II GZ 14/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt I SO/Rz 2/11 w sprawie wniosku A. W. o wymierzenie grzywny organowi postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt I SO/Rz 2/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. oddalił wniosek A. W. o wymierzenie Dyrektorowi P. Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Sąd orzekał w następującym stanie sprawy. Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R., decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej. Decyzja organu odwoławczego została doręczona skarżącej w dniu 10 stycznia 2011 r., wraz z pouczeniem o terminie (trzydziestodniowym) i sposobie (za pośrednictwem organu) wniesienia skarg. W dniu 8 lutego 2011 r. A. W. nadała w Urzędzie Pocztowym w Ł. skargę na wyżej wymienioną decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R., bezpośrednio na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R., do którego wpłynęła w dniu 10 lutego 2011 r. W tym samym dniu, tj. 10 lutego 2011 r. Sąd przekazał skargę Dyrektorowi P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, do którego winna była być skierowana. Organ otrzymał przedmiotową skargę w dniu 14 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w R., postanowieniem z dnia 17 marca 2011 r., sygn. I SA/Rz 149/11, odrzucił skargę A. W., uznając że została ona wniesiona z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności, który to termin upłynął z dniem 9 lutego 2011 r. Niezależnie od skargi wniesionej bezpośrednio do Sądu, A. W. w dniu 8 lutego 2011 r. nadała, w Urzędzie Pocztowym w Ł., drugą jednakowo brzmiącą skargę (drugi egzemplarz), tym razem na adres Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Przedmiotowa przesyłka została doręczona organowi w dniu 11 lutego 2011 r. Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej A. W., postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. II GSK 1415/11, uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. z dnia 17 marca 2011 r., sygn. I SA/Rz 149/11 uznając, że Sąd ten, odrzucając skargę A. W., dopuścił się naruszenia art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., albowiem skarga została wniesiona z zachowaniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności. Skarga A. W., wniesiona za pośrednictwem organu, została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wraz z odpowiedzią na skargę, w dniu 9 marca 2011 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym). Składając wniosek o ukaranie organu za nieprzekazanie skargi w terminie do Sądu A. W. zarzuciła, że jej skarga nie została przekazana celowo, aby Sąd skargę odrzucił. Wyraziła też opinię, że ukaranie organu zmobilizuje go do niezwłocznego przesłania skargi. Niezależnie od powyższego wnioskodawczyni przyznała, że jej skarga na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji rolnictwa w R. została sporządzona w dwóch egzemplarzach i wniesiona jednocześnie bezpośrednio do Sądu, jak i do organu II instancji. Oddalając wniosek o ukaranie Sąd I instancji stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż organ nie uchybił terminowi do przekazania wniesionej za jego pośrednictwem skargi do Sąd, gdyż została wniesiona 8 lutego 2001 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym), a do Sądu przekazano ją w dniu 9 marca 2011 r. Sąd dodał też, że wnioskodawczyni poniosła przejściowo negatywne konsekwencje (odrzucenie skargi przez Sąd), jednakże nie było to efektem celowego działania organu, lecz nieporozumienia, powstałego w związku z równoległym wniesieniem przez nią skarg, zarówno bezpośrednio na adres Sądu, jak i za pośrednictwem Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. Fakt równoległego wniesienia skargi przyznała również wnioskodawczyni we wniosku o ukaranie. A. W. zaskarżyła powyższe postanowienie w części oddalającej jej wniosek o ukaranie grzywną, zarzucając mu wydanie go z naruszeniem art. 55 § 1 p.p.s.a. i wniosła o jego zmianę poprzez nałożenie na Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR grzywny w wysokości 200 zł, oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych. W uzasadnieniu potwierdziła, że w dniu 8 lutego 2011 r. wniosła skargę na decyzję organu za pośrednictwem poczty zarówno do organu jak i bezpośrednio do Sądu. WSA przekazało skargę do organu, który wraz z aktami przesłał z powrotem do WSA. Faktycznie jednak do Sądu przekazano akta z tym egzemplarzem skargi, który skarżąca wniosła bezpośrednio do sądu, a którą następnie WSA odrzucił jako złożoną po terminie. Postanowienie o odrzuceniu skargi zostało uchylone postanowieniem NSA z dnia 9 sierpnia 2011 r. (sygn. akt II GSK 1415/11), natomiast skarżąca złożyła wniosek o nałożenie grzywny. Zdaniem skarżącej, stanowisko Sądu I instancji w zaskarżonym postanowieniu jest nieprawidłowe, ponieważ nie zauważył, że akta, które organ dostarczył Sądowi w terminie, nie zawierały tego egzemplarza skargi, który wnioskodawczyni złożyła do organu. Z tego wynikły późniejsze negatywne dla niej konsekwencje polegające na odrzuceniu skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o jakich mowa w art. 54 § 2 powołanej ustawy, tj. przekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia, sąd może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy. Podkreślenia wymaga, że sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. nakazuje przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w powyższym przepisie, ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco - restrykcyjny. Na przyjęcie bowiem wyłącznie dyscyplinującego charakteru grzywny wskazanej w art. 55 § 1 p.p.s.a. nie pozwala dyspozycja tego przepisu w zestawieniu z art. 54 § 2 p.p.s.a. Zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. stwierdzenie "w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (...)" oznacza, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Do obowiązków, o jakich mowa w art. 54 § 2 ww. ustawy, należy przekazanie przez organ: skargi, akt sprawy, odpowiedzi na skargę, przy czym wszystkie te dokumenty winny być przedstawione sądowi w terminie 30 dni od dnia wniesienia skargi. W rozpoznawanej sprawie należy podkreślić, że skarżąca została właściwie pouczona o sposobie zaskarżenia decyzji organu, a zastosowanie się do tego pouczenia w sposób niejako "rozszerzający" poprzez nadanie dwóch skarg o tej samej treści zarówno do organu jak i do Sądu I instancji spowodowało zamieszanie nie z winy organu, lecz samej skarżącego. Ostatecznie, o załatwieniu sprawy dotyczącej terminowego wniesienia skargi do sądu na korzyść skarżącej świadczy fakt, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1415/11 uchylił postanowienie WSA odrzucające skargę wniesioną po terminie. W tej sytuacji brak podstaw do nałożenia na organ kary grzywny za nieprzekazanie akt, skoro w sprawie zgodnie ustalono (zarówno przez Sąd I instancji, jak i przez Naczelny Sąd Administracyjny), że organ zastosował się do przepisów i przekazał akta sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w terminie określonym w art. 54 § 2 p.p.s.a. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.