VII SA/Wa 826/11
WyrokWSA w Warszawie2011-06-14
Skład orzekający: Daria Gawlak – Nowakowska, Bogusław Cieśla, Joanna Gierak – Podsiadły
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ wydający pozwolenie na budowę jest zobowiązany do ponownej oceny merytorycznej raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, jeśli został on już oceniony i uzgodniony w postępowaniu środowiskowym?Ratio decidendi
Organ wydający pozwolenie na budowę nie jest zobowiązany do ponownej merytorycznej oceny raportu o oddziaływaniu na środowisko. Jego rolą jest sprawdzenie, czy projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz postanowieniem uzgadniającym. Organ ten uwzględnia warunki realizacji przedsięwzięcia określone w tych dokumentach, ale nie bada ponownie przesłanek, które doprowadziły do ich wydania. Jeśli inwestor spełnił wszystkie wymogi Prawa budowlanego, organ nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę autostrady. Stowarzyszenie zarzuciło wadliwość raportu o oddziaływaniu na środowisko, brak analizy wariantów alternatywnych oraz naruszenie procedury wynikającej z dyrektywy siedliskowej. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego i nie stwierdziły naruszeń prawa.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2011 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę skargę oddala
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [...] na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz 1118 ze zm., zwana dalej Prawem budowlanym), art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2003 r., Nr 80 poz. 721 ze zm.) w związku z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r., Nr 154, poz. 958), art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. zwana dalej K.p.a.) -zatwierdził projekt budowlany autostrady [...], odcinek [...] od km [...] do km [...] .
Ponadto wskazaną decyzją udzielił Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad, pozwolenia na budowę autostrady [...], odcinek [...], od km [...] do km [...] kategorie obiektów: IV, VIII, XXII, XXIV, XXV, XXVI, XXVII, XXVIII, XXX.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] wskazał, że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wystąpił w dniu 2 czerwca 2010 r. z wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę dla przedmiotowej inwestycji.
W dniu 29 czerwca 2010 r. inwestor wezwany został do usunięcia braków formalnych w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Brakujące dokumenty wraz ze skorygowanym wnioskiem inwestor przedłożył w dniu 7 lipca 2010 r.
Do uzupełnionego wniosku dołączono:
- cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi,
- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
- decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...].07.2005r. o ustaleniu lokalizacji autostrady płatnej [...], na odcinku [...], od km [...] do km [...],
- decyzję Wojewody [...] Nr [...]z dnia [...] czerwca 2005 r. o ustaleniu lokalizacji autostrady płatnej [...], na odcinku [...] od km [...] do km [...]
- decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
Dalej organ I instancji wskazał, że dla powyższego przedsięwzięcia drogowego inwestor uzyskał decyzję o lokalizacji autostrady przed dniem 10 września 2008 r., tj. przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw. W tej sytuacji, na mocy art. 6 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 25 lipca 2008 r., dla przedmiotowego postępowania zastosowanie miały przepisy ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 10 września 2008 r.
Następnie organ wskazał, że zawiadomienie stron o wszczęciu postępowania zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, nastąpiło poprzez obwieszczenie w prasie lokalnej - lokalnym dodatku do Gazety Wyborczej, w dniu 22 lipca 2010 r. oraz przez obwieszczenia opublikowane na tablicach ogłoszeń w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi, to jest: w Urzędzie Miasta i Gminy [...] w terminie 21 lipca 2010 r. – 10 sierpnia 2010 r., w Urzędzie Gminy [...] w terminie 22 lipca 2010 r. – 9 sierpnia 2010 r., w Urzędzie Gminy [...] w terminie 22 lipca 2010 r. – 5 sierpnia 2010 r. W obwieszczeniach zawarto informację o miejscu, w którym strony mogą zapoznać się z aktami sprawy, uzyskać wyjaśnienia w sprawie, a także składać wnioski i zastrzeżenia dotyczące rozpatrywanej sprawy.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. Nr [...] w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, nałożył na inwestora obowiązek usunięcia braków materialno - prawnych wniosku terminie do dnia 6 sierpnia 2010 r. Brakujące dokumenty zostały złożone w dniu 6 sierpnia 2010 r. wraz z ponownie skorygowanym wnioskiem o pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji.
Następnie pismem z dnia 12 sierpnia 2010 r. organ I instancji, na podstawie art. 89 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, na wniosek inwestora wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o uzgodnienie warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Konieczność przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko, w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia budowlanego wynikała z faktu stwierdzenia przez organ rozbieżności projektu budowlanego z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
Do czasu zakończenia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r., Nr [...] zawiesił postępowanie administracyjne.
W dniu 10 sierpnia 2010 r. do Wojewody [...] wpłynął wniosek K. M. - pełnomocnika Stowarzyszenia [...] o włączenie Stowarzyszenia do przedmiotowego postępowania na prawach strony.
W dniu 15 września 2010 r. do organu wpłynęło postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] września 2010 r., uzgadniające realizację przedsięwzięcia objętego wnioskiem. W związku z powyższym, Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] września 2010 r., Nr [...] podjął zawieszone postępowanie.
Dalej organ wskazał, że obowiązek zachowania warunków realizacji przedsięwzięcia, określonych w ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia oraz w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] września 2010r. nałożony został przedmiotową decyzją o pozwoleniu na budowę .
Warunki te uwzględnione zostały także w projekcie budowlanym poprzez zaprojektowanie, m. in.: ekranów akustycznych, odwodnienia drogi poprzez system rowów trawiastych i kanalizacji deszczowej oraz rowów szczelnych, odprowadzania wód opadowych do zbiorników retencyjnych i retencyjno-infiltracyjnych, a następnie do istniejących cieków i rzek, oczyszczania wód opadowych za pomocą osadników i separatorów do usuwania zanieczyszczeń ropopochodnych. Zaprojektowano przejścia dla zwierząt oraz dosadzania drzew i krzewów. Ograniczono do minimum wycinkę drzew i krzewów w okresie poza sezonem lęgowym ptaków, przedstawiono sposób postępowania z masami ziemnymi i odpadami, wytworzonymi podczas robót budowlanych.
W konkluzji organ I instancji stwierdził, że skoro przedłożony projekt budowlany jest zgodny z obowiązującymi przepisami, z decyzjami o ustaleniu lokalizacji autostrady, jest kompletny i wykonany przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, to należało udzielić pozwolenia budowlanego.
Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] w piśmie z dnia 12 października 2010 r. skierowanym do Wojewody [...], stwierdziło, że przedłożony przez inwestora raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wadliwie ocenia kwestie ochrony cennych walorów przyrodniczych, z którymi koliduje przedmiotowa trasa. Z rapaportu wynika bowiem, że istnieje tylko jeden właściwy wariant rozwiązań projektowych - wariant inwestora. Natomiast nie wzięto pod uwagę, że możliwie są alternatywne rozwiązania projektowe, które mogą zapewnić skuteczniejszą ochronę cennych walorów przyrodniczych położonych w rejonie przebiegu trasy.
Skarżące Stowarzyszenie podkreśliło, że kwestia wariantowania jest kluczowa w procedurze wynikającej z art. 6(3) i (4) dyrektywy Siedliskowej 92/43/EWG (rozdziały 3.1 - 3.4 - cztery etapy procedury w Wytycznych pn.: "Ocena planów i przedsięwzięć znacząco oddziałujących na obszary Natura 2000. Wytyczne metodyczne dotyczące przepisów Artykułu 6(3) i (4) Dyrektywy Siedliskowej 92/43/EWG. 2001. Komisja Europejska DG Środowisko (polski przekład: WWF Polska 2005) oraz aktualizacji z
2007r. dot. wyjaśnienia pojęć: "rozwiązania alternatywne, konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, środki kompensujące, ogólna spójność i opinia komisji", z których etap III dotyczy analizy rozwiązań alternatywnych).
Stowarzyszenie [...] wskazało dalej, że zgodnie z wytycznymi UE, rozpatruje się nie tylko alternatywne lokalizacje, ale też alternatywne projekty, co pozwala na spełnienie wymogów dyrektywy siedliskowej i ograniczenie do minimum strat w chronionej przyrodzie.
W raporcie nie zastosowano się więc w pełni do reguł i procedur unijnych dotyczących postępowania w przypadku kolizji inwestycji z siedliskami chronionymi dyrektywą siedliskową, w tym siedliskami priorytetowymi, które to procedury przedstawione są w unijnych wytycznych metodycznych.
Dalej skarżące stowarzyszenie podniosło, że w przypadku naruszenia ochrony siedlisk o znaczeniu priorytetowym niezbędne jest uzyskanie (tylko w przypadku braku rozwiązań alternatywnych) opinii Komisji Europejskiej.
W związku z tym pismem organ wezwał Stowarzyszenie [...] do sprecyzowania żądania w nim zawartego, a nadto jego charakteru prawnego.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżące stowarzyszenie poinformowało, że pismo z dnia [...] października 2010 r. stanowiło dowołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r.
Jednocześnie Stowarzyszenie uzupełniło odwołanie i wskazało, że przedmiotowy projekt budowlany w istotny sposób ingeruje w część obszarów i siedlisk chronionych, przecinając je (a w konsekwencji niszcząc). W raporcie nie rozpatruje się jednak wariantów alternatywnych przebiegu trasy, które mogłyby tę ingerencję znacznie złagodzić i tym samym zminimalizować zagrożenie jakie niesie autostrada wobec walorów przyrodniczych.
W piśmie z dnia 12 stycznia 2011 r. skierowanym do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżące stowarzyszenie wniosło o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z dnia [...] września 2010 r., Nr [...].
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2011r., znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia [...] - utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r., Nr [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że w niniejszej sprawie inwestor złożył wniosek o pozwolenie na budowę, prawidłowo wypełnione oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - zgodne ze wzorem zawartym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. (Dz.U. z 2003 r., Nr 120, poz. 1127 z późn. zm.), czym wypełnił dyspozycję art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., Prawo budowlane (Dz. U z 2010 r. Nr 243, poz. 1623).
Ponadto, inwestor przedstawił kompletny projekt budowlany sporządzony przez osoby posiadające uprawnienia budowlane wraz z wymaganymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i sprawdzeniami, informacje dotyczące bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 b ustawy Prawo budowlane, oraz zaświadczenia o których mowa w art. 12 ust. 7 cytowanej wyżej ustawy.
Dalej organ wskazał, że projekt budowlany przedmiotowej inwestycji jest zgodny z wymaganiami decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005 r., Nr [...], znak: [...], ustalającej warunki lokalizacji autostrady płatnej [...] na odcinku [...] (od km [...] do km [...]) oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2005 r., Nr [...], znak: [...], ustalającej warunki lokalizacji autostrady płatnej [...] na odcinku [...] (od km [...] do km [...]) oraz drogi dojazdowej w sąsiedztwie węzła [...] przy drodze wojewódzkiej nr [...] (km [...] + [...]).
Zatwierdzony projekt inwestycji nie narusza również ustaleń decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008r. znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie autostrady [...] na odcinku od węzła [...] (bez węzła) w km [...] do granicy województw [...]/[...] w km [...], oraz postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] września 2010 r., znak: [...], uzgadniającego realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.
Organ odwoławczy wymienił nadto, decyzje Marszałka Województwa [...] udzielające pozwoleń wodnoprawnych związanych z przedmiotowa inwestycją
Dlatego wobec spełnienia przez inwestora, wymagań określonych w art. 32 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, na podstawie art. 35 ust. 4 tejże ustawy właściwy organ był zobligowany do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Odnosząc się do podnoszonych w odwołaniu zarzutów dotyczących raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, w szczególności nie umieszczenia w nim "wariantów alternatywnych projektu budowlanego" Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę inwestycji właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie jest przedmiotem badania w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę.
Na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...].
Skarżące Stowarzyszenie zarzuciło, że zaskarżona decyzja nie została właściwie uzasadniona - bez uwzględnienia zasady przekonywania z art. 11 k.p.a. Nadto, że pozwolenie budowlane wydane zostało z naruszeniem procedury wynikającej z art. 6 dyrektywy Siedliskowej (art. 33 i 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody).
Dalej strona skarżąca wskazała, że zgodnie z dyrektywą siedliskową, w odniesieniu do siedlisk priorytetowych Państwa Członkowskie ponoszą szczególną odpowiedzialność, z uwagi na wielkość ich naturalnego zasiągu oraz zagrożenie zanikiem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Pismem procesowym z dnia 31 maja 2011 r. skarżące Stowarzyszenie podtrzymało zarzut uchybień formalnych organu, tj. zarzut naruszenia art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 75 § 1 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 78 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a.
Dodatkowo, wskazano że w uzasadnieniu podjętych rozstrzygnięć, organ nie odniósł się do przedstawionego przez Stowarzyszenie materiału dowodowego, "do ważkich kwestii podnoszonych w toku sprawy". Brak należytego uzasadnienia decyzji administracyjnej, uniemożliwia stronie poznanie toku myślowego organu, zaś organowi odwoławczemu lub sądowi utrudnia kontrolę prawidłowości postępowania.
Nadto, że na mocy art. 92 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko organ I instancji jest związany treścią postanowienia uzgadniającego (i sposobem weryfikacji raportu, który przyjął organ uzgadniający).
Nie ma możliwości merytorycznego wpływu na treść postanowienia (choćby dostrzegł w nim braki czy wewnętrzną sprzeczność). Równocześnie uwzględnia, treść decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Jednak częściowo odmienna jest rola organu II instancji, który zobowiązany jest, zweryfikować poprawność tak postanowienia uzgadniającego jak i decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Nieuzasadniona jest zatem teza organu, iż nie jest on co do zasady władny zajmować się wadliwością raportu oddziaływania na środowisko, gdyż jako organ II instancji ma takie uprawnienia.
W ocenie Stowarzyszenia prawidłowe uwzględnienie w decyzji budowlanej treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz postanowienia uzgadniającego nie sprowadza się wyłącznie do bezrefleksyjnego "uwzględnienia warunków realizacji przedsięwzięcia", lecz musi być poprzedzone gruntownym zbadaniem przeprowadzonej oceny oddziaływania na środowisko.
Badanie oceny oddziaływania na środowisko ma być prowadzone przez organ pod kątem istnienia znaczącego negatywnego wpływu na obszar Natura 2000.
Ten znaczący negatywny wpływ jest definiowany przez ustawę jako "oddziaływanie na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności działania mogące: a) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub b) wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub c) pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami."
Wyliczenie sposobów znaczącego negatywnego oddziaływania na cele ochrony obszaru Natura 2000 w przywołanym przepisie nie jest enumeratywne, należy więc uznać, iż zastosowanie znajduje art. 33 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, który nakazuje traktować jako znacząco negatywnie oddziałujące na cele ochrony obszaru Natura 2000, również te działania, które dotyczą "proponowanych obszarów mających znaczenie dla Wspólnoty, znajdujących się na liście, o której mowa w art. 27 ust. 3 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody, do czasu zatwierdzenia przez Komisję Europejską jako obszary mające znaczenie dla Wspólnoty i wyznaczenia ich jako specjalne obszary ochrony siedlisk."
Zrównanie znaczącego negatywnego oddziaływania na obszary potencjalnie "naturowe" ze znaczącym negatywnym oddziaływaniem na obszary Natura 2000 znajduje potwierdzenie w orzecznictwie krajowym i europejskim, które opowiada się za koniecznością przyznania równej, a nawet większej niż przyznana obszarom Natura 2000, ochrony obszarom potencjalnie "naturowym".
Przedsięwzięcie oddziałuje negatywnie na siedliska priorytetowe. Siedliska te mieszczą się w szerokiej definicji obszaru Natura 2000. Kwestią oceny organu było przesądzenie czy oddziaływanie to można uznać za znaczące.
W związku z tym, raport, który odnotowuje istnienie siedlisk, stopień projektowanego zniszczenia i jednocześnie stwierdza brak znaczącego negatywnego oddziaływania na obszary Natura 2000, jest wewnętrznie sprzeczny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły wobec czego skarga podlega oddaleniu.
W ocenie Sądu organ II instancji zasadnie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Inwestor ubiegając się o zatwierdzenie projektu budowlanego oraz wydanie pozwolenia na budowę złożył wszystkie wymagane przepisami prawa dokumenty, co zasadnie ustaliły organy obu instancji.
Podstawę materialnoprawną orzeczenia organu administracji I instancji stanowił art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. - o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2003 r., Nr 80 poz. 721 ze zm.) w związku z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz 1118 ze zm.) oraz ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 ze zm.)
Stosownie do tych przepisów obowiązkiem organu w postępowaniu o pozwolenie na budowę była ocena, czy przedstawiony projekt budowlany inwestycji odpowiada wymaganiom określonym w art. 32 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane .
Z treści art. 32 ust. 1 i ust. 4 wynika m. in., iż pozwolenie na budowę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim: przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów, złożeniu wniosku w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, złożeniu oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Zgodnie z treścią art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń.
Jak wynika z akt sprawy inwestor spełnił wszystkie wymogi z art. 32 ust. 1 i ust. 4 a organ wypełnił obowiązki wynikające z art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
W szczególności inwestor przedłożył: decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...].07.2005r. o ustaleniu lokalizacji autostrady płatnej [...], na odcinku [...] – [...], od km [...] do km [...]; decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. o ustaleniu lokalizacji autostrady płatnej [...], na odcinku [...] od km [...] do km [...]; decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia; dysponował postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] września 2010 r., znak: [...], uzgadniającym realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.
W odniesieniu do pism składanych przez skarżące Stowarzyszenie w toku całego postępowania administracyjnego i sądowego, wskazać należy, że zasadniczo Stowarzyszenie nie kwestionowało ustaleń zawartych w decyzji o pozwoleniu na budowę.
Podnosiło, głównie zastrzeżenia względem raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wskazując iż jest on wadliwy - wewnętrznie sprzeczny, albowiem z jednej strony stwierdza brak znaczącego negatywnego oddziaływania na obszary chronione, a jednocześnie wskazuje na zniszczenie siedlisk przyrodniczych, które nastąpi podczas budowy autostrady. Nadto, iż w raporcie nie przedstawiono wariantów przebiegu autostrady. W ocenie Stowarzyszenia w ramach inwestycji powinny zostać zaplanowane różne warianty przedsięwzięcia i takie warianty powinny być ocenione w postępowaniu.
Należy podkreślić, że stopień ogólnikowości zarzutów i twierdzeń Stowarzyszenia, zwłaszcza formułowanych na etapie postępowania administracyjnego ( a nawet w skardze do tut Sądu) wskazywał, iż Stowarzyszenie neguje inwestycję jako taką.
Dopiero pismo procesowe skarżącego Stowarzyszenia z dnia 31 maja 2011r. pozwoliło na sprecyzowanie treści zarzutów.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, kontrolującego decyzję o pozwoleniu na budowę, zarzuty formułowane przez Skarżącego są bezzasadne.
Należy bowiem pamiętać, iż decyzje organów w przedmiocie pozwolenia budowlanego miały swoje oparcie także w treści art. 93 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie.
To właśnie w tym przepisie określona została relacja między (w znacznej mierze autonomicznymi) postępowaniami, prowadzonymi w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a postępowaniem w przedmiocie pozwolenia budowlanego.
Organ wydając decyzję o pozwoleniu na budowę, uwzględnia warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, oraz postanowieniu w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. Nie ocenia jednak - jak twierdzi skarżące Stowarzyszenie ponownie przesłanek, które doprowadziły do wydania wskazanej wyżej decyzji środowiskowej oraz postanowienia uzgadniającego.
Bezpośrednim odzwierciedleniem uwzględnienia warunków wynikających z przeprowadzonej oceny wpływu przedsięwzięcia na środowisko są nałożone przez organ w decyzji budowlanej obowiązki, wskazane w art. 93 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie.
Odnosząc się do głównego zarzutu - wadliwości przedłożonego przez inwestora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przypomnieć należy, że w sprawie przeprowadzono ponowną ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Gdyby w wyniku tej oceny, stwierdzono że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, to organ właściwy do wydania decyzji budowlanej odmówiłby zgody na realizację przedsięwzięcia. (o ile nie istniały przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody).
Tymczasem w ocenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] w raporcie o oddziaływaniu na środowisko autostrady [...], odcinek [...] przeanalizowano wpływ inwestycji na środowisko przy zastosowaniu konkretnych rozwiązań projektowych.
W toku postępowania przed Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w [...] zakończonego postanowienia z dnia [...] września 2010 r., uzgadniającym realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, wpłynęło pisma Stowarzyszenia [...] z dnia 6 września 2010r., w którym podniesiono zastrzeżenia związane z niedostateczną zdaniem Stowarzyszenia, ochroną przyrody oraz ochroną wód podziemnych. Zgodnie z zasadą przezorności Stowarzyszenie domagało się podjęcia wszelkich możliwych środków ochronnych zabezpieczających środowisko.
Zatem w tym postępowaniu badane były zastrzeżenia, sformułowane przez skarżące Stowarzyszenie.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] w ww. postanowieniu wskazał, że w trakcie procedury oceny oddziaływania projektowanej autostrady [...] na środowisko przyrodnicze przeprowadzono szczegółową analizę możliwych do zastosowania środków ochronnych, które zminimalizują wpływ inwestycji na przyrodę ożywioną. Wybrano wariant ograniczający do minimum ingerencję w obszary cenne przyrodniczo, przez które przebiega planowana trasa autostrady, jak również niekorzystny wpływ na gatunki chronione oraz korytarze migracyjne zwierząt.
Zastosowano wszelkie możliwe środki minimalizujące negatywne oddziaływanie inwestycji na siedliska i gatunki roślin i zwierząt objętych ochroną oraz obszary objęte ochroną na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2009r. nr 151, poz. 1020 ze zm.). Projektowany odcinek [...] autostrady wyznaczony został głównie na gruntach rolniczych, polach łąkach. Autostrada nie koliduje z żadnym rezerwatem, obszarem Natura 2000 oraz parkiem krajobrazowym.
Jednocześnie wskazał, że nowo projektowana autostrada będzie stanowić przeszkodę w przemieszczaniu się zwierząt (ssaki, płazy). Według opracowanej koncepcji korytarzy migracyjnych zwierząt, autostrada w części wschodniej przecina korytarz [...] będący odnogą Korytarza [...]. Projektowany odcinek autostrady koliduje z korytarzem ekologicznym na długości około 7,4 km. Najbliższy Park Krajobrazowy [...] znajduje się w odległości około od 270 do 900 m od projektowanej autostrady [...]. Najbliższe obszary należące do sieci Natura 2000, zlokalizowane są w odległości około 3,2 km od planowanej inwestycji. Obszary te nie będą narażone na negatywne oddziaływania autostrady. Projektowana autostrada (na analizowanym odcinku [...]) przecina istniejący Obszar Chronionego Krajobrazu [...] oraz teren proponowany do objęcia w/w Obszarem na odcinkach:
- od km [...] do km [...] (dł. kolizji ok. 1,9 km) - planowany obszar chronionego krajobrazu,
- od km [...] do km [...] (dł kolizji ok. 600 m) - istniejący obszar chronionego krajobrazu,
- od km [...] do km [...] (dł kolizji ok. 1,7 km) - istniejący i planowany obszar chronionego krajobrazu.
Trasa projektowanej autostrady [...] od km [...]do km [...] (długość kolizji 370 m) koliduje z Zespołem Przyrodniczo-Krajobrazowym [...]. Zarówno w fazie budowy jak i w fazie eksploatacji nie przewiduje się znaczącego negatywnego oddziaływania na obszary chronione. Nie zachodzi kolizja z pomnikami przyrody oraz z chronionymi gatunkami roślin.
W trakcie realizacji autostrady zostaną zniszczone siedliska przyrodnicze nie objęte ochroną (znajdujące się poza obszarami Natura 2000). Powierzchnia zniszczonych siedlisk wyniesie: -około 6,1 ha - łęgu olszowo-jesionowego -około 0,08 ha - grądu subkontynentalnego.
Projekt zieleni przewiduje wykonanie nasadzeń uzupełniających, pasów zieleni ochronnej (nowe nasadzenia zieleni krajobrazowej.
W analizowanym rejonie projektowanej autostrady nie stwierdzono występowania gatunków zwierząt wymienionych w załączniku II Dyrektywy Rady 92/43/EWG.
W decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla analizowanego odcinka autostrady [...] (odcinek [...]) zawarto m.in. obowiązek zaprojektowania przejść dla zwierząt. W projekcie budowlanym autostrady [...] dla odcinka [...] zaprojektowano 49 obiektów pełniących funkcje przejść dla zwierząt, w tym 5 obiektów pełniących funkcję przejść dla dużych zwierząt. Liczba projektowanych przejść dla zwierząt pozwoli na swobodną migrację zwierząt.
Wszystkie wymagania zawarte w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia zostały uwzględnione w projekcie budowlanym.
Ponadto przewidziane rozwiązania minimalizujące negatywne oddziaływanie autostrady na środowisko gruntowo-wodne są zgodne z wymaganiami określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
Słuszne było zatem stanowisko organu II instancji, zawarte w zaskarżonej decyzji, że sam raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie jest przedmiotem badania w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę.
Potwierdza to Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 listopada 2010 r. II SA/Wr 471/10 LEX nr 755622 - "raport sporządzany jest na zlecenie podmiotu zainteresowanego realizacją przedsięwzięcia, ale oceniany jest przez organ administracji przeprowadzający ocenę oddziaływania na środowisko."
Dlatego Sąd stwierdził, że organy budowlane orzekające w sprawie, prawidłowo uznały, iż inwestor spełnił wymogi zawarte w przepisach z art. 32 ust. 1 i 4 i art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, a zatem Wojewoda [...] nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Dyspozycja przepisu art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane jednoznacznie stanowi, że właściwy organ nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę, jeżeli inwestor spełnił nałożone na niego prawem budowlanym obowiązki. Omawiany przepis nie dopuszcza jakiejkolwiek uznaniowości w sprawie wydania pozwolenia na budowę, jak też możliwości wprowadzenia dalszych warunków, od których zależałoby wydanie tego pozwolenia.
Mając na uwadze powyższą argumentację i to, że podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę w trybie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło