I SA/Wa 142/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Przemysław Żmich Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania oddala skargę. Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] odmawiającą uwzględnienia wniosku M.B. i P.L. w sprawie ustalenia odszkodowania za zajętą pod drogę nieruchomość, położoną przy ul. [...] w W.. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] wskazał, że Prezydent W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 odmówił uwzględnienia wniosku w/w osób w sprawie ustalenia odszkodowania za zajęta pod drogę nieruchomość, położoną przy ul. [...] w W. z uwagi na fakt, że powyższy wniosek złożony został z uchybieniem terminu. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli M.B. i P.L., kwestionując zasadność rozstrzygnięcia Prezydenta W. Po rozpoznaniu sprawy Wojewoda [...] uznał stanowisko organu pierwszej instancji za prawidłowe. Organ odwoławczy podkreślił, że stosownie do art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) odszkodowanie będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego terminu roszczenie wygasa. W przedmiotowej sprawie postępowanie odszkodowawcze zostało wszczęte z wniosku M.B. i P.L., opatrzonego datą 4 marca 2010 r., który wpłynął do Kancelarii Urzędu W. w dniu 11 marca 2010 r., dlatego kwestia ich roszczenia nie mogła być merytorycznie rozstrzygnięta w trybie art. 73 powołanej ustawy. Organ odwoławczy zaznaczył jednocześnie, że w aktach sprawy nie ma wcześniejszego wniosku o odszkodowanie. Brak jest także jakiegokolwiek dowodu, że wniosek został złożony w obowiązującym terminie, dlatego organ odwoławczy nie ma podstaw do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w tej sprawie. W aktach sprawy znajduje się jedynie wniosek skierowany do Wojewody [...] o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie przez Gminę W. z dniem 1 stycznia 1999 r. w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. prawa własności gruntu zajętego pod część ul. [...] w W. W tej sprawie toczyło się postępowanie, które zakończone zostało decyzją deklaratoryjną Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...]. Wojewoda [...] zaznaczył, że przewidziany w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. termin do złożenia wniosku o odszkodowanie jest terminem prawa materialnego i ma charakter terminu zawitego. Zgodnie z wolą ustawodawcy, przekroczenie zakreślonego terminu powoduje wygaśnięcie roszczenia, co oznacza, że wnioskodawcy utracili możliwość dochodzenia przysługujących im uprawnień. Przepis art. 73 ust. 4 przewiduje prekluzję roszczeń odszkodowawczych za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne. Wygaśniecie roszczenia oznacza, że po upływie terminu wskazanego w ustawie roszczenie nie przysługuje i nie może być dochodzone. Stwierdzenie, że wniosek o ustalenie odszkodowania został złożony z uchybieniem terminu przewidzianego w powołanym wyżej art. 73 ust. 4, stanowi przesłankę do nieuwzględnienia żądania strony. Organ drugiej instancji podkreślił ponadto, że powołany art. 73 ust. 4 był przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który nie dopatrzył się jego niezgodności z Konstytucją RP. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła M.B. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7 kpa, art. 10 § 1 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 81 kpa oraz wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi skarżąca przytoczyła argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów podnosząc m.in., że organ drugiej instancji nie uwzględnił wniosków dowodowych zgłoszonych w odwołaniu oraz zignorował wniosek skarżącej datowany na dzień 28 grudnia 2005 r., z prezentatą Urzędu z dnia 27 stycznia 2006 r., którego kopia załączona została do odwołania. Zdaniem skarżącej uznanie za jedyny wniosek pisma z dnia 4 marca 2010 r. dowodzi braku staranności organu w ocenie znaczenia tego pisma, zwłaszcza, że w odwołaniu omówione zostały przyczyny jego złożenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 15 czerwca 2011 r. pełnomocnik skarżącej złożył do akt sprawy kserokopię wniosku z dnia 28 grudnia 2005 r. w sprawie wypłaty odszkodowania oraz oświadczył, że pismo z dnia 4 marca 2010 r. nie jest wnioskiem z art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r., a jest tylko przypomnieniem o otwarciu się możliwości przyznania odszkodowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu skarga jest bezzasadna bowiem zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nie narusza prawa. Na wstępie podkreślić należy, że zgodnie z art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 i 2, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Z powołanych regulacji jednoznacznie wynika zatem, że wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną powinien zostać złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Termin określony w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - jak słusznie zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - jest terminem prawa materialnego, którego upływ powoduje wygaśnięcie roszczenia. Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego bezspornie wynika, że wniosek skarżącej o odszkodowanie, opatrzony datą 4 marca 2010 r., wpłynął do Kancelarii Urzędu W. w dniu 11 marca 2010 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że przedmiotowy wniosek złożony został po upływie terminu określonego w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Oznacza to tym samym, że w dniu zgłoszenia wniosku o odszkodowanie roszczenie skarżącej wygasło. Decyzja Wojewody [...] nie narusza zatem prawa. Innymi słowy organ zasadnie odmówił uwzględnienia wniosku strony o ustalenie odszkodowania. Zaznaczyć trzeba, że rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skardze przepisów kpa, co mogłoby stanowić ewentualną przesłankę uchylenia zaskarżonej decyzji. Postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z regułami określonymi w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Jednocześnie, odnosząc się do podnoszonych przez skarżącą zarzutów dotyczących nieuwzględnienia przez organ wniosku z dnia 28 grudnia 2005 r., który to wniosek – zdaniem skarżącej - był pierwszym wnioskiem w sprawie, zaś pismo z dnia 4 marca 2010 r. było jedynie "przypomnieniem o otwarciu się możliwości przyznania odszkodowania", stwierdzić trzeba, że są one całkowicie bezzasadne. Zauważyć należy, że wniosku z dnia 28 grudnia 2005 r. nie ma w aktach administracyjnych sprawy. Przedmiotowy wniosek – wbrew twierdzeniom skarżącej - nie został załączony do odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. W aktach sprawy – jak słusznie zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - znajduje się jedynie wniosek z dnia 3 grudnia 2004 r. o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie przez Gminę W. w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. prawa własności gruntu zajętego pod część ul. [...] w W., którego kserokopia załączona została do wniosku z dnia 4 marca 2010 r. Podkreślić również trzeba, że z analizy wniosku z dnia 4 marca 2010 r. w żaden sposób nie wynika, iż dotyczy on wcześniej złożonego wniosku, że jest jego uzupełnieniem, czy też - jak wskazał pełnomocnik skarżącej - jest "przypomnieniem o otwarciu się możliwości przyznania odszkodowania". Treść wniosku z dnia 4 marca 2010 r. jest jednoznaczna i nie nawiązuje w najmniejszym stopniu do jakiegokolwiek innego wniosku o przyznanie odszkodowania. Słusznie zatem organy administracji publicznej uznały, że wniosek z dnia 4 marca 2010 r. jest samodzielnym wnioskiem wszczynającym postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania w trybie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 15 czerwca 2011 r. pełnomocnik skarżącej złożył co prawda do akt sprawy kserokopię wniosku M.B., opatrzonego datą 28 grudnia 2005 r. o "wypłacenie odszkodowania za grunt zajęty pod drogę". Okoliczność powyższa nie ma jednakże wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji. Jak wskazano przedmiotowego wniosku z dnia 28 grudnia 2005 r. nie ma w aktach administracyjnych sprawy, nie nawiązuje do niego również w swej treści wniosek z dnia 4 marca 2010 r. W ocenie Sądu wniosek z dnia 28 grudnia 2005 r. jest odrębnym wnioskiem o ustalenie odszkodowania, który powinien zostać rozpoznany w odrębnym postępowaniu administracyjnym i o rozpoznanie tego wniosku skarżąca powinna zwrócić się do właściwego organu administracji publicznej. W świetle powyższego stwierdzić należy, że wniesiona skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.