzedającego. Na jednej cena była zawyżona a na drugiej o taką samą kwotę zaniżona w stosunku dokonywanych przelewów. Wyjaśnienia te wówczas organ celny przyjął ustnie bez sprzeciwu. Skarżący również na tej podstawie dokonał porównania wartości pojazdów. Nie można więc, zdaniem skarżącego, wysuwać zarzutu braku niekompetencji i świadomego działania, jak to uczynił w swej decyzji organ pierwszej instancji. W ogólnym powszechnym pojęciu samochód powypadkowy to taki który kiedyś uczestniczył w wypadku, choćby nawet później został naprawiony, a takie pojazdy na rynku amerykańskim są bardzo tanie. Tak również tłumaczył cenę pojazdu sprzedający potwierdzając wartość pojazdu.
Organ pierwszej instancji w swym uzasadnieniu podniósł, że nie jest możliwe znalezienie pojazdu o identycznym bądź podobnym stopniu zużycia, pomijając przy tym całkowicie możliwość porównania do samochodu o tym samym roku produkcji, o mniejszym przebiegu kilometrów odprawianych w tym samym transporcie. W odniesieniu do tych pojazdów organy celne nie miały wątpliwości co do ich wartości celnej, wobec czego w niniejszej sprawie ustalenie wartości celnej pojazdu powinno nastąpić w oparciu o art. 30 ust.2 lit b WKC, a nie przepisu art. 31 WKC.
Skarżący podniósł, że niewiarygodność ceny transakcyjnej w przedmiotowej sprawie, uzasadniająca jej odrzucenie mogłaby nastąpić wówczas, gdyby okazało się, że była ona rażąco niska. Stwierdzenie takie jest konsekwencją jej porównania z innymi cenami. Skoro organy celne nie kwestionowały i nie kwestionują wartości celnej odprawionych w tym samym czasie pojazdów tej marki i tego typu (pojazdów podobnych), to nie może być mowy o rażąco niskiej cenie. Podstawowym zagadnieniem staje się więc ustalenie tych cen.
Sformułowana przez organy celne podstawa faktyczna rozstrzygnięcia nie jest niewątpliwa w świetle zebranego materiału dowodowego, który w niniejszej sprawie sprowadza się w istocie nie do dokumentów w rozumieniu przepisów prawa, a do informacji internetowych. Jeżeli w przedmiotowej sprawie powstały wątpliwości, to na podstawie art. 197 ustawy Ordynacja podatkowa w prowadzonym przez organ celny postępowaniu wyjaśniającym powinien był skorzystać z opinii osoby dysponującej wiadomościami specjalnymi i w tym celu powołać biegłego.
Organ dokonujący oceny wartości celnej w marcu 2008 roku dysponował tymi samymi danymi i dostępem do tych samych baz danych co obecnie i jak podkreślono wyżej wartości pojazdu nie kwestionowały. Zdaniem skarżącego ponowna ocena zebranego materiału po trzech latach narusza zasadę zaufania do państwa prawa i raz podjętych decyzji. Fakt, że nie dokonano sprawdzenia w bazie NAUVEA nie może obciążać właściciela pojazdu i być powodem do wszczęcia nowego postępowania, szczególnie, że strona skarżąca po tak długim okresie czasu nie ma możliwości przeprowadzenia swojego postępowania dowodowego, co mogło mieć miejsce podczas odprawy.
Podsumowując skarżący wskazał, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art.125 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art.191, art.194 i art. 197 Ordynacji podatkowej, a w konsekwencji do naruszenia treści art. 120 tej ustawy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ nie zgodził się z zarzutem naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, ponieważ jako organ odwoławczy ponownie rozstrzygnął sprawę.
Wyjaśnił także, że w stosunku do takich towarów jak samochody, ze względu na znaczenie stanu ich zużycia dla ich wartości, ustalenie wartości w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych lub podobnych sprzedanych i wprowadzonych na polski obszar celny na podstawie art. 30 ust. 2 lit. a i lit. b WKC byłoby możliwe tylko w przypadku znalezienia samochodów o identycznym bądź podobnym stopniu zużycia. Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej zastosowanie tych metod w przypadku importu używanych pojazdów uznał za problematyczne. W związku z powyższym w przedmiotowym przypadku wartość celna używanego pojazdu została ustalona na podstawie art. 31 ust. 1 WKC tzw. metodą "ostatniej szansy". Jak wynika z powołanego w skardze wyroku WSA w Gliwicach, Sąd ten uznał za właściwe ustalanie wartości samochodów używanych wg tzw. metody "ostatniej szansy" tak, jak to również uczynił Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej. W związku z tym, zdaniem organu, nie ma znaczenia, iż w tym samym czasie został odprawiony samochód tej samej marki o (jak to twierdzi strona) podobnym przebiegu i wyposażeniu, przy czym strona nie wskazała jaki był stopień zużycia bądź uszkodzeń tego samochodu.
Dyrektor Izby Celnej w K. wskazał, że uznanie, iż przedmiotowy pojazd był sprawny technicznie i nie był uszkodzony w wyniku kolizji lub innego zdarzenia, uzasadniał użycie do wyceny pojazdu aplikacji "Carwert" firmy EUROTAX GLASS'S POLSKA Sp. z o.o. Brak było natomiast konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W przypadku stwierdzenia przez Sąd, iż decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego lub procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, podlegają one uchyleniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: ustawy P.p.s.a.
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii prawidłowości prowadzonego przez organy celne postępowania mającego na celu ustalenie wartości celnej pojazdu osobowego marki Chrysler Crossfire.
W pierwszej kolejności należy dokonać analizy przepisów będących podstawą rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie. Zastosowanie znajdują tu przepisy Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.92.302.1), dalej: WKC. Przepis art. 29 WKC stanowi, iż wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Zgodnie natomiast z art. 181a ust. 1 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.93.253.1), dalej: rozp. wyk. WKC, jeżeli zgodnie z procedurą ustanowioną w ust. 2, organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Kodeksu, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Jeżeli organy celne mają wątpliwości określone w ust. 1, mogą zażądać, zgodnie z art. 178 ust. 4, przedstawienia uzupełniających informacji. Jeżeli wątpliwości te pozostają, organy celne przed podjęciem ostatecznej decyzji powiadamiają daną osobę na piśmie, o ile się o to zwróciła, o powodach tych wątpliwości i zapewnią jej odpowiednią możliwość udzielenia odpowiedzi. Ostateczna decyzja wraz uzasadnieniem przekazywana jest zainteresowanemu na piśmie (art. 181 a ust. 2 rozp. wyk. WKC).
Następnie zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 WKC, jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 29 WKC, ustala się ją, stosując metody wynikające z tego przepisu oraz z przepisu art. 31 WKC.
Analizując treść powyższych przepisów należy wyróżnić w nich pewne etapy postępowania. Po pierwsze, organy celne, stosownie do treści art. 29 WKC, za wartość celną przyjmują wartość transakcyjną pojazdu. Jeżeli jednak powezmą przy tym uzasadnione wątpliwości co do tego, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę, mogą żądać przedstawienia dodatkowych informacji czy dokumentów. W tym momencie następuje kolejny etap postępowania, w którym inicjatywa dowodowa przerzucona zostaje na stronę – importera. Importer za pomocą dokumentów takich jak np. umowa handlowa, oferty cenowe, bankowe potwierdzenie zapłaty, może dążyć do usunięcia wątpliwości organu celnego, iż wskazana przez niego wartość celna w istocie jest wartością transakcyjną. Jeżeli wyjaśnienia i dokumenty przedstawione przez importera okażą się niewystarczające dla organu celnego, przechodzi on do kolejnego etapu postępowania, w którym ustalanie wartości celnej następuje na podstawie metod opisanych w art. 30 i 31 WKC.
Każdy z etapów postępowania celnego w zakresie badania wiarygodności zadeklarowanej wartości celnej towarów i w przypadku jej odrzucenia - ustalania wartości celnej towarów, stawia przed organami celnymi konieczność przestrzegania reguł procesowych, w tym tych wynikających z przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacji podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005r., Nr 8 poz. 60 ze zm.). Wśród nich zawarta jest naczelna zasada postępowania, wyrażona w art. 122, zasada prawdy obiektywnej. Zasada ta skonkretyzowana została w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, który to przepis nałożył na organ obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
W ocenie Sądu, obowiązkom tym Dyrektor Izby Celnej w K. sprostał, a ustalony przez niego stan faktyczny Sąd przyjął za własny. Wbrew twierdzeniom skargi, organ nie naruszył też zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 127 Ordynacji podatkowej). Zgodnie z jej treścią, organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. Nie może więc ograniczyć się do kontroli decyzji organu pierwszej instancji. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika natomiast, że Dyrektor Izby Celnej w K. wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody, którym dał wiarę, przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, przytoczył przepisy prawne oraz wyjaśniając ich treść wskazał w jakim zakresie stanowią one podstawę prawną decyzji. Ponadto, w końcowej części uzasadnienia, organ odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu strony. Wynika z tego, że organ odwoławczy, w pełni stosując się do zasady opisanej w art. 127 Ordynacji podatkowej, przeprowadził postępowanie i wydał powtórną decyzję w tej samej sprawie, która wbrew twierdzeniom skarżącego, nie miała charakteru tylko kontrolnego.
Przechodząc do merytorycznych aspektów sprawy, należy podnieść, iż w ocenie Sądu, w pełni uzasadnionym było powzięcie przez organy celne uzasadnionych wątpliwości, że zadeklarowana przez S. R. wartość celna samochodu marki Chrysler Crossfire nie stanowi całkowitej faktycznie zapłaconej lub należnej sumy określonej w art. 29 WKC. Organ dokonał szczegółowej analizy cen na rynku eksportu modeli samochodów podobnych do modelu samochodu zakupionego przez stronę. Źródłem tych informacji były strony internetowe, z których wynikało, że ceny takich modeli samochodów kształtują się w przedziale cenowym od 6450,00 USD do 20495,00 USD, czyli znacznie odbiegającym od wskazanej w zgłoszeniu celnym kwoty 4.000,00 USD.
Ponadto w oparciu o raport z bazy danych NAUVEA organ ustalił, że w dniu 18 stycznia 2008r., cena pojazdu wynosiła 13.000,00 USD, którą to kwotę zapłaciło Przedsiębiorstwo First State Auto Association. W dniu następnym, czyli 19 stycznia 2008r., S. R. zakupił ten towar za cenę 4.000,00 USD. Organ zwrócił uwagę, że nie jest możliwym, by w ciągu jednego dnia cena spadła o 9.000 USD, czyli blisko o 70%.
Dążąc do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i ugruntowania przekonania, że to nie stan techniczny samochodu Chrysler Crossfire wpłynął na wskazaną przez stronę wartość 4.000,00 USD, organ celny dokonał kolejnych ustaleń. Wskazał na opis rewizji celnej wykonanej w dniu 4 marca 2008r., w trakcie której nie stwierdzono uszkodzeń zewnętrznych. Organ celny przeanalizował także zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym z dnia 5 marca 2008r., z którego wynika, że samochód był sprawny i spełniał wymagania techniczne z art. 66 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Powyższe ustalenia potwierdziły tylko przekonanie, że zadeklarowana wartość towaru jest niewiarygodna. Jak już wyżej wskazano, wątpliwości te usunąć mogła strona, przedstawiając dokumenty usuwające wątpliwości organu celnego, iż wskazana przez niego wartość celna w istocie jest wartością transakcyjną.
Tymczasem nie można się zgodzić ze skarżącym, że w toku postępowania przed organami celnymi potwierdził cenę transakcji oraz fakt kupna pojazdu za cenę wynikającą z faktury. Treść złożonego przez stronę dokumentu z dnia 19 styczna 2008r., wystawionego przez First State Auto Association ("zlecenie zakupu pojazdu używanego"), wskazującego na cenę przedmiotowego pojazdu w kwocie 4.000,00 USD, jest niewiarygodna, w kontekście dokonanego przez organ ustalenia, że firma ta zakupiła dzień wcześniej przedmiotowy samochód za cenę 13.000,00 USD. Jest bowiem nieracjonalnym, by przedsiębiorstwo nastawione na osiąganie zysku odsprzedało samochód ze stratą 9.000,00 USD.
Także "zlecenie polecenia wpłaty obrocie dewizowym" z dnia 18 lutego 2008r. nie usunęło wątpliwości organu co do zadeklarowanej wartości celnej. Jak słusznie wskazał organ, dokument ten nie wskazuje, czy wpłata ta stanowiła całkowitą płatność za towar czy też jedynie część. Ponadto z dokumentu tego wynika, że przekazana została kwota 4.100,00 USD, a nie zadeklarowana kwota 4.000,00 USD. Rozbieżność ta podważa możliwość uznania tego dokumentu za wiarygodny.
Wobec powyższego, skoro S. R. nie usunął wątpliwości organu celnego, iż wskazana przez niego wartość celna w istocie jest wartością transakcyjną, organ ten był w pełni uprawniony ustalić we własnym zakresie wartość celną samochodu marki Chrysler Crossfire. O ile wartość celna nie może zostać ustalona w oparciu o metodę wartości transakcyjnej stosuje się metody zastępcze w następującej kolejności:
a) metoda wartości transakcyjnej identycznych towarów sprzedanych do wywozu do WE w tym samym lub zbliżonym czasie (art. 30 ust. 2 lit. a WKC);
b) metoda wartości transakcyjnej podobnych towarów (art. 30 ust. 2 lit. b WKC);
c) metoda wartości opartej na cenie jednostkowej towarów importowanych zwana też metodą dedukcyjną (art. 30 ust. 2 lit. c WKC);
d) metoda wartości kalkulowanej (art. 30 ust. 2 lit. d WKC), w oparciu o:
- koszty lub wartość materiałów i produkcji,
- koszty zysków i koszty ogólne równe kwocie zazwyczaj uzyskiwanej ze sprzedaży towarów tej samej klasy lub rodzaju co towary wyceniane,
- koszty lub wartość transportu i ubezpieczenia oraz opłaty załadunkowe i manipulacyjne związane z transportem importowanych towarów;
e) metoda "ostatniej szansy" (art. 31 WKC).
Z powyższego wynika, że przepisy WKC narzucają obowiązek zachowania kolejności stosowania poszczególnych metod ustalania wartości celnej. Obowiązkiem organów celnych jest natomiast wykazanie, że ustalenie tej wartości jest bezwzględnie niemożliwe w oparciu o pozostałe metody, kolejno wymienione w art. 30 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. W ocenie Sądu, obowiązek ten w pełni został wypełniony przez Dyrektora Izby Celnej w K., który odnosząc się do każdej z metod opisanych w art. 30 WKC, wyjaśnił przyczyny dla których nie mogła być ona w sprawie zastosowana. Podzielić należy przy tym stanowisko organu odrzucające możliwość ustalenia wartości celnej przedmiotowego samochodu w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych lub podobnych sprzedanych i wprowadzonych na polski obszar celny, na podstawie art. 30 ust. 2 lit. a i b WKC. Wartość celna ustalana metodą wartości transakcyjnej towarów podobnych oraz metodą wartości transakcyjnej towarów identycznych powinna być określona na podstawie wartości transakcyjnej towarów podobnych bądź odpowiednio towarów identycznych sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie. Należy podzielić wątpliwości organu w zakresie możliwości stosowania wobec używanych samochodów wskazanych tu metod. Nie jest bowiem możliwe, by jakikolwiek samochód miał identyczny lub podobny stopień zużycia. Z tego powodu takimi porównawczymi samochodami nie mogły być również te, o których skarżący wspomina w skardze, nawet jeśli są to samochody tej samej marki, pochodzące z tego samego roku produkcji i mające podobny przebieg.
Jeżeli żadna z opisanych w art. 30 WKC metod zastępczych nie może być zastosowana, wartość celna musi zostać ustalona w oparciu o dane dostępne we Wspólnocie, za pomocą metody "ostatniej szansy". Za stosowaniem tej metody w przypadku ustalania wartości celnej pojazdów używanych wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 10 kwietnia 2003r., SA/Bd 307/03, niepubl.). Metoda ta wymaga, aby wartość celna ustalona została w inny rozsądny sposób zgodny z zasadami i ogólnymi postanowieniami Porozumienia i Artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. oraz na podstawie danych dostępnych w kraju importu. Wypełniając te zalecenia organ celny wykorzystał aplikację służącą do wyceny pojazdów "Carwert" firmy EUROTAX GLASS'S POLSKA Sp. z o.o. Jak wyjaśnił Dyrektor Izby Celnej w K., program ten jest materiałem porównawczym dla ustalenia przeciętnych cen rynkowych pojazdów stosowanych na rynku krajowym. Zastosowanie tej aplikacji było w pełni uzasadnione w świetle uznania, że przedmiotowy pojazd był sprawny technicznie i nie był uszkodzony w wyniku kolizji lub innego zdarzenia. Jak już bowiem wyżej wskazano, nie istniały żadne przesłanki dla uznania, że był to samochód powypadkowy.
Z przyczyn tu wykazanych organ uznał także, że nie zaistniała potrzeba przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy. Zgodnie z treścią art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej, organ powołuje biegłego w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Wiadomości specjalne to niewątpliwie takie, których nie posiadają pracownicy organów celnych. Nie może to być wiedza powszechnie dostępna i łatwa do opanowania. W ocenie Sądu, skoro organ dysponował odpowiednim do wyceny pojazdów programem, a ponadto samochód nie nosił specyficznych powypadkowych cech, które wycenić mógłby tylko rzeczoznawca, należy zaakceptować stanowisko organu, iż w takiej sytuacji brak było potrzeby powoływania biegłego. Stanowisko organu wypełnia jednocześnie wymogi zawartej w art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej zasady szybkości postępowania.
Zastosowanie przez organ aplikacji "Carwert" pozwoliło obliczyć kwotę długu celnego ciążącego na towarze, w wysokości 3.828 PLN. Ponieważ kwota zadeklarowana w zgłoszeniu celnym z dnia 3 marca 2008r. była niższa (974 PLN), uzasadnionym było zastosowanie przez organ przepisu art. 220 ust. 1 WKC. Zgodnie z treścią tego przepisu, jeżeli kwota należności wynikających z długu celnego nie została zaksięgowana zgodnie z art. 218 i 219 lub została zaksięgowana kwota niższa od prawnie należnej, to zaksięgowania kwoty należności do pokrycia lub pozostającej do pokrycia należy dokonać w terminie dwóch dni, licząc od dnia, w którym organy celne dowiedziały się o tej sytuacji i miały możliwość obliczyć kwotę prawnie należną, jak również określić dłużnika (zaksięgowanie retrospektywne). Termin ten może zostać przedłużony zgodnie z art. 219.
Należy wyjaśnić, że instytucja retrospektywnego zaksięgowania należności celnych służy doprowadzeniu do zgodności kwoty należności celnych wynikającej z przepisów prawa celnego z kwotą zaksięgowaną i wymaganą do uiszczenia przez organ celny od zobowiązanego. Zaksięgowanie retrospektywne dotyczy różnicy między kwotą zaksięgowaną na podstawie art. 218-219 WKC, a kwotą, która powinna zostać zaksięgowana zgodnie z obowiązującymi przepisami. Organ wydaje zatem decyzję dotyczącą owej różnicy kwot a nie decyzję określającą całość kwoty wynikającej z długu celnego.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że prawidłowa jest sentencja decyzji wydanej przez Naczelnika Urzędu Celnego w K., w której wskazał na zaksięgowaną retrospektywnie kwotę długu celnego w wysokości 2.854 PLN, wskazując dalej, że kwota ta "stanowi różnicę między kwotą cła określoną w niniejszej decyzji, a kwotą deklarowaną w zgłoszeniu celnym nr OGL/341020/000463 z dnia 03.03.2008r." Jakiekolwiek wątpliwości skarżącego co do treści "osnowy" decyzji są zatem nieuzasadnione.
Nie narusza zasady budzenia zaufania do organów podatkowych (art.121 § 1 ordynacji podatkowej) prowadzenie postępowania po trzech latach od dokonania zgłoszenia celnego. Należy wyjaśnić, że to art. 78 WKC stwarza podstawę prawną dla dokonania kontroli zgłoszenia celnego i załączonych do niego dokumentów w sytuacji, gdy objęte takim zgłoszeniem towary, po uiszczeniu należności celnych, zostały zwolnione i nabrały statusu towarów wspólnotowych. Wprowadzenie możliwości dokonania kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów jest wynikiem ogólnoeuropejskiej tendencji do ograniczania kontroli w chwili przedstawiania towaru organowi celnemu i umożliwienie jak najszybszego zwolnienia i podjęcia towaru przez zgłaszającego. Poprzez obdarzenie zgłaszających kredytem zaufania w zakresie rzetelnego i prawidłowego wypełniania zgłoszeń celnych, organy celne nie mogły pozostać bez narzędzia umożliwiającego kontrolę korzystania przez zgłaszających z powierzonego im kredytu zaufania. Stwierdziwszy nieprawidłowości w zgłoszeniu celnym, organ celny może wprowadzić zmiany do zgłoszenia celnego (art. 78 ust. 1 WKC).
Gdy organ celny stwierdzi (w wyniku przeprowadzonej kontroli a posteriori), że przepisy regulujące procedurę celną, pod którą został umieszczony towar, zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, to obowiązkiem organu celnego jest podjęcie niezbędnych kroków w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane uzyskane z postępowania kontrolnego (art. 78 ust. 3 WKC). Taka sytuacja miała miejsce właśnie w niniejszej sprawie, w której organ przeprowadził postępowanie w wyniku którego stwierdził niedobór należności celnych. Jego obowiązkiem było w tej sytuacji wydanie decyzji o retrospektywnym zaksięgowaniu dodatkowej kwoty długu celnego a tym samym wprowadzenie zmian wobec zgłoszenia celnego.
W świetle powyższego należy uznać, że prawidłowo organy celne ustaliły wartość celną samochodu osobowego marki Chrysler Crossfire. Wbrew twierdzeniom skargi, w toku postępowania podjęły wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organy zebrały i rozważyły materiał dowodowy zgodnie z wymogami zawartymi w art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej. W decyzji zawarły wszystkie niezbędne jej elementy przewidziane w art. 210 Ordynacji podatkowej i stosownie do treści art. 124 wyjaśniły stronie zasadność przesłanek, którymi się kierowały. Następnie wbrew twierdzeniom skarżącego, prawidłowo zastosowały prawo materialne – art. 29, art. 30 i art. 31 WKC. Uprawnione były także zastosować art. 65 ust. 5 Prawa celnego, którego treść pozwala pobrać odsetki w przypadku gdy kwota wynikająca z długu celnego została zaksięgowana na podstawie nieprawidłowych danych, podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło