II SA/Ke 266/11
WyrokWSA w Kielcach2011-06-15
Skład orzekający: Beata Ziomek, Renata Detka, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może umorzyć postępowanie w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na dociepleniu ściany, jeśli roboty te, mimo naruszenia przepisów Prawa budowlanego (wykonanie bez zgłoszenia lub pomimo sprzeciwu), nie naruszają przepisów techniczno-budowlanych i zasad sztuki budowlanej?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego może umorzyć postępowanie w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych, jeśli roboty te, mimo naruszenia przepisów Prawa budowlanego (np. wykonanie bez zgłoszenia lub pomimo sprzeciwu), nie naruszają przepisów techniczno-budowlanych i zasad sztuki budowlanej. W takim przypadku postępowanie staje się bezprzedmiotowe, a wykonane roboty są legalizowane. Organ nadzoru budowlanego nie jest właściwy do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych dotyczących naruszenia prawa własności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła robót budowlanych polegających na dociepleniu ściany północnej parteru budynku mieszkalnego, wykonanych przez Z. T. bez wymaganego zgłoszenia i pomimo sprzeciwu organu architektoniczno-budowlanego. Skarżący H. C., sąsiad, domagał się rozbiórki wykonanego docieplenia, zarzucając samowolę budowlaną i naruszenie prawa własności. Organy nadzoru budowlanego uznały, że roboty, mimo naruszenia procedury zgłoszenia, nie naruszają przepisów techniczno-budowlanych i zasad sztuki budowlanej, w związku z czym umorzyły postępowanie jako bezprzedmiotowe. Sąd administracyjny rozpoznał skargę H. C. na decyzję umarzającą postępowanie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę H. C.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 czerwca 2011r. sprawy ze skargi H. Ch. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie robót budowlanych oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...], umarzającą – z uwagi na bezprzedmiotowość - postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych polegających na dociepleniu ściany północnej granicznej parteru budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. W. 16 wykonanych przez Z. T. bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego zgłoszenia i pomimo wniesionego przez Prezydenta Miasta K. sprzeciwu w drodze decyzji administracyjnej.
W uzasadnieniu tej decyzji organ II instancji ustalił, że na skutek interwencji J. P. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. przeprowadzili w dniu 21.05.2001r. oględziny na działce przy ul. W. 16 stwierdzając, że na działce tej istnieje budynek mieszkalny piętrowy ze stropodachem. Parter budynku użytkowany był przez Z. T., natomiast piętro budynku przez J. P.. Stwierdzono, że w budynku wykonywane były roboty budowlane polegające na obłożeniu warstwą styropianu ściany parteru od strony północnej, przy czym do wysokości 2.0 m od podmurówki warstwa styropianu posiadała grubość 3 cm, natomiast powyżej, do wysokości 3 m od podmurówki czyli do wysokości kondygnacji parteru - 4 cm. Ponadto stwierdzono, że przy wejściu do budynku cokół budynku został obłożony płytkami ceramicznymi na powierzchni ok. 3 m2. Według zapisów protokołu inwestorem wykonywanych robót był Z. T. a roboty wykonywane były w marcu - kwietniu 2000 r. oraz w lutym 2001 r. bez pozwolenia na budowę i bez zgłoszenia zamiaru wykonania robót.
Postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. wydał postanowienie wstrzymujące roboty budowlane polegające na ocieplaniu ścian i wykładaniu cokołu budynku, a decyzją z dnia 19 czerwca 2001 r. nałożył na Z. T. i J. P. jako inwestorów i współwłaścicieli nieruchomości, obowiązek uzyskania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych polegających na wykonaniu docieplenia ścian zewnętrznych i wykładziny ceramicznej cokołu istniejącego budynku mieszkalnego dwurodzinnego, piętrowego, zlokalizowanego na posesji przy ul. W. 16/1 , z jednoczesnym określeniem, że roboty mogą być wznowione po uzyskaniu przez inwestorów decyzji zezwalającej na wznowienie robót budowlanych, o którą należy wystąpić do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. w terminie do dnia 31 lipca 2001 r. załączając inwentaryzację budowlaną wraz z oceną techniczną rozpoczętych robót budowlanych polegających na wykonaniu docieplenia ścian zewnętrznych i wykładziny ceramicznej cokołu budynku, sporządzoną przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności ze sprecyzowaniem, iż ocena techniczna winna wyjaśnić, czy rozpoczęte roboty budowlane wykonane zostały zgodnie z zasadami sztuki budowlanej, obowiązującymi normami i przepisami techniczno - budowlanymi, a także czy nie zachodzą okoliczności uzasadniające nałożenie w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, i z jednoczesnym określeniem, że do wystąpienia o decyzję na wznowienie robót należy także załączyć projekt budowlany, według którego roboty będą kontynuowane, spełniający wymagania określone w art. 34 Prawa budowlanego.
Na skutek odwołania Z. T. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] uchylił decyzję organu I instancji w zakresie nałożenia obowiązków na J. P., i w tym zakresie orzekł, że J. P. nie jest inwestorem inwestycji, a ponadto uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie nałożenia na Z. T. obowiązku uzyskania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych i orzekł, że Z. T. obowiązany jest do wykonania w terminie do dnia 31 sierpnia 2001 r. czynności w celu doprowadzenia samowolnie wykonywanych robót przy dociepleniu parteru budynku mieszkalnego położonego na działce przy ul. W. 16 do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie, przy czym czynności te polegać mają na dostarczeniu do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla Miasta K.:
1. inwentaryzacji budowlanej wykonanych robót oraz oceny technicznej wykonanych robót budowlanych polegających na wykonaniu docieplenia ścian zewnętrznych i wykładziny ceramicznej cokołu budynku, oceniającej wykonane roboty pod względem zgodności z normami technicznymi i zasadami sztuki budowlanej z projektem ewentualnych zmian w stanie już wykonanym, które należy wykonać w celu doprowadzenia wykonanego docieplenia do odpowiedniego stanu technicznego, sporządzonych przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności,
2. projektu budowlanego dokończenia robót budowlanych sporządzonego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności,
3. dostarczenia dowodu prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarga H. C. na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, została oddalona wyrokiem z dnia 4 lipca 2005 r. W związku z tym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. decyzją z dnia 7 września 2006 r. nakazał inwestorowi Z. T. zaniechanie dalszych robót budowlanych polegających na dociepleniu ścian zewnętrznych parteru budynku przy ul. W. 16 i wykonaniu wykładziny ceramicznej cokołu budynku.
Od decyzji powyższej żadna ze stron nie złożyła odwołania i tym samym zakończone zostało postępowanie dotyczące robót z lat 2000 - 2001.
Na skutek interwencji H. C. z dnia 30 czerwca 2010 r. organ I instancji przeprowadził w dniu 2 lipca 2010 r. kontrolę na działce przy ul. W. 16 stwierdzając, że w przedmiotowym budynku wykonywane są przez inwestora Z. T. roboty budowlane polegające na dociepleniu parteru przedmiotowego budynku, a stan zaawansowania robót był następujący: na ścianach wschodniej, zachodniej i południowej położono styropian, wtopiono siatkę Rabitza i naniesiono warstwę podtynkową. Na ścianie północnej rozpoczęto roboty przy ociepleniu tej ściany. Przyklejono płyty styropianowe o grubości 5cm, a w części górnej ściany na wysokości stropu 3 cm, wyrównując docieplenie tej ściany do 8 cm. Do ocieplenia tej ściany pozostało jeszcze do doklejenia około 16 płyt grubości 3 cm. Część tej ściany pokryta już była klejem i siatką.
Z. T. okazał zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych z dnia 14.05.2010 r. polegających na dociepleniu ścian zewnętrznych budynku dwukondygnacyjnego przy ul. W. 16 , natomiast w aktach sprawy organu nadzoru budowlanego znajduje się kopia drugiego, bardzo podobnego zgłoszenia, w którym zgłoszono zamiar wykonania ocieplenia trzech ścian zewnętrznych lokalu mieszkalnego na parterze budynku przy ul. W. 16 i zgłoszenie to nosi tę samą datę. Wyjaśniając tę sytuację Z. T. oświadczył do protokołu, że w kilka dni po dokonanym zgłoszeniu zamiaru wykonania robót został wezwany do Urzędu Miasta K. celem złożenia wyjaśnień i osoba prowadząca sprawę nakazała poprawienie zgłoszenia z dnia 14.05.2010r. poprzez ograniczenie zgłoszenia do trzech ścian, tłumacząc, że czwarta ściana była przedmiotem oglądu sądu. Ponadto Z. T. oświadczył, iż z uwagi na sprzeciwy H. C. do prowadzenia robót budowlanych na ścianie północnej, po uprawomocnieniu się zgłoszenia, Z. T. złożył w dniu 29.06.2010r. kolejne zgłoszenie zamiaru wykonania ocieplenia wyłącznie ściany północnej.
Następnie organ I instancji przeprowadził w dniu [...] kolejną kontrolę na działce przy ul. W. 16 stwierdzając, że w dniu kontroli prowadzone były roboty i na ścianie północnej założone były wszystkie płyty styropianowe i wykonywano wtapianie siatki. Nad styropianem zamontowana była obróbka blacharska.
Pismem z dnia 5.07.2010.r. organ I instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie robót budowlanych wykonywanych na ścianie północnej budynku mieszkalnego przy ul. W. 16 , pomimo braku wymaganego przepisami zgłoszenia.
Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. wydał postanowienie z dnia [...], którym wstrzymał w terminie natychmiastowym roboty budowlane polegające na wykonaniu docieplenia ściany północnej granicznej parteru budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego przy ul. W. 16 , wykonywane przez Z. T. bez wymaganego przepisami zgłoszenia. Postanowienie to zostało doręczone Z. T. w dniu 20.07.2010r., przy czym pismem z dnia 1[...] Z. T. poinformował organ I instancji o całkowitym zakończeniu robót, który to stan potwierdza także pismo Pana H. C. złożone w organie I instancji w dniu 14.07.2010 r. informujące o prawie całkowitym zakończeniu robót.
W toku postępowania zażaleniowego wszczętego na skutek zażalenia Z. T. na postanowienie z dnia [...] ustalono, że w wyniku wymienianego wyżej dokonanego w dniu 29.06.2010 r. przez Z. T. zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na ociepleniu ściany północnej, Prezydent Miasta K. wydał decyzję z dnia 7.07.2010 r., którą wniósł sprzeciw do zgłoszenia w sprawie zamiaru docieplenia ściany północnej budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. 812 przy ul. W. 16 , złożonego przez Z. T. zam. ul. W. 16 , a w wyniku odwołania Z. T. Wojewoda wydał decyzję z dnia [...], którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K.. Powodem sprzeciwu był fakt uprzedniego rozpoczęcia robót przed upływem 30 dni od daty zgłoszenia.
W wyniku zażalenia Z. T. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] W toku dalszego postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. wydał na podstawie przepisu art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego postanowienie z dnia [...], którym zażądał od Z. T. - jako inwestora wykonanych robót i współwłaściciela części budynku przy ul. W. 16 , przedłożenia w terminie do dnia 29.10.2010 r. w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. oceny technicznej robót budowlanych, wykonanych przy dociepleniu północnej ściany granicznej, parteru budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. W. 16 , która wyjaśni, czy przedmiotowe roboty budowlane zrealizowane zostały zgodnie z zasadami sztuki budowlanej i obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi, z określeniem, iż żądany dokument winien być sporządzony przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności, oraz legitymującą się wpisem na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego.
Z. T. przy piśmie z dnia 24.09.2010r. przedłożył organowi I instancji ocenę techniczną autorstwa A.K. Autor oceny stwierdził, że oceny dokonał metodą oględzin i porównania z obowiązującymi standardami oraz sztuką budowlaną i nie stwierdził błędów ani uchybień w wykonaniu tych prac. W piśmie z dnia 26.10.2010 r. H. C. stwierdził, że ocena techniczna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w 2001 r. styropian przyklejony był nieznanym klejem, w latach 2005-2010 styropian odpadał, a w 2010 r. styropian przyklejony został do warstwy odpadającego styropianu. Zdaniem H. C. prace wykonane przez Z. T. nie spełniają norm budowlanych, są nierzetelne i sprzeczne z zasadami sztuki budowlanej, a A.K. wykonując ocenę techniczną opierał się jedynie na oświadczeniu zleceniodawców dotyczącym zastosowanych rozwiązań przy wykonywaniu docieplenia oraz oględzinach wykonanych prawie trzy miesiące po zakończeniu prac.
Organ I instancji odpowiedział H. C. pismem z dnia 16.11.2010r. informując, że autor opinii legitymuje się uprawnieniami budowlanymi, jest członkiem ej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa i tym samym posiada wymagane kwalifikacje do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, przy czym z przedłożonej oceny jednoznacznie wynika, że roboty budowlane przy dociepleniu parteru ściany północnej budynku mieszkalnego przy ul. W. 16 wykonano prawidłowo, zgodnie z zasadami sztuki budowlanej. Zatem przedłożona ocena techniczna została wykonana przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i nie może być podważana przez osobę nie posiadającą odpowiednich kwalifikacji w tym przedmiocie.
Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. wydał przytoczoną na wstępie decyzję z dnia [...], umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych polegających na dociepleniu ściany północnej granicznej parteru budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. W. 16 wykonanych przez Z. T. bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego zgłoszenia i pomimo wniesionego przez Prezydenta Miasta K. sprzeciwu w drodze decyzji administracyjnej.
W tak ustalonym stanie faktycznym organ II instancji po przytoczeniu treści art. 28, 29 ust. 2 pkt 4 i 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego stwierdził, że wykonywanie robót budowlanych polegających na dociepleniu budynków o wysokości do 12 m wymaga uprzedniego dokonania zgłoszenia zamiaru wykonania robót i to co najmniej na 30 dni przed ich rozpoczęciem. Ponieważ w Urzędzie Miasta K. złożone było w dniu 14.05.2010r. zgłoszenie zamiaru wykonania robót polegających na dociepleniu trzech ścian budynku, to tylko takie roboty mógł legalnie wykonywać inwestor od dnia 15.06.2010r. Natomiast zgłoszenie zamiaru wykonania robót polegające na dociepleniu ściany północnej budynku, usytuowanej w granicy działki, dokonane w dniu 29.06.2010r. nie uprawniało nigdy do rozpoczęcia robót, ponieważ nie stało się skuteczne, wobec decyzji organu architektoniczno - budowlanego z dnia 7.07.2010 r. wnoszącej sprzeciw i utrzymanej w mocy decyzją organu II instancji. Dlatego organ uznał, że roboty budowlane polegające na dociepleniu ściany północnej budynku, których wykonywanie organ I instancji stwierdził w dniu 2.07.2010 r., wykonywane były bez wymaganego zgłoszenia zamiaru budowy. Postanowienie organu I instancji z dnia [...] wstrzymujące roboty, wiązało natomiast inwestora od dnia jego doręczenia w dniu 20.07.2010r., gdy roboty były już zakończone.
Z przepisu art. 50a ust 2 Prawa budowlanego wynika zasada, że jeśli roboty są wykonywane pomimo ich wstrzymania, postanowieniem orzeka się o nakazie rozbiórki tych robót, które zostały wykonane po doręczeniu postanowienia. W przedmiotowym przypadku wobec zakończenia robót w dniu 1[...] nie można było udowodnić wykonywania robót po dniu 20.07.2010r., w którym doręczono postanowienie, dlatego brak było podstaw do wydania nakazu rozbiórki części robót, której domagał się H. C..
W stosunku natomiast do robót budowlanych wykonywanych przed upływem 30 dni od dnia dokonania zgłoszenia zamiaru budowy, czyli wykonywanych samowolnie, przepisy obecnie obowiązującego Prawa budowlanego przewidują zastosowanie przepisu art. 51 tego prawa. Zgodnie z nim art. 51 ust 1 Prawa budowlanego stanowi, że: przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji:
1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu
budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.
Przepis art. 51 ust 1 pkt 3 nie znajduje zastosowania do spraw takich jak przedmiotowa. Z przytoczonych przez organ przepisów wynika, że jeśli efekt wykonanych robót budowlanych narusza przepisy techniczno - budowlane (ale nie przepisy cywilno - prawne) i nie można tego stanu zmienić w drodze przeróbek, to należy stosować art. 51 ust. 1, natomiast jeżeli wykonane roboty budowlane mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z przepisami techniczno - budowlanymi w drodze przeróbek, to należy nakazać wykonanie tych przeróbek na podstawie przepisu art. 51 ust 2.
Organ II instancji powołał się również na orzecznictwo sądowo-administracyjne, z którego wynika, że jeśli organ stwierdzi, że efekt samowolnie wykonanych robót budowlanych w ogóle nie narusza przepisów i nie można, a zarazem nie trzeba nakładać obowiązku wykonania jakichkolwiek robót budowlanych w celu doprowadzenia efektu robót do zgodności z przepisami techniczno- budowlanymi, to należy umorzyć postępowanie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 22.05.2009r. sygn. II SA/Op 585/08, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20.10.2009r. sygn. II SA/Bk 461/09). W oparciu o taki pogląd organ odwoławczy zaakceptował rozstrzygnięcie organu I instancji, który po uzyskaniu dowodu, że wykonane ocieplenie nie wymaga żadnych zmian i przeróbek, ponieważ nie narusza przepisów techniczno-budowlanych, umorzył postępowanie.
Organ nadzoru budowlanego wyjaśnił na koniec, że nie był uprawniony do orzekania w sprawach sporów cywilno-prawnych dotyczących naruszenia prawa własności, gdyż w takich sprawach właściwe są wyłącznie sądy cywilne orzekające z powództwa cywilnego. Dlatego zarzut, iż wykonane ocieplenie prawdopodobnie przekracza granicę i tym samym prawdopodobnie narusza własność właściciela działki sąsiedniej, nie mógł stanowić dla organu nadzoru budowlanego przesłanki do uznania ocieplenia za naruszające przepisy techniczno-budowlane.
W skardze na powyższą decyzję ego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego H. C. wniósł o jej uchylenie.
Skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji sankcjonuje sprzeczne z obowiązującym w tym zakresie postępowanie Z. T., które stanowi samowolę budowlaną, naruszającą w rażący sposób własność skarżącego. Przy bezczynności bowiem organów nadzoru budowlanego Z. T., pomimo wydanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. postanowienia z dnia [...] wstrzymującego w terminie natychmiastowym prowadzone przez niego roboty budowlane polegające na dociepleniu ściany północnej, prace te doprowadził do końca drwiąc sobie z wydanego w tym zakresie zakazu.
Skarżący zarzucił również, że wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, doręczenie Z. T. postanowienia PINB z dnia [...] nastąpiło jeszcze tego samego dnia przez dwóch pracowników – inspektorów PINB, którzy zapoznali Z. T. z treścią postanowienia o wstrzymaniu prowadzonych przez niego prac. Następnie organ pomimo sporządzonego protokołu na okoliczność tego zapoznania, przesłał ponownie to postanowienie do inwestora za pośrednictwem poczty umożliwiając mu w ten sposób jego odbiór dopiero w dniu 20 lipca 2010 r., kiedy to większość prac podlegających wstrzymaniu była już bliska ukończeniu. Kontynuowanie prac budowlanych pomimo wydanego postanowienia o natychmiastowym ich wstrzymaniu, winno być usankcjonowane usunięciem samowoli budowlanej, tj. rozbiórką wykonanego ocieplenia ściany północnej przedmiotowego budynku. Skarżący podniósł, że w dniu 21 lipca 2010 r. ponownie zgłosił na policji fakt dalszego naruszania przez Z. T. prawa własności nieruchomości należącej do skarżącego poprzez nadal prowadzone prace budowlane, a także poprzez blokowanie przez Z. T. bramy, z której korzystał skarżący, na dowód czego skarżący powołał fotografie wykonane w dniu 14, 21 i 23 lipca 2010 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji sprawowana jest
w granicach sprawy, przy czym sąd nie jest związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).
Dokonując tak rozumianej kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w postępowaniu organów obu instancji takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności wydanej decyzji.
Ze względu na to, że skarga nie została złożona przez inwestora, ale przez właściciela nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością zabudowaną budynkiem mieszkalnym w którym prowadzone były przedmiotowe roboty budowlane oraz z uwagi na rodzaj zarzutów skargi zmierzających do wykazania, że w sprawie powinna zostać orzeczona rozbiórka wykonanego ocieplenia ściany północnej tego budynku na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, a nie powinno dojść do umorzenia postępowania - nie mogło być w sprawie wątpliwości, że stwierdzone w czasie kontroli z dnia 2 i [...] roboty budowlane polegające na dociepleniu ściany północnej granicznej parteru budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego przy ul. W. 16, wykonywane były w warunkach samowoli oraz, że miał do nich zastosowanie tryb postępowania uregulowany w art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Mimo braku skargi i zarzutów inwestora odnośnie nielegalności wykonanych robót budowlanych, należy jednak wyjaśnić, że zgłoszenie z dnia 14 maja 2010 r. nie mogło być podstawą do rozpoczęcia robót budowlanych dotyczących ocieplenia ściany północnej przedmiotowego budynku, ponieważ roboty przy tej ścianie nie były objęte tym zgłoszeniem. Zgłoszenie ostatecznie złożone przez Z. T. dotyczyło bowiem docieplenia trzech, a nie wszystkich ścian tego budynku (k. I – 5 akt administracyjnych). Wprawdzie w aktach sprawy znajduje się zgłoszenie datowane również na 14 maja 2010 r. dotyczące ścian zewnętrznych przedmiotowego budynku (a więc w domyśle wszystkich, w tym również północnej – k. I – 6 akt administracyjnych), ale nie można przyjąć, aby to właśnie zgłoszenie było w sprawie realizowane. Skoro bowiem w czasie kontroli z dnia 2 lipca 2010 r. Z. T. przyznał, że złożył osobne zgłoszenie datowane na 29 czerwca 2010 r. dotyczące zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na dociepleniu ściany północnej przedmiotowego budynku oraz wcześniejsze zgłoszenie z 14 maja 2010 r. dotyczące docieplenia pozostałych trzech ścian tego budynku, z uwagi na sprzeciw sąsiada H. C., to oznacza to w istocie, że wycofał on zgłoszenie dotyczące zamiaru docieplenia wszystkich czterech ścian tego budynku, a w okresie co najmniej do dnia 29 czerwca 2010 r. jego intencją było zgłoszenie docieplenia tylko trzech ścian. Gdyby bowiem Z. T. uważał za jedynie aktualne zgłoszenie z dnia 14 maja 2010 r. dotyczące wszystkich ścian jego budynku, to niepotrzebne i niezrozumiałe byłoby ponowne zgłaszanie zamiaru docieplenia ściany już objętej wcześniejszym zgłoszeniem. Ponieważ do zgłoszenia z dnia 29 czerwca 2010 r. dotyczącego docieplenia ściany północnej przedmiotowego budynku, właściwy organ tj. Prezydent Miasta K. zgłosił sprzeciw zawarty w decyzji z dnia [...], która została utrzymana w mocy ostateczną decyzją Wojewody z dnia [...], a ponadto inwestor przystąpił do wykonania tych robót przed upływem 30 dni od dnia dokonania zgłoszenia zamiaru budowy, nie mogło być wątpliwości, że wykonane przez Z. T. roboty budowlane były samowolne.
Zgłoszone w skardze wątpliwości dotyczyły natomiast tego, czy mogło w sprawie dojść do legalizacji tych robót. Według twierdzeń skarżącego bowiem, legalizacja taka była niedopuszczalna, skoro inwestor prowadził i dokończył roboty budowlane mimo ich wstrzymania w terminie natychmiastowym, postanowieniem z dnia [...], o którym Z. T. został, zdaniem skarżącego skutecznie powiadomiony w czasie kontroli z dnia [...]
Z zarzutami skargi nie można się zgodzić.
Ma rację skarżący wywodząc, że zgodnie z art. 50a pkt 2 Prawa budowlanego, właściwy organ w przypadku wykonywania robót budowlanych – pomimo wstrzymania ich wykonywania postanowieniem, o którym mowa w art. 50 ust. 1 (tj. takim postanowieniem jak wydane w sprawie postanowienie PINB dla Miasta K. z dnia [...]) – nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę części obiektu budowlanego wykonanego po doręczeniu postanowienia albo doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego. W niniejszej sprawie jednak nie można przyjąć za udowodnione, aby inwestor prowadził roboty budowlane po dacie skutecznego doręczenia mu postanowienia z dnia [...] o wstrzymaniu robót budowlanych. Za datę tę nie można zwłaszcza przyjąć daty kontroli przeprowadzonej w dniu [...] przez pracowników PINB dla Miasta K.. Zgodnie bowiem z art. 50 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Do postanowienia o jakim mowa w tym przepisie mają natomiast zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Według art. 124 § 1 i 2 tego kodeksu, postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania lub, jeżeli postanowienie wydane zostało w formie dokumentu elektronicznego, powinno być opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu lub podpisem osobistym. Postanowienie powinno zawierać ponadto uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych służy zażalenie (art. 50 ust. 4 prawa budowlanego).
Wbrew twierdzeniom skarżącego, z protokołu kontroli z dnia [...] nie wynika, aby już w dacie tej kontroli postanowienie o wstrzymanie robót budowlanych datowane również na 5 lipca 2011 r, było wydane, a tym bardziej doręczone inwestorowi. W protokole tym jest tylko zapis, że "Z uwagi na rozpoczęcie robót przed terminem 30 dni od dnia zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, prowadzone roboty należy wstrzymać", co z powodu użycia w przytoczonym sformułowaniu czasu przyszłego wprost wskazuje, że postanowienie takie miało dopiero zostać wydane. Na przeszkodzie takiemu stwierdzeniu nie stoi również wypowiedź Z. T. zawarta w tym samym protokole, gdzie prosił on o przesłanie postanowienia z poszanowaniem zasady oficjalności doręczeń dokumentów urzędowych drogą pocztową – listem poleconym. Z takiego stwierdzenia nie można bowiem wywnioskować, aby postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych próbowano inwestorowi wręczyć w czasie tej kontroli.
Nie zostało też w sprawie udowodnione, aby po dniu 20 lipca 2010 r., a więc po dacie skutecznego doręczenia Z. T. postanowienia z dnia [...] o wstrzymaniu robót budowlanych, prowadził on jakiekolwiek roboty budowlane. W toku postępowania administracyjnego, a w szczególności w odwołaniu skarżący nie twierdził, aby Z. T. wykonywał jakieś roboty budowlane przy dociepleniu północnej ściany przedmiotowego budynku, ani tym bardziej nie przedstawił żadnych dowodów na takie twierdzenie. Dopiero w skardze wywiódł, że po 20 lipca 2010 r. Z. T. kontynuował roboty budowlane wstrzymane najpóźniej z tym dniem. Na dowód takich twierdzeń przedstawił pisma z Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji , dotyczące prowadzenia przez ten Wydział czynności wyjaśniających w sprawie blokowania wjazdu do posesji przy ulicy W. 16 , prowadzone na podstawie zgłoszenia H. C. z dnia 21 lipca 2010 r. Z pism tych nie wynika jednak, aby po 20 lipca 2010 r. prowadzone były jakiekolwiek prace przy docieplaniu północnej ściany przedmiotowego budynku, skoro prowadzone przez policję czynności dotyczyły blokowania wjazdu, a nie samowolnych robót budowlanych, a w dodatku zgłoszenie H. C. pochodziło z 21 lipca 2010 r. i nie wynikało z niego, aby dotyczyło zdarzenia z tego właśnie dnia, a nie z dni poprzednich.
Drugim dołączonym do skargi dowodem mającym potwierdzić omawiany zarzut skargi, były kserokopie zdjęć, przedstawiających prace wykonywane przy północnej ścianie przedmiotowego budynku. Kserokopie te nie mogły jednak dowodzić daty wykonywania przedstawionych na nich prac, gdyż kserokopie nie są dokumentami mogącymi stanowić dowód, a ponadto domniemane daty wykonania tych zdjęć zostały wpisane ręcznie przez H. C., co nie poddaje się jakiejkolwiek weryfikacji. Należy również zauważyć, że rolą sądu administracyjnego nie jest przeprowadzanie dowodów zaoferowanych przez strony dopiero w skardze, ale ocena postępowania przeprowadzonego przez organy administracji, również pod kątem wykonania przez nie obowiązków wynikających z art. 7 i 77 § 1 kpa. Skoro więc w toku postępowania administracyjnego nie zostały przedstawione żadne dowody na okoliczność wykonywania przez Z. T. jakichkolwiek robót budowlanych przy ociepleniu północnej ściany przedmiotowego budynku po 20 lipca 2010 r., ani nawet nie zostało wyraźnie sformułowane takie twierdzenie, to nie można organom administracji przedstawić zarzutu, naruszenia wskazanych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
Należy wreszcie zauważyć, że sam skarżący H. C., w piśmie które złożył w dniu 14 lipca 2010 r. w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. (k. I – 13 akt administracyjnych) zawiadomił, że "Z. T. do dnia dzisiejszego prawie w całości wykonał ocielenie ścian swojego budynku", co poddaje w wątpliwość daty domniemanych prac przy dociepleniu dopisane ręcznie na dołączonych do skargi kserokopiach zdjęć, na których pod datą 21 i 23 lipca 2010 r. widoczne jest wykonywanie prac w środkowej części przedmiotowej północnej ściany budynku położonego przy ulicy W. 16.
Uwzględniając powyższe rozważania należy dojść do wniosku, że ponieważ nie zostało w sprawie wykazane, aby Z. T. prowadził roboty budowlane objęte przeprowadzonym postępowaniem nadzorczym, po dacie doręczenia mu postanowienia o wstrzymaniu tych robót, nie było podstaw do wydania nakazu rozbiórki lub doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego, co trafnie wywiódł również organ nadzoru budowlanego w zaskarżonej decyzji.
Organy administracji trafnie również zastosowały w sprawie przepisy prawa budowlanego dotyczące postępowania legalizacyjnego. Istotnie bowiem w orzecznictwie sądów administracyjnych, które podziela również Sąd w niniejszym składzie, dominujący jest pogląd, że jeśli organ prowadzący postępowanie uzna, że wykonane roboty nie odpowiadają standardom prawa, w tym przepisom techniczno-budowlanym, wówczas na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakłada na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności i robót, tak aby doprowadzić je do zgodności ze standardami. Natomiast, gdy ustalenia faktyczne prowadzą do wniosku, że roboty takiego dostosowania nie wymagają, gdyż odpowiadają prawu, wówczas organ kończy postępowanie w sprawie samowoli budowlanej decyzją umarzającą postępowanie. Decyzja ta legalizuje wykonane roboty. Warunkiem jej wydania jest stwierdzenie, że nie naruszają one prawa (wyrok WSA w Opolu z dnia 22 maja 2009 r., II SA/Op 585/08, LEX 504230, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 20 października 2009 r., II SA/Bk 461/09, LEX 573672).
Wbrew twierdzeniom H. C. wyrażonym w odwołaniu (ale nie powtórzonym już w skardze), organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły, że wykonane roboty budowlane polegające na dociepleniu ściany północnej przedmiotowego budynku, nie naruszały przepisów techniczno-budowlanych, a przez to nie wymagały żadnych zmian i przeróbek. Ma przy tym rację organ II instancji, że nie mają znaczenia dla oceny zgodności z prawem dokonanych robót budowlanych, zarzuty dotyczące domniemanego naruszenia przy ich wykonywaniu prawa własności H. C.. Organy nadzoru budowlanego nie są bowiem uprawnione do orzekania w sprawach sporów cywilno-prawnych dotyczących naruszenia prawa własności, gdyż właściwe w takich sprawach są sądy powszechne. Ustalenia natomiast organów odnośnie prawidłowości wykonania przedmiotowych robót budowlanych pod kątem ich zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami sztuki budowlanej, zostały oparte na wystarczających przesłankach. Organ I instancji bowiem, stosując art. 81c ust. 2 prawa budowlanego uzyskał ocenę techniczną sporządzoną przez uprawnionego do pełnienia samodzielnych funkcji w budownictwie inżyniera A. K.. Ocena ta została dokonana po przeprowadzeniu oględzin i pozytywnej weryfikacji stwierdzonego w czasie oględzin sposobu wykonania przedmiotowego ocieplenia, z deklarowanym przez inwestora rozwiązaniem systemowym CERESIT, które posiada wszystkie atesty i aprobaty techniczne wymagane przepisami.
Ponieważ więc organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły, że wykonane przez Z. T. samowolne roboty budowlane polegające na dociepleniu północnej ściany granicznej parteru budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. W. 16 , nie naruszają przepisów prawa budowlanego, zasadnie uznały również, że nie było potrzeby nakładania na inwestora obowiązków, o jakich mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, ani tym bardziej nakazywania rozbiórki tego docieplenia. Dlatego trafne było również umorzenie postępowania naprawczego z powodu jego bezprzedmiotowości, co legalizuje zarazem wykonane roboty.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło