VII SA/Wa 750/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Protokolant spec. Mariusz Gąsiński-Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] grudnia 2010 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia skargę oddala [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem z [...] grudnia 2010r. ([...]), na podstawie art. 23 § 1 i art. 122 § 3 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 110 poz.968 ze zm.), dalej u.p.e.a., oraz art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej, ul. [...] w [...] – utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia [...] listopada 2010r. nakładające grzywnę w celu przymuszenia. Organ odwoławczy wskazał, że nałożenie grzywny w celu przymuszenia było następstwem niewykonania obowiązków wynikających z decyzji Komendanta Miejskiego PSP [...] z [...] czerwca 2009r. oraz upomnienia z [...] listopada 2009r. Kontrola sprawdzająca stan realizacji obowiązków wykazała, że nie zostały one wykonane. Organ II instancji nie znalazł podstaw do uchylenia lub zmiany zaskarżonego postanowienia wobec braku uchybień proceduralnych i merytorycznych przy wydawaniu decyzji z [...] czerwca 2009r., upomnienia oraz w trakcie realizacji egzekucji. Z protokołu kontroli z [...] września 2010r. jednoznacznie wynika, że obowiązku nie zrealizowano w całości, gdyż na drogach ewaluacyjnych przy lokalach nr [...] i [...] nadal ułożona jest wykładzina podłogowa. Nie przedstawiono również dokumentacji potwierdzającej cechy co najmniej trudnej zapalności wykładziny. Odnosząc się do zarzutu zażalenia, że Wspólnota nie posiada "mocy wykonawczej w stosunku do ludzi, którzy anektują przestrzeń wspólną" organ stwierdził, że Wspólnota Mieszkaniowa jest stroną właściwą, zobowiązaną do realizacji ww. obowiązku, gdyż dotyczy on części wspólnych budynku (dróg ewakuacyjnych). Tak więc wskazanie każdego właściciela lokalu jako strony postępowania byłoby niezasadne i mogłoby doprowadzić do niewykonalności decyzji. Organ powołał art. 17 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (Dz.U. z 2000r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) wskazując, że za zobowiązania dotyczące nieruchomości wspólnej odpowiada wspólnota bez ograniczeń, a każdy właściciel w części odpowiadającej jego udziałowi w tej nieruchomości. Stosownie do art. 6 tej ustawy wspólnota mieszkaniowa, którą tworzy ogół właścicieli lokali wchodzących w skład określonej nieruchomości, może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. Może więc brać udział w postępowaniu administracyjnym. W tym stanie rzeczy organ uznał, że grzywna jest obecnie jedynym możliwym sposobem zobligowania podmiotu odpowiedzialnego za bezpieczeństwo obiektu i przebywających w nim osób, do wyeliminowania nieprawidłowości naruszających zasady bezpieczeństwa pożarowego. Skargę na powyższe postanowienie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...] i wnosząc o jego uchylenie zarzuciła naruszenie: - art. 119 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia pomimo podjęcia przez Wspólnotę wszelkich możliwych czynności dla usunięcia lub dostosowania do wymagań techniczno-budowlanych wykładzin podłogowych; - brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i pominięcie okoliczności, że podjęto wszelkie dopuszczalne czynności w celu usunięcia lub dostosowania do wymagań techniczno - budowlanych wykładzin podłogowych; - art. 17 ustawy o własności lokali poprzez jego zastosowanie, podczas gdy przepis ten dotyczy zobowiązań w rozumieniu kodeksu cywilnego, a nie obowiązków w sferze prawa administracyjnego. Skarżąca podniosła, że po otrzymaniu upomnienia podjęła szereg czynności w celu wykonania ww. obowiązku. Już w piśmie z [...] listopada 2009 r. informowała organ o usunięciu większości wykładzin podłogowych oraz problemie związanym z wykładzinami przy mieszkaniach, do których utrudniony był dostęp ze względu na zakratowane korytarze. Pomimo ww. trudności Wspólnota doprowadziła do usunięcia drzwi w kratach na korytarzach zainstalowanych przez właścicieli lokali oraz wykładzin podłogowych. Zgromadzone mienie zdeponowała w piwnicy. Efektem tych czynności była wizyta Policji wezwanej przez właścicieli lokali, którzy zgłosili kradzież mienia. Policja nakazała zwrócić mienie. Część właścicieli ponownie umieściła wykładziny przy swoich mieszkaniach (lokal nr [...] i [...]), a dostęp do tych lokali jest utrudniony ze względu na kraty odgradzające korytarz od klatki schodowej. Wspólnota Mieszkaniowa podjęła zatem wszelkie możliwe działania w celu wykonania decyzji z [...] czerwca 2009 r. Wspólnota nie ma żadnych innych prawnych i faktycznych środków i narzędzi do zapewnienia przestrzegania w części nieruchomości wspólnej przepisów przeciwpożarowych. Nałożenie grzywny na Wspólnotę nie rozwiązuje problemu, gdyż wykładziny kładą lokatorzy, co podniosła w trakcie kontroli [...] września 2010 r. oraz zażaleniu i nie zostały one rozpatrzone przez organ. Ponadto, art. 17 o własności lokali powołany przez organ dotyczy zobowiązań cywilnoprawnych a nie publicznoprawnych, gdyż zgodnie z art. 1 ust. 2 ww. ustawy w zakresie nieuregulowanym ustawą o własności lokali stosuje się kodeks cywilny. Zatem zobowiązanie z ww. przepisu polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić (art. 353 k.c.). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W świetle przytoczonych wyżej kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Poddanym kontroli Sądu postanowieniem z [...] grudnia 2010r. [...] Komendant Wojewódzki PSP utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Miejskiego PSP [...] z [...] listopada 2010r., którym organ ten nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową [...] przy ul. [...] w [...] – grzywnę w wysokości 500 zł w celu przymuszenia. W skardze Wspólnota wskazała, że podjęła wszelkie możliwe czynności w celu usunięcia lub dostosowania do wymagań techniczno – budowlanych wykładzin ułożonych na drogach ewakuacyjnych, co czyniło niezasadnym nałożenie grzywny w celu przymuszenia. Ponadto, zakwestionowała zasadność nałożenia grzywny w celu przymuszenia na Wspólnotę Mieszkaniową wskazując, że powołany przez organ art. 17 ustawy o własności lokali dotyczy jedynie zobowiązań cywilnoprawnych, a nie publicznoprawnych. Skarżąca podnosiła również brak "innych prawnych i faktycznych środków i narzędzi do zapewnienia przestrzegania w części nieruchomości wspólnej przepisów przeciwpożarowych" w związku z utrudnionym dostępem Wspólnoty do dróg ewakuacyjnych zagrodzonych kratami od pozostałych części klatek schodowych. Odnosząc się do dwóch ostatnich zarzutów wyjaśnić trzeba, że zobowiązanemu zgodnie z art. 122 § 3 u.p.e.a. służą zróżnicowane środki zaskarżenia tj. prawo zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 ww. ustawy) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Prawo do równoległego zgłoszenia zarzutów oraz wniesienia zażalenia na postanowienie o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia, wskazuje na konieczność rozgraniczenia podstaw do wniesienia tych dwóch środków zaskarżenia. Jeśli zatem zobowiązany złoży zażalenie na postanowienie o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia, to nie jest dopuszczalne powoływanie w nim przesłanek wymienionych w art. 33 u.p.e.a., gdyż zażalenie takie byłoby w istocie zgłoszeniem zarzutów (vide M. Mincer-Jaśkowska: Glosa do postanowienia NSA OZ we Wrocławiu z 28 grudnia 1990 r. SA/Wr 1180/90 - OSP 1992, nr 4, poz. 92, P. Przybysz: Postępowanie egzekucyjne w administracji; Komentarz. Wydanie 2. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, W-wa 2006 str. 381). W niniejszej sprawie zobowiązanej doręczono postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zawierające pouczenie o przysługującym prawie zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, z przytoczeniem przesłanek z art. 33 u.p.e.a., mogących stanowić podstawę takiego zarzutu. Ponadto, pouczono skarżącą o możliwości złożenia zażalenia na podstawie art. 122 § 3 u.p.e.a. Skarżąca prawidłowo pouczona złożyła zażalenie na postanowienie organu I instancji podnosząc brak mocy wykonawczej w stosunku do osób anektujących część wspólną budynku i wnosząc o nałożenie grzywny na lokatorów, którzy zamontowali kraty i umieścili za nimi rzeczy łatwopalne, a zatem kwestionując podmiot zobowiązany do wykonania obowiązku (art. 33 pkt 4 u.p.e.a.) oraz w istocie wskazując na jego niewykonalność (art. 33 pkt 5 u.p.e.a.). W świetle przedstawionego stanowiska zarzuty te, nie mogły stanowić podstawy do uwzględnienia zażalenia. Na marginesie można tylko wskazać, że nawet gdyby zażalenie skarżącej potraktować jako zgłoszenie zarzutów, w rozumieniu art. 33 u.p.e.a., to i tak byłyby one chybione. Nie mogło być bowiem kwestionowane na etapie postępowania egzekucyjnego to, że w decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. egzekwowany obowiązek został nałożony na Wspólnotę, a nie na poszczególnych właścicieli lokali. Błąd co do osoby zobowiązanego, o którym mowa w art. 33 pkt 4 u.p.e.a. może dotyczyć tylko kwestii formalnych. Zobowiązanym jest na gruncie u.p.e.a. adresat decyzji, który nie wykonał nałożonego w niej obowiązku. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony w świetle art. 29 § 1 u.p.e.a. do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Nie może zatem w żadnym zakresie oceniać legalności decyzji nakładającej obowiązek. W przeciwnym wypadku organ egzekucyjny orzekałby o meritum sprawy, a to należy do organu wydającego rozstrzygnięcie będące podstawą egzekucji administracyjnej. Podobnie na niewykonalność egzekwowanego obowiązku zobowiązany może powołać się tylko wtedy, kiedy przeszkody w jego wykonaniu mają charakter przeszkód nieusuwalnych, a takimi niewątpliwie nie są trudności techniczne, na które powoływała Wspólnota. Ponadto, w skardze zarzucono brak podstaw do zastosowania art. 119 u.p.e.a. w związku z podjęciem przez zobowiązaną wszelkich możliwych czynności w celu wykonania obowiązku. Wyjaśnić zatem należy, że w myśl art. 119 § 1 ww. ustawy grzywnę w celu przymuszenia nakłada się wówczas, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, w szczególności, gdy ze względu na charakter tej czynności nie może jej spełnić za zobowiązanego inna osoba. Tak więc grzywna w celu przymuszenia stanowi rodzaj nacisku mającego skłonić zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. W rozpatrywanej sprawie organ zobowiązany był do wyegzekwowania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego [...] tj. usunięcia lub dostosowania do przepisów techniczno – budowlanych wykładzin podłogowych ułożonych na drogach ewakuacyjnych. Nie jest sporne, że obowiązek ten nie został wykonany w całości. Szereg podejmowanych czynności, jak wskazywała skarżąca, nie doprowadził w efekcie do zamierzonego skutku, co w konsekwencji obligowało organ do zastosowania środka egzekucyjnego. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.