II GSK 2384/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-03-13

Skład orzekający: Andrzej Kuba, Stanisław Gronowski, Jacek Czaja

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku osoby posiadającej umiarkowany stopień niepełnosprawności, zatrudnionej na umowę o pracę z dochodem przekraczającym minimum socjalne, możliwe jest umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zastosował przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. Sąd stwierdził, że dochód skarżącego, mimo jego niepełnosprawności, jest wystarczający do zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych i opłacenia składek, a jego sytuacja majątkowa i zdrowotna nie uzasadnia umorzenia należności w trybie uznania administracyjnego.
Stan faktyczny
A. B. złożył wniosek o umorzenie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i FGŚP, wskazując na niskie dochody, koszty utrzymania, chorobę i umiarkowany stopień niepełnosprawności. Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezes ZUS odmówili umorzenia, uznając, że skarżący nie spełnia przesłanek do umorzenia, ponieważ jest zatrudniony i osiąga dochód przekraczający minimum socjalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę A. B. na decyzję Prezesa ZUS. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. B. od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia del. WSA Jacek Czaja Protokolant Marta Zawadzka po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej ze skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 24 sierpnia 2011 r. sygn. akt III SA/Łd 538/11 w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił skargę A. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2011 r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Za podstawę orzeczenia Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne: Pismem z dnia [...] lipca 2010 r. A. B. zwrócił się o umorzenie zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne oraz umorzenie odsetek od tych składek. Wnioskodawca podał, że jedynym źródłem jego dochodu jest wynagrodzenie w wysokości 981 zł miesięcznie, które z trudem pokrywa bieżące koszty, przy czym koszty utrzymania kształtują się następująco: czynsz w wysokości 150 zł miesięcznie, energia elektryczna 50 zł miesięcznie, gaz 37 zł miesięcznie. Ponadto pożyczki zaciągnięte u bliskich na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych, na których spłatę przeznacza kwotę 150,00 zł miesięcznie. Jest osobą schorowaną, cierpi na niedrożność żył, stłuczenie lewego płata czołowego, krwiak przymózgowy w lewej okolicy czołowej i z tego powodu leczy się neurologicznie. Budżet obciążają więc wydatki na zakup leków w wysokości około 50 zł miesięcznie. A. B. podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, zamieszkując w lokalu mieszkalnym wraz z byłą żoną, nie posiada żadnych nieruchomości, ani żadnych wartościowych przedmiotów oraz oszczędności, z których sprzedaży można byłoby uzyskać dochód konieczny na pokrycie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne. Ponadto wnioskodawca podał, że wszczęta wobec niego egzekucja administracyjna okazała się bezskuteczna, nie posiada majątku, z którego można byłoby ją prowadzić, zajęcie wynagrodzenia za pracę okazało się bezskuteczne, ponieważ kwota osiąganych przez niego dochodów jest tak niska, że nie ma możliwości dokonywania z niej potrąceń. Do przedmiotowego wniosku A. B. załączył kartę informacyjną z dnia [...] maja 1996 r. wystawioną przez Szpital [...], wynik badania USG-D z dnia [...] września 2009 r. wykonanego na Oddziale Chirurgii Ogólnej i Naczyniowej, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] września 2010 r. wystawione przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. (umiarkowany stopień niepełnosprawności, orzeczenie ma charakter trwały), zaświadczenie lekarskie z dnia [...] lipca 2010 r. wystawione przez Instytut Medycyny Pracy [...], zgodnie z którym wobec przeciwwskazań zdrowotnych jest niezdolny do podjęcia pracy. Dodatkowo w dniu [...] stycznia 2011 r. wnioskodawca złożył oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej, z którego wynika, że w okresie od maja 1999 r. do grudnia 2003 r. prowadził jednoosobową działalność gospodarczą, od 1988 r. jest rozwiedziony, zamieszkuje w Ł., [...], zatrudniony jest na podstawie umowy o pracę w firmie przy [...], osiąga dochód w wysokości 1.317,00 zł brutto, nie pobiera emerytury ani renty, nie posiada dochodu z innych źródeł, prowadzona działalność gospodarcza została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej w dniu [...] grudnia 2010 r., nie pobiera zasiłku, ani innych świadczeń z urzędu pracy, nie pobiera świadczeń z pomocy społecznej, ani nie korzysta z innych form pomocy, nie posiada nieruchomości, nie posiada praw majątkowych, nie posiada ruchomości, posiada zobowiązania pieniężne z tytułu podatków w wysokości około 2.420,00 zł plus należne odsetki za zwłokę, przy czym złożył wniosek o umorzenie przedmiotowych zaległości, posiada zobowiązania pieniężne wobec byłej żony z tytułu czynszu w wysokości około 11.000,00 zł, które spłacane są w wysokości 100,00 zł miesięcznie, nie posiada wierzytelności, zamieszkuje z byłą żoną, z którą nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego, ponosi stałe miesięczne koszty opłat za media w połowie wysokości: czynsz 150,00 zł, energia elektryczna około 25,00 zł, ponosi koszty związane z zakupem leków w wysokości około 100,00 zł miesięcznie, przy czym nie posiada dokumentów potwierdzających ich zakup, ponosi koszt 100,00 zł z tytułu zakupu biletów na dojazd do miejsca pracy. Ponadto A. B. doprecyzował wniosek o umorzenie wskazując, iż zwraca się z prośbą o umorzenie należności na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeprowadził z urzędu dodatkowe postępowanie wyjaśniające, w wyniku którego ustalił, że wnioskodawca prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie wpisu z dnia [...] kwietnia 1999 r. do ewidencji działalności gospodarczej nr [...], wydanego przez Delegaturę Urzędu Miasta Ł., wykonywanie pozarolniczej działalności gospodarczej zawiesił od dnia [...] stycznia 2004 r., zgłoszony jest do ubezpieczeń od dnia [...] lipca 2010 r. jako pracownik zatrudniony w [...]. Prowadząc pozarolniczą działalność gospodarczą, w myśl przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, A. B. jako płatnik składek miał ustawowy obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Niewywiązanie się z powyższego obowiązku spowodowało powstanie przedmiotowego zadłużenia. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w Ł. Inspektorat w Ł. odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, uzasadniając odmowę niespełnieniem przez wnioskodawcę przesłanek wynikających z art. 28 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Decyzją z dnia [...] marca 2011 r., wydaną na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w przypadku wnioskodawcy nie zachodzi przesłanka zdefiniowana w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. nr 141, poz. 1365 ze zm.), gdyż zatrudniony jest na podstawie umowy o pracę i osiąga z tego tytułu dochód przekraczający minimum socjalne. Posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, zawierające tylko obostrzenie co do wykonywanej pracy - wskazana jest praca w warunkach chronionych. Posiadanie zobowiązań wobec innych wierzycieli pozostaje bez wpływu na stanowisko w przedmiotowej sprawie, gdyż każdy wierzyciel ma prawo, a co więcej obowiązek dochodzenia swoich należności, taki też obowiązek został nałożony na Zakład. Nie wystarczy jedynie wskazanie na uciążliwość i trudności w zapłacie narosłych zobowiązań, gdyż odstąpienie od tego obowiązku ma charakter wyjątkowy. Organ wskazał, że w przypadku strony nie mają również zastosowania przesłanki z § 3 ust 1 pkt 2 wyżej cytowanego rozporządzenia, gdyż nie wykazał, że poniósł straty materialnej w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, które mogłoby spowodować, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić go możliwości dalszego prowadzenia działalności - zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej z dniem [...] stycznia 2004 r., a następnie dokonał likwidacji pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia [...] grudnia 2010 r. Zdaniem organu wnioskodawca nie wykazał, że przewlekła choroba lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym pozbawia go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że swoje stanowisko opiera na orzeczeniu Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, zgodnie z którym może wykonywać pracę w warunkach pracy chronionej. Ponadto zgodnie z danymi zaewidencjonowanymi w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS od dnia [...] lipca 2010 r. zatrudniony jest na podstawie umowy o pracę w [...]. Z uwagi na powyższe organ stwierdził, że nie zachodzi przesłanka zdefiniowana w § 3 ust. 1 pkt 3 wyżej cytowanego rozporządzenia. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, iż ponownie rozpatrzył wniosek w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W aktach sprawy brak jest stwierdzenia przez uprawniony do tego organ całkowitej nieściągalności ze względu na brak majątku, wobec czego brak jest podstaw do umorzenia zadłużenia w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Organ stwierdził, że zadłużenie, do którego zapłaty strona jest zobowiązana finansowane było nie tylko przez niego jako płatnika składek, ale również z własnych środków przez zatrudnionych pracowników. Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że decyzja w przedmiocie umorzenia opiera się na tzw. uznaniu administracyjnym, a dokonując oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego i wyprowadzonych z niego konsekwencji prawnych stwierdził, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonał dogłębnej oceny prawnej prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego. W ocenie Sądu I instancji, organ prawidłowo stwierdził, że wobec skarżącego nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności składek. Nie zasługuje zatem na uwzględnienie stanowisko zaprezentowane w skardze, że sytuacja skarżącego wypełnia dyspozycję art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wprawdzie skarżący zaprzestał prowadzenia działalności, ale posiada stałą pracę, za którą otrzymuje wynagrodzenie, które z roku na rok ulega niewielkiemu podwyższeniu. Nie jest zatem oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. W omawianym stanie rzeczy organ słusznie zatem uznał, że uzyskiwanie przez skarżącego comiesięcznego dochodu przemawia za odmową wydania na jego rzecz, niewątpliwie uznaniowej w swym charakterze, decyzji na podstawie art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Szczegółowe zasady umorzenia, o których mowa wyżej określił w drodze rozporządzenia Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej (rozporządzenie z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne). Sąd I instancji wskazał, że skarżący był zobowiązany do płacenia składek z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek skarżący był zobowiązany finansować nie tylko sam, jako płatnik składek, ale również z własnych środków w stosunku do zatrudnionych pracowników. Nie może zatem budzić wątpliwości, że ocena zasadności umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne obciążających skarżącego powinna odbywać się także z uwzględnieniem postanowień tego rozporządzenia. Dokonana przez organ analiza sytuacji finansowej skarżącego, szczegółowo przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie daje podstawy do przyjęcia, że wypełnia ona dyspozycję § 3 pkt 1 powołanego rozporządzenia. Na dochód skarżącego składa się kwota wynagrodzenia za pracę 1.317 zł brutto. Skarżący zamieszkuje z byłą żoną. Miesięczny dochód skarżącego po odliczeniu wydatków nie pozwala przyjąć, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Argumentem przemawiającym za odmową umorzenia należności na podstawie § 3 pkt 3 powołanego rozporządzenia jest zaś to, że skarżący nie sprawuje opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny. Natomiast udokumentowana choroba skarżącego nie pozbawia go dochodu. Jest bowiem zatrudniony i otrzymuje wynagrodzenie za pracę w kwocie przekraczającej minimum socjalne. Skoro podnoszona przez skarżącego okoliczność jego choroby nie stanowi przeszkody w otrzymywaniu dochodu, zatem nie może stanowić przesłanki umorzenia należności (§ 3 ust. 1 pkt 3 cytowanego rozporządzenia). W konkluzji Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie organ dokonał oceny całokształtu materiału dowodowego w granicach swobodnego uznania administracyjnego. Odmawiając umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, – wbrew twierdzeniom skargi - nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Nie można takiej ocenie przypisać znamion dowolności. Rozstrzygnięcie mieścić się w zakresie wyznaczonym przepisami powszechnie obowiązującego prawa, jak też zachowuje proporcje pomiędzy ważnym interesem strony i interesem społecznym. W skardze kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części, tj. w zakresie pkt 1 wyroku oraz przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, ewentualnie o przyznanie pełnomocnikowi z urzędu kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych ze środków Skarbu Państwa. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez, błędną wykładnię, a w konsekwencji niezastosowanie przepisu art. 28 ust. 2 i 3 pkt 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, polegające na przyjęciu, iż nie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie należności, podczas gdy należność ta winna zostać umorzona, na wskazanej powyżej podstawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazał, że Sąd dokonał błędnej wykładni, a następnie nie zastosował przepisów art. 28 ust. 2 i 3 pkt 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Błędna wykładnia tych przepisów polega na uznaniu, iż sam fakt uzyskiwania przez Skarżącego wynagrodzenia, pomimo, iż jest ono na poziomie minimalnego wynagrodzenia za pracę, przy braku majątku, do którego można by skierować egzekucję, nie daje podstaw do uznania jako oczywistego, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 28 ust 2 i 3 pkt 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje, wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a., zasada związania sądu granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej określa wskazany w nim zakres zaskarżenia orzeczenia oraz podstawy jego kwestionowania. Normatywne uregulowanie podstaw kasacyjnych zawiera art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 p.p.s.a. stanowi, iż skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: a) naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) lub b) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Błędna wykładnia oznacza przy tym niewłaściwe odczytanie treści przepisu, uchybienie prawu materialnemu przez niewłaściwe zastosowanie polega natomiast na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, względnie, że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych jest o tyle istotne, że - zgodnie z zasadą rozpoznawania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny w granicach skargi kasacyjnej - sąd ten nie jest uprawniony do powtórnego badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego w jego całokształcie. Zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają sformułowane przez skarżącego zarzuty, oparte na ustawowych podstawach i uzasadnione w treści skargi kasacyjnej. Konsekwencją związania sądu kasacyjnego podstawami środka odwoławczego jest obowiązek wskazania konkretnego przepisu, który - zdaniem strony - został naruszony. Zarzut błędnej wykładni wymaga nadto wskazania, dlaczego interpretacja przepisu, dokonana przez sąd, jest niewłaściwa i jak przepis ten powinien być rozumiany. Skarga kasacyjna w rozpoznawanej sprawie została oparta wyłącznie na zarzutach naruszenia prawa materialnego. Oparcie skargi kasacyjnej wyłącznie na zarzutach naruszenia prawa materialnego, co w sprawie ma miejsce, wywiera ten skutek, że na etapie rozpoznawania tego środka zaskarżenia w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym miarodajne są, jako skutecznie nie podważone, bo nie objęte podstawą kasacyjną, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., te ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji, które stanowiły podstawę subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zasadą jest, że organ może umorzyć należności w sytuacji ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 2 ustawy). W myśl natomiast ust. 3a tego przepisu należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Zasady umarzania należności z tytułu składek w przypadku określonym w ust. 3a zostały sprecyzowane w powołanym wyżej rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (pkt 1) albo przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności (pkt 3). Z ustaleń Sądu I instancji wynika, że kwota wynagrodzenia za pracę wynosi 1.317 zł brutto. Skarżący zamieszkuje z byłą żoną. Miesięczny dochód skarżącego po odliczeniu wydatków nie pozwala przyjąć, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Ponadto WSA w Ł. ustalił, że skarżący ma co prawda orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności, jednak fakt ten nie pozbawia go całkowicie możliwości uzyskiwania dochodu. Potwierdzeniem tego jest umowa o pracę zawarta przez zobowiązanego ze [...]. Zatem biorąc pod uwagę powyższe okoliczności faktyczne, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo zastosował cytowany wyżej art. 28 ust. 1 i ust. 3 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł., po dokonaniu oceny stanu fatycznego sprawy, słusznie stwierdził, że nie ma możliwości umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na podstawie powyższych przepisów. Okoliczności faktyczne ustalone dokładnie przez organ i zaaprobowane przez Sąd I instancji pozwalają przyjąć, że skarżący nie spełnia przesłanek, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 cyt. rozporządzenia. Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego nie usprawiedliwia konieczności umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne nawet w okolicznościach, o których mowa w cytowanym rozporządzeniu. Przypominać trzeba, że decyzja o ewentualnym umorzeniu należności z tytułu składek podejmowana jest w warunkach tzw. uznania administracyjnego. W ocenie NSA, biorąc pod uwagę powyższe rozważania, Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że organy granic uznania nie przekroczyły. Ustalone zostały dochody oraz wydatki skarżącego, a także jego stan zdrowia. Okoliczności te nie pozwalają na przyjęcie, że opłacenie należności pozbawiłoby zobowiązanego zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Również stan zdrowia skarżącego nie uniemożliwia mu uzyskania dochodu pozwalającego na opłacenie składek, gdyż jak wynika ze stanu faktycznego sprawy, wykonywał on pracę. Podkreślić należy, że umorzenie należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne ma charakter wyjątkowy i zarezerwowane jest dla sytuacji nadzwyczajnych, które jednak w niniejszej sprawie nie zachodzą. Wskazać również trzeba, że umorzone składki w istocie pokrywają inni ubezpieczeni. Zatem dbając o stan finansów funduszów emerytalno - rentowych ZUS musi każdorazowo ważyć zasadność wniosku. Zdaniem NSA, Sąd I instancji trafnie uznał, że ustalone w sprawie możliwości płatnicze skarżącego pozwalają na systematyczne regulowanie należności, a ponadto skarżący może wystąpić do organu np. o rozłożenie spłat zadłużenia na raty. Podnieść także należy, że w aktach sprawy brak jest stwierdzenia przez uprawniony do tego organ całkowitej nieściągalności ze względu na brak majątku, wobec czego brak jest podstaw do umorzenia zadłużenia w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W związku z tym nie jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Jak już wspomniano na wstępie, naruszenie prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie sprowadza się do wadliwego wyboru przez sąd orzekający normy prawnej lub jej mylnej subsumcji, natomiast błędna wykładnia oznacza niewłaściwe odczytanie treści przepisu. Żadna z tych sytuacji w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Natomiast zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania ustaleń faktycznych, albowiem próba taka mogłaby ewentualnie odnieść zamierzony i pożądany skutek wyłącznie w ramach drugiej podstawy kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło